Kosiarki Bijakowe: Przekładnia, Konstrukcja i Kluczowe Parametry

Kosiarki bijakowe to wytrzymałe i wszechstronne maszyny, szeroko stosowane zarówno w rolnictwie, jak i w utrzymaniu terenów zielonych. Ich charakterystyczna konstrukcja, składająca się z obracającego się wału z bijakami, pozwala na efektywne koszenie gęstej roślinności, trawy, krzewów czy nawet drobnych gałęzi, co nadaje im uniwersalne zastosowanie. Kosiarki bijakowe są zazwyczaj wykorzystywane do cięcia grubszej roślinności i materiałów, takich jak wysokie trawy, krzewy, a nawet młode drzewka.

Zasada Działania i Budowa Kosiarki Bijakowej

Kosiarka bijakowa jest typem kosiarki rotacyjnej, gdyż charakteryzuje się tym samym sposobem działania. W tego rodzaju kosiarce częścią tnącą są bijaki, które znajdują się na wale tnącym. Bijaków w kosiarce jest kilkanaście lub kilkadziesiąt, w zależności od wielkości kosiarki, a charakteryzują się one kształtem podobnym do litery „L” bądź „T”. Zamontowane ostrza obracają się w płaszczyźnie pionowej. Maszyna pracuje na bardzo wysokich obrotach, które dochodzą do 3000 na minutę. Głównym zadaniem kosiarki bijakowej jest nie tylko ścinanie roślin, ale też ich rozdrabnianie i może ona sobie poradzić z krzakami, grubymi chwastami, ale też samosiejkami drzew.

Kosiarka bijakowa może być napędzana w sposób mechaniczny za pomocą wałka odbioru mocy WOM bądź hydraulicznie, gdy ma zamontowany silnik hydrauliczny. Ten system koszenia wykorzystywany jest również w maszynie rolniczej zwanej bijakowym ścinaczem zielonek. W związku z tym, że kosiarka jest wykorzystywana na rozległych powierzchniach, bardzo często o dość zróżnicowanym terenie, maszyna ta wymaga dużej mocy.

Różnice między kosiarką rotacyjną a bijakową

Mimo tego samego mechanizmu działania, między kosiarką rotacyjną a bijakową istnieje wiele różnic. Pierwszą z nich jest element tnący - w przypadku kosiarki rotacyjnej są to ostrza, natomiast w kosiarce bijakowej są zamontowane bijaki, zwane też młotkami. Kolejną cechą, która różni te dwie kosiarki, jest płaszczyzna poruszania się ostrza. Inne jest również zastosowanie, co pozwala na łatwe dobranie maszyny do potrzeb gospodarstwa.

Rola i Rodzaje Przekładni w Kosiarkach Bijakowych

Przekładnia w kosiarkach bijakowych pełni kluczową rolę w mechanizmie napędu urządzenia, umożliwiając odpowiednie dostosowanie prędkości obrotowej do różnych warunków pracy oraz zapewniając efektywne działanie całego systemu tnącego. Jest to element mechaniczny, który przekazuje moc z silnika napędowego na inne części urządzenia. W kosiarkach bijakowych, przekładnia dostosowuje prędkość obrotową silnika do wymagań mechanizmu tnącego, zapewniając efektywne i stabilne cięcie.

Funkcje przekładni:

• Zmiana prędkości obrotowej: Przekładnia pozwala na dostosowanie obrotów silnika do wymagań roboczych. Zmiana prędkości obrotowej może być przydatna w zależności od rodzaju roślinności, która jest cięta.
• Przeniesienie mocy: Przekładnia przekazuje moc z silnika napędowego na wirniki lub bijaki, które odpowiadają za samo cięcie roślinności.

Rodzaje przekładni:

Kosiarki bijakowe mogą być wyposażone w różne rodzaje przekładni, które zależą od konstrukcji maszyny oraz jej przeznaczenia. W kosiarkach bijakowych, przekładnia pełni rolę łącznika między silnikiem a mechanizmem roboczym. Może to być:

• Przekładnia pasowa: Jest to najczęściej stosowany rodzaj przekładni w kosiarkach bijakowych. Składa się z pasa napędowego, który przekazuje ruch z silnika na elementy robocze. Kosiarki posiadają jednostronny układ napędowy (przekładnia pasowa) zabezpieczony osłonami. Jest ona również elementem zabezpieczającym przed nagłym przeciążeniem.
• Przekładnia łańcuchowa: Jest bardziej odporna na duże obciążenia. Dzięki zastosowaniu łańcucha, przekładnia jest bardziej wytrzymała i mniej podatna na zużycie, co sprawia, że jest idealna do pracy w trudniejszych warunkach.
• Przekładnia zębatkowa: Umożliwia bardziej precyzyjne i stabilne przekazywanie mocy.
• Przekładnia ślimakowa: Stosowana w niektórych konstrukcjach.

Znaczenie Przekładni dla Efektywności i Niezawodności

Przekładnia w kosiarkach bijakowych ma kluczowe znaczenie dla efektywności i niezawodności pracy całego urządzenia. Dzięki niej możliwe jest precyzyjne dopasowanie prędkości roboczej, co pozwala na uzyskanie optymalnych rezultatów cięcia.

Wyzwania związane z przekładnią i konserwacją:

Choć przekładnia w kosiarkach bijakowych pełni ważną rolę, jej konstrukcja i konserwacja wiążą się z pewnymi wyzwaniami:

• Zużycie elementów roboczych: W zależności od intensywności pracy, przekładnia, zwłaszcza ta pasowa lub łańcuchowa, może się zużywać, co wymaga regularnej konserwacji i wymiany elementów (np. pasów, łańcuchów, łożysk).
• Regularna kontrola: Należy regularnie sprawdzać stan przekładni, aby uniknąć awarii w trakcie pracy.
• Dopasowanie do warunków pracy: Kosiarki bijakowe z różnymi rodzajami przekładni mogą być lepsze do różnych typów prac.

Kluczowe Parametry Kosiarek Bijakowych

Kluczowe parametry kosiarek bijakowych są istotne przy wyborze odpowiedniego urządzenia do konkretnych zastosowań. Oto najważniejsze z nich:

1. Szerokość robocza: W zależności od modelu, szerokość robocza może wynosić od 1,0 do nawet 3,0 metrów. Wybór szerokości roboczej zależy od powierzchni, którą zamierzamy kosić - im większy obszar, tym szersza powinza być kosiarka.
2. Moc ciągnika: Kosiarki bijakowe wymagają odpowiedniej mocy ciągnika, aby działać efektywnie. Parametr mocy maszyny zwykle zależy od szerokości roboczej oraz ilości bijaków. Przeciętna kosiarka bijakowa potrzebuje ciągnika o mocy od 30 KM do 100 KM, przy czym większe modele mogą wymagać jeszcze mocniejszych jednostek napędowych. Przekładnia napędowa przenosi moc do 50 KM, zalecane obroty wałka WOM (1-3/8”) to 540 obr/min.
3. Bijaki: To kluczowy element roboczy kosiarki bijakowej. Standardowa liczba bijaków zależy od szerokości wału i może wynosić od kilkunastu do kilkudziesięciu bijaków na jednym wale. Bijaki są dostępne w różnych kształtach - najpopularniejsze to bijaki typu "Y" oraz proste bijaki młotkowe.
4. Prędkość obrotowa wału bijakowego: Wyrażana w obrotach na minutę (RPM), jest istotnym parametrem, który wpływa na efektywność pracy maszyny. Standardowe prędkości wynoszą od 1800 do 2500 RPM, choć niektóre konstrukcje osiągają nawet 2705 obr/min.
5. Masa kosiarki: Jest ważnym parametrem, zwłaszcza w kontekście kompatybilności z ciągnikiem. Lekkie modele ważą od około 300 kg, a cięższe wersje mogą przekraczać nawet 1000 kg.
6. Napęd: Większość kosiarek bijakowych jest napędzana za pomocą wału odbioru mocy (PTO) ciągnika. Przekładnia jest zazwyczaj ze sprzęgłem jednokierunkowym.
7. Regulacja wysokości koszenia: Standardowe kosiarki bijakowe oferują regulację wysokości koszenia, co pozwala na dostosowanie pracy maszyny do różnych warunków terenowych, np. poprzez położenie rolki podporowej w zakresie od 1 do 5,5 cm.

Prędkość jazdy należy dobrać do odpowiednich warunków terenu, jednakże powinna być nie wyższa niż 10 km/godz.

Aspekty Konstrukcyjne i Wyważanie Wału Bijakowego

Przy samodzielnej konstrukcji kosiarki bijakowej ważne są detale takie jak grubość blachy obudowy oraz precyzyjne wyważenie wału.

Obudowa:

Rekomenduje się blachę o grubości 6 mm na boki i 5 mm na resztę obudowy, choć blacha 8 mm na boki byłaby jeszcze lepsza. Najważniejsze jest, aby było kilka "załamań" komory roboczej, co zwiększa sztywność konstrukcji. Blachy na komorę roboczą można nacinać kątówką do połowy grubości, a następnie doginać do zamierzonych kątów. Spawy powinny być w środku. Idealnie byłoby użyć zaginarki. Odstęp między nożami a obudową powinien wynosić około 8-10 cm. Z przodu i z tyłu zaleca się osłony z pasa transmisyjnego.

Wyważanie wału bijakowego:

Wyważenie wału jest kluczowe dla uniknięcia wibracji i zapewnienia bezpiecznej pracy. W przypadku wału własnej roboty, problem bicia może być znaczący. Proces wyważania wału można przeprowadzić, umieszczając w jednym uchwycie bijaka, naprzeciw najcięższego miejsca, samą śrubę. Następnie napędza się wał wiertarką (np. 2800 obr./min) i stopniowo dokłada nakrętki, aż bicie zostanie zredukowane niemal do zera. Operację należy powtórzyć w innym miejscu wału, aby uzyskać zbliżone wyniki. Po ustaleniu wagi dodatków, zamiast śruby z nakrętkami można przyspawać odpowiedni "klocek". Następnie należy zważyć bijaki (np. typu "Y") i podzielić je na grupy, tak aby rzędy bijaków naprzeciw siebie miały taką samą wagę. Problemy z biciem mogą wynikać również z krzywo lub nieosiowo wspawanych elementów, lub ściągnięcia spawem.

Dobór Przełożeń Kół Pasowych

Dobór odpowiednich przełożeń kół pasowych ma bezpośredni wpływ na prędkość obrotową wału bijakowego. Przykładem jest konstrukcja, gdzie przekładnia kątowa ma przełożenie 1/2.25, a przekładnia pasowa 1/1.25. Przy obrotach WOM wynoszących 540 obr/min, po pierwszej przekładni uzyskuje się około 1215 obr/min, a po drugiej około 1500 obr/min. W praktyce, obroty na wale kosiarki często wynoszą około 2200-2400 obr/min (dla ciągnika o mocy 40 KM).

W przypadku dyspozycyjności kół pasowych o średnicach 185 mm i 148 mm, można rozważyć ich przetoczenie na mniejsze w celu uzyskania pożądanych obrotów. Zaleca się również sprawdzenie dostępnych kół pasowych w sklepach z maszynami rolniczymi oraz rozważenie zastosowania sprzęgła jednokierunkowego. Precyzyjne wyważenie wału jest również kluczowe w redukcji drgań, niezależnie od zastosowanych przełożeń.

Przykłady Profesjonalnych Kosiarek Bijakowych

Rynek oferuje wiele profesjonalnych modeli kosiarek bijakowych, przystosowanych do różnych warunków pracy.

Pasquali RollerBlade 75 i BladeRunner:

To ciężkie, profesjonalne kosiarki bijakowe do traktorów jednoosiowych Psquali. Stworzone są do szybkiego rozdrabniania chwastów i resztek po cięciu w ogrodnictwie oraz przy rekultywacji nieużytków. Obie bazują na rotorze z nożami w kształcie "Y" oraz przekładni z hamulcem wałka WOM i wolnym kołem, dzięki czemu radzą sobie z gęstą roślinnością i resztkami po cięciu.

• RollerBlade 75: Charakteryzuje się jednobębnowym rotorem z masywnymi, szerszymi nożami w układzie „Y”, rozcinającymi roślinność na drobną frakcję już przy jednym przejeździe. Dolna, kopułowa osłona poprawia cyrkulację strumienia i jakość rozdrobnienia. Pełnowymiarowa rolka podporowa na całej szerokości prowadzi maszynę tuż nad podłożem, eliminuje skalpowanie i pozwala precyzyjnie dobrać wysokość roboczą. Wzmocniona konstrukcja z przednią osłoną ze stalowych płytek i masywnymi nożami sprawia, że maszyna ścina trawę nawet na bardzo zaniedbanych terenach. Napęd z ciągnika do sekcji tnącej jest przekazywany za pomocą przekładni w kąpieli olejowej i bocznej przekładni pasowej, stanowiącej zabezpieczenie przed nagłym przeciążeniem.
• Mulcz o drobnej frakcji: Kopułowa obudowa i masywniejsze, szersze bijaki powodują intensywną cyrkulację materiału, dzięki czemu już jeden przejazd daje drobniejszą cząstkę, co przyspiesza rozkład pokosu, ogranicza zatory i poprawia estetykę koszenia.
• Pełny wał prowadzący: Rolka podporowa o pełnej długości działa jak precyzyjna „płoza” na całej szerokości roboczej, przenosząc ciężar osprzętu, stabilizując linię cięcia i pozwalając utrzymywać identyczną wysokość na grządkach i nierównościach. Regulacja za pomocą wygodnej korby daje płynny, bezstopniowy dobór wysokości koszenia.
• Zwarta zabudowa: Wał umieszczony blisko kół ciągnika skraca całkowitą długość zestawu, co ułatwia wjazd w trudniej dostępne miejsca i poprawia wyważenie maszyny.

Kosiarki bijakowe klasy lekkiej (np. EFN 125, FMS):

Kosiarki klasy lekkiej doskonale nadają się do mniejszych traktorków, których masa własna wymusza lżejsze konstrukcje osprzętu. Sprzęt ten jest często wyposażony w łożyska o zwiększonej wytrzymałości i mocniejsze podzespoły, co zapewnia stabilność konstrukcji. Kosiarki bijakowe FMS posiadają układ zawieszenia kompatybilny z ciągnikami wyposażonymi w zaczep I kat. Solidna obudowa gwarantuje wysoką stabilność i żywotność. Agregat jest wyposażony we wzmocnione noże w kształcie litery "Y" zawieszone luźno na wale roboczym, które tną i rozdrabniają trawę. Bijakowy agregat tnący, poza dużą skutecznością, jest bardzo bezpiecznym rozwiązaniem dla układu tnącego - w przypadku uderzenia w przeszkodę nie dochodzi do uszkodzenia.

tags: #kosiarka #bijakowa #z #przekladni #pasowej #osy