Wybór odpowiedniej kosiarki rolniczej to kluczowa decyzja, która może znacząco usprawnić pracę i zaoszczędzić czas w sadzie czy na plantacji. Poznanie różnych typów maszyn oraz ich specyfiki jest niezbędne, aby dobrać narzędzie idealnie dopasowane do potrzeb gospodarstwa.
Typy kosiarek rolniczych i ich zastosowanie
Kosiarki rolnicze są niezbędnymi narzędziami w każdym gospodarstwie rolnym, a ich wybór zależy od rodzaju terenu i celu koszenia.
1. Kosiarki bijakowe (mulczery)
Kosiarki bijakowe to maszyny wyposażone w obrotowe bijaki montowane na wałku, które efektywnie rozdrabniają roślinność, chwasty, a nawet drobne gałęzie. Są one idealne do cięższych prac, umożliwiając efektywne koszenie trawy i chwastów, a także rozdrabnianie gałęzi i resztek roślinnych, co sprzyja utrzymaniu porządku i zdrowia sadu. Jednym z popularnych i cenionych producentów kosiarek bijakowych jest 4FARMER, którego oferta obejmuje szeroką gamę modeli dopasowanych do różnych potrzeb, takich jak model EF 125. Dzięki szerokiemu asortymentowi 4FARMER umożliwia wybór kosiarki odpowiedniej do konkretnej wielkości terenu, pożądanej szerokości roboczej oraz typu prac. Takie kosiarki są najlepsze do sadu, gdzie teren nie jest równy i występują mniejsze czy większe gałązki.
2. Kosiarki pielęgnacyjne
Kosiarki pielęgnacyjne to idealne narzędzia do precyzyjnego przycinania trawnika, które nadają mu estetyczny wygląd. Są zaprojektowane z myślą o równym cięciu na płaskich, rozległych terenach, co czyni je niezastąpionymi na trawnikach wokół gospodarstw, terenach rekreacyjnych czy w parkach. Kosiarki pielęgnacyjne, sadownicze, rozdrabniające, rozdrabniacze, mulczery, kosiarki nożowe, ogrodowe - wszystkie te nazwy często odnoszą się do maszyn o podobnym przeznaczeniu, charakteryzujących się różnymi konfiguracjami noży i sposobami napędu.
3. Kosiarki rotacyjne
Kosiarki rotacyjne są popularnym wyborem ze względu na swoją uniwersalność i prostotę konstrukcji. Wyposażone w obrotowe noże, które tną trawę na dużych powierzchniach, są odpowiednie do zbioru siana oraz koszenia niskiej i średniej roślinności.
4. Kosiarki rozdrabniacze
Kosiarki rozdrabniacze to urządzenia stworzone do intensywnego rozdrabniania roślinności, co czyni je skutecznymi narzędziami na nieużytkach, terenach porośniętych krzewami oraz w miejscach wymagających dokładnego oczyszczenia. Warta uwagi jest kosiarka sadownicza Z918/1 160 cm Lisicki. Jak sama nazwa wskazuje, dedykowana jest do sadów. Polecana jest do koszenia trawy w sadach czy winnicach między szpalerami, a także na łąkach i wszelkich miejscach, gdzie zamiast eliminowania chwastów chemicznymi sposobami, stawia się na ekologię i zrównoważoną uprawę roślin. Nadaje się zarówno do pielęgnacji, jak i cięcia trawy, ale pełni także funkcje rozdrabniacza.
Kosiarki i rozdrabniacze KS 220R to urządzenia przeznaczone do stosowania w sadach i na plantacjach krzewów. Ułatwiają one utrzymanie w idealnym stanie każdej plantacji bez konieczności stosowania herbicydów. Wielofunkcyjna maszyna do pielęgnacji sadów i plantacji jagodowych znakomicie ułatwia i przyspiesza utrzymanie czystości w uprawach sadowniczych. Maszyna do pielęgnacji plantacji SAVA umożliwia wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych jednocześnie z dwóch stron międzyrzędzia (z wyjątkiem wycinacza pędów bocznych ROCH). Urządzenie jest odpowiednie do pracy na plantacjach z rozstawem rzędów od 3,5 m do 4,2 m.
Specyfika koszenia w sadzie
Podstawowym zabiegiem agrotechnicznym w sadownictwie jest koszenie trawy. Utrzymywanie ugoru herbicydowego w rzędach i pasa zieleni w międzyrzędziach jest najczęstszym sposobem zagospodarowania gleby w sadzie. Zaletą tego systemu jest pozostawianie resztek trawy w sadzie, które dodatkowo nawożą glebę. Rzadko kiedy w rzędach drzew zostawia się trawę.
Ewolucja kosiarek sadowniczych
Kiedyś używano kosiarek o napędzie pasowym. Wałek WOM napędzał jedno z kół pasowych, które przekazywało obroty ostrzom za pomocą pasów. Kosiarka była podnoszona na podnośniku - zaczepiana. Później popularne stały się tzw. „węgierki”. Są to szerokie kosiarki o jednej bądź dwóch przekładniach, posiadające koła jezdne, znane z bardzo wytrzymałych przekładni. Po zamontowaniu specjalnych przeciwnoży mogą być używane do rozdrabniania gałęzi. Coraz gęstsze nasadzenia wymusiły jednak na producentach konstruowanie kosiarek o mniejszej szerokości. Pas zieleni pozostający w wielu dzisiejszych sadach jest na tyle wąski, iż kosiarka o szerokości 160 cm okazuje się być w zupełności wystarczająca. W ofercie producentów znajdziemy również kosiarki z wykaszarkami podkoronowymi, przydatnymi w przypadku wykaszania trawy również w rzędach drzew. Wart uwagi jest też przesuw siłownikiem hydraulicznym.
Wady i zalety różnych konstrukcji
Nie kupuj kosiarki z kratownicą na wierzchu, będzie się na niej zbierał kurz, trawa i innego typu śmieci, a to z kolei wymarzone warunki dla rdzy. Kosiarka z kratownicą jest lepsza, ponieważ błoto z trawą się oblepi, ale po koszeniu po prostu obeschnie i nic nie zrobi. Za to z kratownicą na górze, podczas koszenia wilgotnej trawy, zawsze wpadnie tam jakieś błotko z kół i inne brudy, wszystko to oczywiście wilgotne i tak łatwo ich nie wydmuchniesz, a przy myciu myjką i tak zawsze coś zostanie. Inna opinia głosi, że kratownica na wierzchu może stanowczo wydłużyć żywotność kosiarki. Kurz na wierzchu to nie problem, bo łatwo go usunąć kompresorem lub myjką. Ewentualne pęknięcia zauważa się i remontuje na bieżąco. Konstrukcję nośną łatwo zabezpieczyć i nie jest narażona na korozję. Kratownicę schowano pod spód ze względu na estetykę, ale jeśli pracuje się w mokrych warunkach i są kretowiska, to na starcie dociąża się kosiarkę kilkudziesięcioma kilogramami błota. Szybkie umycie jest praktycznie niemożliwe.
Aspekty techniczne i konstrukcyjne
Większość fabrycznych kosiarek jest robiona z blachy 3mm na wierzchu i 3 lub 4mm na bokach. Lepsza na boki byłaby blacha o grubości 6 lub 7mm. Fajnie byłoby mieć płozy z płaskownika hardox (blacha trudnościeralna) lub przynajmniej z 10-12mm płaskownika. Co do przekładni, to tym ostrzeszowskim urywają się wałki (są dziwnie zaprojektowane) i stożki, na które montuje się śmigło.
Jeśli kosiarki mają obrabiać mały areał i głównie kosić trawę przy małej prędkości roboczej, można ryzykować mniej wytrzymałymi konstrukcjami. Ale już do większego ciągnika nie powinno się podpiąć takiej maszyny. Jeśli ktoś kosi trawę w deszcz lub bezpośrednio po deszczu i dość szybko jeździ, niektóre kosiarki mogą się zapchać. Wadą w przyszłości mogą być kółka pod spodem, które będą "ryć".
Konstrukcja niektórych kosiarek jest dobra i do trawy, i do gałęzi, i na kretowiska. Sposób zamocowania ramienia tnącego jest istotny - powinno być osadzone całe ramię na stożku, a nie tylko wierzchnia część profila. Krótkie dospawane ramię mocujące noże może być za delikatne.
Kosiarki bijakowe a rozdrabniacze
Kosiarka bijakowa a rozdrabniacz to nie to samo. Rozdrabniacz to nic innego jak potężne śmigło dwuramienne (łamane) kręcące się z prędkością maks. 1100 obr/min, zaostrzone na końcach. Natomiast kosiarka bijakowa to nożyki w kształcie litery T podwieszone na łańcuszkach, na obracającym się w płaszczyźnie poziomej wale. Taka kosiarka jest bardziej skuteczna i dokładna, jednak z wysoką trawą może sobie nie poradzić.
Bijakowa od śmigłowej ma tę przewagę, że nie wystaje tak daleko za ciągnikiem. W przypadku rozdrabniaczy wielonożowych typu śmigło (2-3 sztuki), na śmigle powinno być w okolicy 2 tys. obrotów. Dobrze zastosować też kółka podporowe obrotowe; płozy podobno nie zdają egzaminu.
Często kosiarko-rozdrabniacze, będące „potomkami” węgierskich RNZ-etów, królują w polskich sadach. Są uniwersalne, można nimi rozdrabniać gałęzie i kosić murawę, są bardzo trwałe i solidne, nadają się nawet do równania zrujnowanej darni. Mają jednak jedną wadę - nie nadają się do koszenia murawy, zwłaszcza gdy ostrzenie noży jest sporadyczne lub wcale. Często wymienia się noże na nowe, bo stare to już niekształtne „kikuty” płaskowników, które szarpią trawę, a nie koszą.
Przy prędkości 50-60 m/s nawet byle jaki kawałek metalu, jak nóż „wygryziony” przez kamienie, zetnie wszystko. Kosiarki z napędem pasowym wymagają wyrównanej powierzchni i usunięcia kamieni z sadu, ale w zamian rewanżują się mniejszym niż rozdrabniacze zapotrzebowaniem mocy i wysoką jakością koszenia dzięki wyższej prędkości ścinania trawy.
Kosiarka sadownicza KR Kosiarka Bijakowa EF
Nowoczesne rozwiązania i ekologia
Sady prowadzone w systemie zero pozostałości, ekologicznym oraz coraz częściej konwencjonalnym szukają mechanicznych rozwiązań do walki z chwastami. Sadownicy w sadach konwencjonalnych stosują obecnie preparaty oparte na glifosacie, jednak niebawem wiele zmieni się w polskim sadownictwie. Już teraz wielu sadowników stosuje mechaniczne metody zwalczania chwastów - bez użycia chemii (herbicydów). Dobór maszyny do usuwania chwastów może okazać się wyzwaniem, gdyż maszyn tego typu dostępnych na rynku jest wiele.
Kosiarki sadownicze bijakowe są idealne do cięższych prac, umożliwiając efektywne koszenie trawy i chwastów, a także rozdrabnianie gałęzi i resztek roślinnych, co sprzyja utrzymaniu porządku i zdrowia sadu. Nasze kosiarki sadownicze na paski oraz kosiarki z podkaszaczem oferują dodatkową precyzję w miejscach trudnodostępnych, zapewniając czystość wokół pni drzew, bez ryzyka ich uszkodzenia.
Wskazówki dotyczące użytkowania i konserwacji
Dobrze jest kosić częściej, a niższe trawy. Zbyt wysokie nawożenie rozdrobnionym materiałem macierzystym powoduje zachwaszczenie i mechowienie gleby. Dobrze jest wykonać kosiarkę „zachodzącą poza jedno koło”. Bardzo ważne jest odpowiednie wyważenie śmigieł nożowych i odpowiednie wyprofilowanie, które powoduje efekt „dmuchawy”, co w konsekwencji pomaga udrożnić środowisko pracy. Odpowiednie obroty mogą być uzyskane przez koła pasowe.
Częstotliwość koszenia (4-6 zabiegów/rok) ma wpływ na koszty, które rosną wraz z murawą i nie pozostają bez wpływu na zawartość wody i składników pokarmowych w glebie. Dobrym sposobem na ich redukcję są ostre noże i niedopuszczenie do nadmiernego wzrostu murawy. Badania wykonane w Zakładzie Agroinżynierii IO wykazały, że w skrajnych przypadkach, gdy wysokość murawy wynosi 40 cm, zapotrzebowanie mocy rośnie 3-4-krotnie w odniesieniu do zalecanej wysokości koszenia (15 cm).
