Przygotowywanie wartościowej paszy zaczyna się od odpowiedniego ścięcia roślin, co wymaga niezawodnych i wydajnych maszyn. Na rynku dostępny jest szeroki wybór kosiarek dyskowych, a ich różnorodność pozwala na dopasowanie maszyny do specyficznych potrzeb każdego gospodarstwa. W niniejszym artykule przyjrzymy się szczegółowo ofercie polskich i zagranicznych producentów, z uwzględnieniem specyfikacji, cen oraz innowacyjnych rozwiązań, które wpływają na efektywność i komfort pracy.
Znaczenie wyboru odpowiedniego zawieszenia
Wybór kosiarki dyskowej powinien być poprzedzony analizą potrzeb gospodarstwa, w tym rodzaju i wielkości koszonych łąk. Jednym z kluczowych aspektów, który w dużej mierze decyduje o finalnej cenie i właściwościach maszyny, jest typ zawieszenia. Producenci oferują kosiarki z zawieszeniem bocznym i centralnym, które znacząco różnią się pod względem sposobu i skuteczności kopiowania terenu.
Kosiarki z zawieszeniem bocznym
W przypadku kosiarek z zawieszeniem bocznym oś zawieszenia listwy znajduje się z boku, tuż przy ciągniku. Prostota tego rozwiązania sprawia, że kosiarki te są zazwyczaj tańsze. Jednakże, duża amplituda wahań krańców listwy na nierównościach terenu może powodować różnice w wysokości cięcia, tym większe, im szersza jest kosiarka. Oś zawieszenia kosiarki znajduje się z jej boku, tuż przy ciągniku, co ma jednak pewną wadę, jaką jest amplituda wychyłu całej listwy tnącej, zależna od nierówności terenu. Może to prowadzić do znacznych różnic w wysokości cięcia między wewnętrznym a zewnętrznym bębnem.
Kosiarki z zawieszeniem centralnym
Kosiarki z zawieszeniem centralnym są droższe i cięższe, ale oferują wiele zalet. Zespół tnący jest połączony z ramą w jego środkowej części na wahliwym ramieniu, co przypomina wagę szalkową. Dzięki temu masa zespołu tnącego jest lepiej rozłożona, a zakres wahań końców listwy tnącej na nierównościach jest mniejszy. Centralne zawieszenie, umieszczone nad ramą listwy tnącej, pozwala na swobodne poruszanie się na boki, co znacznie lepiej kopiuje teren, a listwa tnąca nie uszkadza darni. Nawet ruchy poprzeczne ciągnika nie wpływają na równomierność wysokości koszenia. W najprostszych wariantach stosuje się jednosprężynowe odciążenie, a bardziej zaawansowane układy wielosprężynowe oraz pneumatyczno-hydrauliczne odciążniki umożliwiają dokładną regulację docisku listwy w zależności od rodzaju podłoża. Tego typu zawieszenie jest doskonałym wyborem na bardziej nierównych użytkach i w zróżnicowanych uprawach.
Przeniesienie napędu
Kosiarki z zawieszeniem bocznym przenoszą moc za pomocą przekładni pasowej, natomiast w kosiarkach z zawieszeniem centralnym większość maszyn otrzymuje moc na listwę z wałka przegubowo-teleskopowego wychodzącego z przekładni kątowej, co czyni ten rodzaj napędu trwalszym.
Polscy producenci kosiarek dyskowych
Polska oferuje bardzo ciekawe i satysfakcjonujące dla wielu gospodarstw rozwiązania w segmencie kosiarek dyskowych. Znani polscy producenci, tacy jak SaMasz, Pronar i Talex, mają ugruntowaną pozycję na rynku, oferując szeroką gamę maszyn.
SaMasz
Firma SaMasz cieszy się ugruntowaną pozycją na rynku, o czym świadczy sprzedaż ponad 6 tysięcy maszyn tego typu. W swojej ofercie posiada szereg modeli kosiarek dyskowych:
- SaMasz Samba: Modele z zawieszeniem bocznym, wykorzystujące sprawdzoną listwę tnącą SwiftCUT. Jest ona lekka, posiada zabudowane podzespoły, w tym rynnę z elementami napędowymi, a hartowane ślizgi zabezpieczają ją przed uszkodzeniem. System SafeGEAR z ścinanym kołkiem chroni każdy z dysków przed kamieniami. Kosiarki Samba są standardowo wyposażone w szybką wymianę noży. Cena katalogowa Samba 241 wynosi 25 500 zł. Nowy model Samba 320 jest największym reprezentantem tej rodziny, oferując szerokość roboczą 3,2 m, bezstopniową regulację wysokości koszenia (4-6 cm) i kopiowanie terenu w zakresie +/- 30 stopni. Wykorzystuje listwę tnącą LiteCUT i sprężyny odciążające. Możliwa jest regulacja szerokości pokosu od 1,5 do 2,2 m z wykorzystaniem opcjonalnych zgarniaczy talerzowych.
- SaMasz KDT 262: Oferuje szerokość koszenia 2,6 m, 6 dysków i 12 noży. Waży 740 kg i wymaga minimum 75 KM mocy ciągnika. Wyceniony katalogowo na 32 500 zł.
- SaMasz KDTC 301: Kosiarka dyskowa z centralnym zawieszeniem, dostępna w cenie katalogowej 43 700 zł. Posiada bezstopniową regulację wysokości koszenia w granicach od 4,5 cm do 7 cm, z możliwością zastosowania płóz wysokiego koszenia (6-9 cm) lub podwójnych płóz (do 12 cm). Może być wyposażona w spulchniacze, walce pokosu oraz podwójne, gumowe zgarniacze.
- SaMasz KT 341: Również z centralnym zawieszeniem, kosztuje katalogowo 52 300 zł. Maszyna z listwą PerfectCUT o szerokości 3,4 m i masie 1164 kg, wymagająca minimum 105 KM. Przeznaczona dla bardziej wymagających użytkowników dzięki unikatowej konstrukcji zaczepu (dodatkowe pozycje transportowe i parkingowa), bezstopniowej regulacji wysokości koszenia (od 4,5 do 7 cm) oraz opcjonalnemu odciążeniu hydropneumatycznemu.
- SaMasz XT 390: Zaawansowana kosiarka za 62 700 zł, wyróżniająca się nowoczesnym systemem odciążenia i skutecznym zabezpieczeniem najazdowym. Centralnie zawieszona maszyna cechuje się szerokością roboczą 3,9 m, listwą PerfectCUT z 9 dyskami i 18 nożami. Waży 1290 kg, ma wydajność roboczą około 4,5 ha/h, a ciągnik do współpracy powinien mieć co najmniej 120 KM.
Pronar
Znany polski producent z Podlasia oferuje zawieszane tylne kosiarki dyskowe, w tym modele PDT260 i PDT300 o szerokości cięcia odpowiednio 2,6 i 3 metrów. Sercem tych kosiarek jest listwa tnąca z podwyższonymi kołami zębatymi, które zazębiają się zawsze dwoma parami zębów, co zapewnia bezawaryjne i ciche przenoszenie mocy. Dzięki skręcanej konstrukcji listwy i jej modułowej budowie, dostęp do wewnętrznych elementów jest ułatwiony, co skraca przestoje i ułatwia serwisowanie.Wersje PDT260C i PDT300C posiadają palcowy spulchniacz pokosu, który przyspiesza jego przesychanie. Wysokość cięcia w kosiarkach Pronar PDT/PDTC można regulować w zakresie 30-70 mm, a opcjonalne płozy wysokiego koszenia mogą zwiększyć dystans listwy od podłoża o 20 lub 50 mm.Dla mniejszych gospodarstw Pronar proponuje model PDK220 w cenie 25 695 złotych.
Talex
Firma Talex, znana z kosiarek bijakowych, oferuje również kosiarki zielonkowe z serii Opti Cut. Napęd przenoszony jest od WOM ciągnika (540 obr./min) za pośrednictwem przekładni pasowej z 4 pasami klinowymi. Za skuteczne cięcie odpowiada własnej konstrukcji listwa LTT, która jest solidniejsza i masywniejsza od poprzedniej. Talex wprowadził innowacyjne rozwiązanie zabezpieczenia przeciążeniowego, polegające na ścinaniu się bezpieczników rozporowych, co znacznie skraca czas i koszt naprawy w porównaniu do wcześniejszych rozwiązań.Kosiarka dyskowa Talex Opti Cut posiada bezpiecznik najazdowy, który w przypadku najechania na przeszkodę odchyla zespół tnący do tyłu o 15 stopni. Dodatkowo wyposażona jest w sprężynowy system obciążeniowy, siłownik hydrauliczny ułatwiający manewrowanie i transport, fartuch oraz bariery ochronne.
Zagraniczni producenci kosiarek dyskowych
Rynek kosiarek dyskowych jest zdominowany przez wielu renomowanych producentów zagranicznych, którzy oferują zaawansowane technologicznie rozwiązania, dostosowane do różnorodnych potrzeb rolników.
Kverneland
Wśród kosiarek o szerokości 3,2 m, Kverneland oferuje trzy modele: jeden z zawieszeniem bocznym i dwa z zawieszeniem centralnym.
- Model 2632M (zawieszenie boczne): Masa 645 kg, współpracuje z ciągnikami od 55 KM. Docisk podłoża realizowany jest za pomocą sprężyny. Umożliwia koszenie zboczy o nachyleniu 35 stopni w górę i w dół, co czyni ją idealną do pracy na pochyłościach.
- Modele 2832M i 2532MH (zawieszenie centralne): W modelu 2832M listwa składana jest do pozycji transportowej stojąco pod kątem 125 stopni, natomiast 2532MH składana jest do tyłu bez podnoszenia do pionu. 2832M umożliwia dostosowanie do prędkości WOM 540 lub 1000 obr./min. Kverneland 2532MH, jako jeden z nielicznych, ma 8 dysków tnących przy szerokości roboczej 3,2 m i niewielką masę 830 kg. Wyposażony w hydrauliczną regulację siły docisku listwy koszącej (Hydro Float) z kabiny operatora.
Wszystkie wymienione kosiarki Kverneland posiadają zabezpieczenie przeciwko przeszkodom Break-Back typu non-stop, które podnosi listwę w przypadku natrafienia na przeszkodę i automatycznie wraca do pozycji wyjściowej.
Vicon
Kosiarki Vicon (Vicon Extra 232 z zawieszeniem bocznym i Extra 332 z zawieszeniem tylnym) pozornie są podobne do Kvernelanda, ale różnią się konstrukcją dysków. Podczas gdy Kverneland stosuje dwuostrzowe okrągłe dyski, Vicon wyposaża swoje kosiarki w trójkątne, trzyostrzowe dyski tnące.
Pöttinger
Austriacki producent Pöttinger oferuje kosiarki z zawieszeniem bocznym (modele Novadisc) oraz centralnym (Novacat).
- Novadisc: Lekkie kosiarki, przeznaczone do współpracy z ciągnikami o niewielkiej mocy. Nacisk na podłoże regulowany jest sprężynami odciążającymi. Zabezpieczenie mechaniczne chroni listwę tnącą przed uszkodzeniami, wychylając kosiarkę o 12 stopni w przypadku najechania na przeszkodę.
- Novacat: Technicznie bardziej zaawansowane modele z centralnym zawieszeniem. Wyposażone w hydrauliczne ramię dolnego cięgna ułatwiające sprzęganie i zapewniające 50-centymetrowy prześwit. Posiadają mechaniczne (z regulowaną siłą wyzwalania) lub opcjonalnie hydrauliczne zabezpieczenie przeciwnajazdowe. Płynna regulacja rozłożenia nacisku belki tnącej z widocznym na manometrze stopniem dociążenia. Model Novacat 302 CF (3,04 m) posiada podajnik ślimakowy (Cross Flow), który odwraca pokos, przyspieszając schnięcie, oraz hydraulicznie otwieraną ścianę tylną.
Fella (należąca do Grupy AGCO - Fendt)
Fella proponuje model Ramos 3160 TLX, któremu w portfolio Fendta odpowiada model Slicer 3160 TLX, oba z centralnym zawieszeniem. Wyróżniają się ciekawymi rozwiązaniami technicznymi:
- Napęd dysków tnących: Oparty na wałkach sześciokątnych i przekładniach kątowych, co zapewnia równomierny rozkład sił i obciążenia na wszystkich dyskach.
- System zabezpieczenia DriveGuard: Chroni przed przeciążeniami poprzez kontrolowane pęknięcie specjalnej tarczy przeciążeniowej, zapobiegając uszkodzeniu dysku lub przekładni.
- System SafetySwing: W razie najechania na przeszkodę kosiarka odchyla się o 20 stopni w tył i 620 mm w górę, automatycznie wracając do pozycji wyjściowej.
Kosiarka Fendt Slicer 3160 TLX o szerokości roboczej 3,10 m jako jedyna w zestawieniu ma sześć dysków tnących, zapewniając efektywne i skuteczne cięcie. Centralne zawieszenie gwarantuje doskonałe dostosowanie do podłoża i ochronę gleby. Zakres wychylenia zespołu tnącego od +28 do -18 stopni umożliwia idealne cięcie na dużych pochyłościach. Transport odbywa się ze złożeniem mechanizmu do 120 stopni, optymalnie rozkładając masę maszyny.
Krone
Niemiecki producent Krone oferuje model ActiveMow R 320 z bocznym zawieszeniem listwy tnącej, wyposażony w trzy regulowane sprężyny odciążające (opcjonalnie odciążenie pneumatyczno-hydrauliczne). System SafeCut zapobiega uszkodzeniom dysków i przekładni poprzez ścięcie rurkowych kołków mocujących i podniesienie tarczy tnącej ponad tory ruchu sąsiadujących tarcz.
Reprezentantką kosiarek z centralnym zawieszeniem jest model Easy Cut R 320, wyposażony w zawieszenie DuoGrip. Listwa tnąca jest zawieszona na końcu ramienia wysięgnika za pomocą sworznia w kulistym gnieździe, a cięgna tworzące mechanizm równoległoboku w środku ciężkości przejmują siły boczne. Dostępne są kondycjonery palcowe V-kształtne (CV) oraz walcowe gumowe lub listwowe (CR). W opcji dostępna jest hydrauliczna regulacja zespołu tnącego.
Unia
Reprezentantką dyskowych kosiarek Unii o szerokości 3,2 m jest Alka CL. To maszyna z centralnym zawieszeniem i hydropneumatyczną regulacją docisku listwy do podłoża. Zabezpieczenie najazdowe powoduje ruch listwy tnącej do tyłu i w górę, po czym automatycznie wraca na swoje miejsce.
Kuhn
Kosiarki francuskiego producenta GMD 3111 są maszynami o szerokości roboczej 3,10 m, opartymi o centralny system zawieszenia. Wyposażone są w system zabezpieczenia przed przeszkodami Lift Control, który działa dwustopniowo: w przypadku natrafienia na przeszkodę listwa odchyla się o 11 stopni, a przy większej przeszkodzie system hydropneumatycznego zawieszenia unosi listwę nawet do 40 cm i odchyla do tyłu o 25 stopni. System Protecta Drive chroni napędy dysków poprzez ścięcie wałka napędowego dysku w przypadku gwałtownego uderzenia w przeszkodę.Kosiarka Kuhn GMD 3111-FF (540/1000) przeznaczona jest do średnich gospodarstw, z hydropneumatycznym systemem zawieszenia Lift-Control i zabezpieczeniem najazdowym Non-Stop. Zespół koszący jest zawieszony w centralnym punkcie obrotu, zapewniając stabilność i płynne przemieszczanie się na nierównych polach. Seryjna regulacja wysokości koszenia wynosi od 3 do 6,5 cm.
New Holland
Kosiarki dyskowe New Holland są efektem przejęcia firmy Kongskilde. Są to maszyny z centralnym zawieszeniem, wyposażone standardowo w mechaniczne zabezpieczenie najazdowe, które odchyla listwę tnącą o 25 stopni po natrafieniu na przeszkodę. Opcjonalnie dostępne jest hydrauliczne zabezpieczenie najazdowe, umożliwiające transport w 3 pozycjach: pionowej bocznej, pionowej tylnej i poziomej tylnej. Siła hydraulicznego systemu odciążenia listwy Vari Float jest regulowana z kabiny ciągnika.Z omawianego przedziału doskonale pasuje kosiarka DiscCutter 320P o szerokości roboczej 3,11 m, wyposażona w niskoprofilową listwę tnącą o dużej powierzchni nośnej i spulchniacz z elastycznymi palcami z polietylenu.
Claas
Kosiarki Claas Disco 3200 Contour o szerokości roboczej 3 m występują w trzech wersjach: bez kondycjonera, z kondycjonerem palcowym C i z kondycjonerem walcowym RC. Mają centralne zawieszenie, dzięki któremu belka tnąca Max Cut doskonale dopasowuje się do podłoża. Seryjnie wyposażone są w hydropneumatyczne odciążenie Active Float, które przenosi masę kosiarki z darni na ciągnik.
McHale
Irlandzka firma McHale oferuje kosiarkę Pro Glide R3100, wyposażoną w opatentowaną technologię adaptacji do podłoża, zapewniającą 3-wymiarowe kopiowanie terenu. Pozwala to na ruch kosiarki po łuku oraz do przodu i do tyłu, dostosowując się do zmian ukształtowania terenu. Posiada hydrauliczne zawieszenie regulowane z kabiny ciągnika, z zakresem wysokości koszenia od 2,5 do 7 cm.
John Deere
Kosiarka John Deere R310R wyposażona jest w zespół tnący o szerokości 3,1 m z hydraulicznym dociskiem do podłoża, regulowanym z kabiny operatora. Model ten oferuje dwa rodzaje kondycjonera: wirnikowy (dla roślin pastewnych z przewagą trawy) oraz rolkowy (dla koniczyny i lucerny). Wysokość koszenia wynosi od 3,5 do 6,5 cm, a szerokość pokosu można regulować od 1,2 do 2 m.
Kondycjonery - przyspieszenie suszenia paszy
Prawie każdy producent oferuje do swoich kosiarek kondycjonery. Kondycjonery walcowe sprawdzają się podczas koszenia lucerny i koniczyny, zapobiegając stratom delikatnych liści. W przypadku pozostałych roślin kondycjonery palcowe gwarantują dobre spulchnienie zielonki, ścierając warstwę wosku z roślin, co przyspiesza ich przesychanie, ułatwia przewiew i pozwala na układanie luźnego pokosu.
Podsumowanie
Wybór kosiarki dyskowej jest decyzją inwestycyjną, która powinna być przemyślana i dostosowana do indywidualnych potrzeb gospodarstwa. Na rynku dostępne są maszyny o szerokościach roboczych od 1,65 do nawet 4 m, a ze względu na rosnące wymagania dotyczące wydajności, coraz większą popularnością cieszą się kosiarki o szerokości roboczej przekraczającej 3 m. Kosiarki dyskowe w porównaniu do konstrukcji bębnowych mają ok. 30 proc. mniejszą masę i o ok. 40 proc. mniejsze zapotrzebowanie na moc ciągnika, co pozwala na łączenie ich w zestawy 2 lub 3 maszyn, maksymalizując szerokość cięcia. Uzyskany pokos jest szeroki i równomierny, co pozwala masie zielonej szybciej schnąć i czyni ją łatwiejszą do rozgarnięcia. Producenci kładą duży nacisk na trwałość elementów mających styczność z podłożem lub kamieniami oraz na innowacyjne rozwiązania, które podnoszą efektywność pracy, oszczędzają czas i paliwo.