Kosiarki elektryczne, choć znane ze swojej niezawodności, mogą ulegać awariom. Wielosezonowe użytkowanie oraz intensywna eksploatacja urządzenia zwiększają ryzyko pojawienia się ewentualnych usterek. Gdy kosiarka elektryczna przestaje działać, gaśnie lub buczy, warto poznać najczęstsze przyczyny i sposoby ich rozwiązania.
Podstawy działania kosiarki elektrycznej
Każda kosiarka elektryczna stanowi alternatywę dla kosiarek spalinowych. Przewagą urządzeń elektrycznych jest mniejsza waga, dłuższa żywotność i cichsza praca. Ich działanie opiera się na zastosowaniu prądu zmiennego. Funkcjonowanie silnika w takiej maszynie uzależnione jest od stałego dostępu do prądu - stąd konieczność wyposażenia w kabel lub akumulator. Na rynku dostępne jest także rzadko spotykane trzecie rozwiązanie - zasilanie hybrydowe, łączące w sobie obie formy pobierania prądu.
Typowe problemy i diagnostyka
Awaria zasilania
Jedną z najczęściej spotykanych usterek jest problem z uruchomieniem. Gdy kosiarka elektryczna nie odpala, w pierwszej kolejności należy sprawdzić gniazdko sieciowe. Aby upewnić się, że awaria leży po stronie kosiarki, spróbuj do kontaktu podłączyć inny sprzęt. Jeśli podpięte urządzenie włączy się prawidłowo, możesz wykluczyć problem z siecią elektryczną.
Kolejnym krokiem jest sprawdzenie stanu przedłużacza. Uszkodzenia lub przetarcia na kablu mogą uniemożliwiać prawidłowe dostarczanie prądu. Pamiętaj, aby przegląd akcesorium zawsze przeprowadzać po jego uprzednim odłączeniu od zasilania. Jeśli zauważysz pęknięcia, nacięcia lub odsłonięte przewody, koniecznie wymień lub napraw przedłużacz. Używanie uszkodzonego przewodu może nie tylko być przyczyną awarii kosiarki, ale także stwarzać ryzyko porażenia prądem lub zwarcia.
Usterki silnika
Nierówna praca, nadmierne przegrzewanie się lub dziwne dźwięki zwykle oznaczają awarię silnika. Jeśli Twoja kosiarka elektryczna buczy, jedną z przyczyn może być zanieczyszczenie w komorze silnika. Nagromadzona trawa i brud może utrudniać przepływ powietrza, co z kolei powoduje przegrzewanie się motoru i jego nierówną pracę. Zużyte szczotki węglowe również są częstym źródłem problemu. Mogą one zakłócać pracę silnika i prowadzić do spadku mocy. Należy je wymienić, co jest stosunkowo prostym zabiegiem, a może znacząco poprawić wydajność kosiarki.
Gdy kosiarka elektryczna gaśnie podczas pracy, warto zainteresować się stanem łożysk. Uszkodzone lub zużyte mogą powodować dodatkowe tarcie i obciążenie silnika, prowadząc do jego przegrzewania się i wyłączania. Regularne czyszczenie komory silnika, wymiana szczotek węglowych i kontrola stanu łożysk to kluczowe czynności, jakie możesz wykonać, aby utrzymać silnik swojej kosiarki w dobrej kondycji.
Diagnostyka problemów z silnikiem
Silnik kosiarki elektrycznej, np. Oleo Mac serii K z silnikiem BNBF 71/2-C50 o mocy 1,3 kW, wykazuje problemy z wolnym obrotem i buczeniem. Może się zdarzyć, że silnik kosiarki elektrycznej buczy, ale bardzo wolno kręci i grzeje się wirnik i stojan. Kondensator może nie mieć przebicia (choć pojemność nie była mierzona), a hamulec działa prawidłowo. Cuda zdarzają się tylko w bajkach, więc tutaj ma miejsce przerwa w którejś fazie - albo głównej, albo pomocniczej (rozruchowej). Należy sprawdzić wszelkie połączenia, ewentualnie wymienić kondensator i spróbować na innym.
Pomiary rezystancji uzwojeń wykazały wartości 10, 12 i 16 omów, co może wskazywać na niejasności, jeśli uzwojenie jest nawinięte podwójnym drutem. W przypadku czterech wyprowadzeń, należy ponownie zmierzyć rezystancję na każdym wyprowadzeniu, każde z każdym. Ważne jest, aby sprawdzić, czy sam silnik lekko się kręci. Użytkownik sprawdził kondensator, uzwojenia oraz połączenia, jednak wymiana kondensatora nie przyniosła poprawy. Silnik kręci się lekko, a łożyska mają lekki luz, co może sugerować problem z ich stanem. Użytkownik zauważył również lekkie przesunięcie wirnika względem stojana.
Mower will not start? How to diagnose and fix EVERYTHING electrical on a riding mower or zero turn.
Kondensator w kosiarce elektrycznej
Każda kosiarka elektryczna, np. kosiarka elektryczna Gardena, jest wyposażona w kondensator rozruchowy. Jest to jeden z podstawowych elementów pasywnych, obok rezystora. Najważniejszymi parametrami kondensatora, oprócz pojemności, są również: polaryzacja, napięcie przebicia, opór szeregowy oraz równoległy, indukcyjność szeregowa doprowadzeń i okładek, szczytowy prąd rozruchu, długotrwała stałość parametrów (pewnego rodzaju odporność na starzenie się), stabilność temperaturowa (określa niezmienność pojemności w znacznym przedziale temperatur), zakres temperatur pracy, a także parametry takie jak rozmiar czy kształt.
Kondensator rozruchowy znajduje się w obwodzie startowym i jest przeznaczony do chwilowej pracy - rozruchu silnika. Gdy silnik osiągnie częstotliwość roboczą i właściwą moc, kondensator rozruchowy zostaje odłączony. Natomiast kondensator pracy (roboczy) jest stale podłączony do obwodu i pełni funkcję układu przesunięcia fazowego dla uzwojeń silnika. Szukając odpowiedniego zamiennika, należy pamiętać, że kondensator pracy dobiera się do mocy silnika, a wartość rozruchowego przeważnie ustala producent (by silnik miał stosowny moment rozruchowy).
Jak sprawdzić kondensator w kosiarce elektrycznej
Pracę kondensatora w łatwy sposób sprawdzisz przy użyciu multimetru. Usterka tego elementu elektrycznego prowadzi najczęściej do awarii urządzenia uniemożliwiającej jego użytkowanie, jednak wymiana zepsutego kondensatora jest dość prosta, a sama część niedroga i dostępna w wielu sklepach. Jeśli chcesz sprawdzić kondensator, powinieneś skupić się na dwóch parametrach: pojemności i rezystancji szeregowej. W taki kondensator wyposażona jest m.in. kosiarka elektryczna Stiga czy też kosiarka elektryczna AL-KO.
Aby sprawdzić kondensator, odłącz kosiarkę od zasilania i ściągnij pokrywę z silnika, odkręcając śruby mocujące. Odłącz kable od kondensatora i wyjmij część z kosiarki. Jeśli nie masz dostępu do dedykowanego miernika służącego do testowania kondensatorów, możesz użyć multimetru uniwersalnego (musi jednak mieć opcję pomiaru pojemności kondensatora). Wartość pojemności powinna zgadzać się z wartością nominalną, w innym przypadku kondensator jest zepsuty. Niemniej jednak, jeśli wartość pojemności jest prawidłowa, bez pomiaru rezystencji szeregowej nie da się jednoznacznie określić, czy kondensator działa należycie. Co nie zmienia faktu, że patrząc na niski koszt zakupu części zamiennej, warto zaryzykować jego wymianę. Uszkodzenie tego elementu powoduje, że silnik nie otrzymuje odpowiedniej ilości energii elektrycznej, aby wystartować.
Gdy już dostaniesz się do kondensatora, przestaw parametry multimetru, by wskazywał omy (Ω). Przyłóż jedną z sond pomiarowych do metalowej strony kondensatora, a drugą do zacisku łączącego kondensor z punktami. Multimetr powinien odczytać kilka megaomów, spaść do zera, a następnie zacząć rosnąć, aż odczyt powróci do kilku megaomów. Zamień sondy miejscami - powinieneś otrzymać ten sam wynik. Stały lub niski odczyt wskazuje na zwarcie kondensatora, który należy wymienić.
Nie warto zabierać się do pracy bez miernika, gdyż możesz spalić silnik, w którym znajdują się dwa uzwojenia - robocze i rozruchowe. Robocze ma mniejszą oporność - podłączane jest bezpośrednio do zasilania - L1 i N. Natomiast uzwojenie rozruchowe charakteryzuje się większą opornością - jeden koniec do L1, a drugi koniec do końcówki nr 1 kondensatora, a druga końcówka kondensatora do N. Jeżeli silnik kręci się w przeciwną stronę, wystarczy zamienić miejscami końcówki jednego z uzwojeń.
Niektóre stare kondensatory wyposażone są w dwa styki, przy czym te nowe mają już cztery - styki są zdublowane, wystarczy podłączyć te dwa obok siebie (tylne są odpowiednikami przednich). Producenci części postawili na takie rozwiązanie, aby możliwe było podłączenie wsuwek od silnika do jednych, a wsuwek od sieci do drugich styków, bez konieczności lutowania przewodów. Niektóre kosiarki elektryczne mają dwa kondensatory. W takim przypadku jeden z kondensatorów jest kondensatorem rozruchowym, a drugi kondensatorem pracy. Należy sprawdzić oba. Jeśli pomiary tych części nie wskazują na uszkodzenia lub nie nastąpi poprawa po ich wymianie, warto sprawdzić także wyłącznik odśrodkowy oraz połączenie obwodu rozruchu, a przy okazji także stan łożysk oraz hamulec. Konstrukcja kosiarki elektrycznej jest bardzo prosta, tak samo, jak wymiana kondensatora czy wyłącznika odśrodkowego.
Objawy uszkodzonego kondensatora
Jeśli chcesz określić, czy uszkodzeniu w Twojej kosiarce uległ kondensator, przeprowadź najpierw przegląd optyczny - występuje wytopienie na zewnątrz w postaci szarego nalotu (wygląda jak lawa). Następnie konieczne są oględziny słuchowe - silnik burczy, nie pracuje - a na końcu wykonaj pomiar miernikiem elektrycznym. Niestety opisane objawy mogą wskazywać także na jednoczesne inne uszkodzenia w układzie napędowym.
Użytkownik zgłasza problem z elektryczną kosiarką Stiga, która buczy i nie zawsze startuje. Czasem przekręcenie noża pomaga. Pierwsza myśl to kondensator, który został wymieniony na drugi o tych samych parametrach, jednak nic się nie zmieniło. Odpowiedzi sugerują, że przyczyny mogą być elektryczne (np. zwarcie między zwojami) lub mechaniczne (np. przemieszczenie korpusu silnika). Wskazano na trudności w diagnozowaniu problemów mechanicznych, takich jak skrzywiony wał lub uszkodzone łożyska.
Jak wymienić kondensator w kosiarce elektrycznej
Wszystkie kosiarki elektryczne (kosiarka elektryczna z napędem także), takie jak chociażby kosiarka elektryczna Makita, kosiarka elektryczna NAC czy też kosiarka elektryczna Bosch, wyposażone są w kondensator. Zwykle przymocowany do przełącznika kondensator jest jedną z najważniejszych części kosiarki. Ta mała część może być przyczyną awarii Twojej kosiarki. Dobierając nowy element, kieruj się zawsze dokumentacją dołączoną do urządzenia. Pojemność kondensatora możesz zwiększyć maksymalnie o 10%. Warto mieć to na uwadze.
Zbyt duża pojemność kondensatora przyczynia się do spadku mocy silnika, a także jego prędkości obrotowej. Z kolei za mała pojemność może powodować problemy z rozruchem. Po przykręceniu nowego kondensatora podłącz z powrotem kable (w taki sam sposób, jak były przyłączone przed zdjęciem starego kondensatora). Uruchom urządzenie na próbę, pamiętając o zasadach bezpieczeństwa. Możesz dodatkowo zaizolować kable taśmą, aby nie plątały się i nie uległy uszkodzeniu podczas pracy maszyny. Jeśli wszystko działa, załóż z powrotem pokrywę.
Inna sytuacja, jaka może mieć miejsce po wymianie kondensatora, to dymienie po pewnym okresie pracy - wtedy należy sprawdzić uzwojenie w izolacji (sprawdzisz to, mierząc rezystancję uzwojenia miernikiem małych rezystencji). Jeśli mimo wymiany części kosiarka nadal burczy i nie uruchamia się, inną przyczyną usterki mogą być stojące łożyska (niemożliwe jest ręczne przekręcenie noża) bądź spalony silnik elektryczny. W takim wypadku w grę wchodzi wymiana całego silnika lub łożyskowania na silniku, co niestety wiąże się z wyższym kosztem naprawy.
Na szczęście nowy kondensator jest niedrogi - zakupisz go w wielu sklepach internetowych i stacjonarnych. Cena zamiennika wynosi około 20-40 zł, natomiast oryginalne części dedykowane konkretnym modelom są nieco droższe - około 100 zł. Przy okazji, jeśli nie masz miernika elektronicznego, musisz liczyć się z dodatkowym kosztem, jednakże jest to jednorazowa inwestycja, gdyż multimetr przydaje się w wielu przypadkach.
Problemy z nożami
Jeśli po skończeniu koszenia widzisz nierówno przyciętą trawę lub pozostawione miejscami nieskoszone kępki murawy, przyczyną mogą być stępione lub uszkodzone noże tnące. Wraz z rozpoczęciem sezonu warto przeprowadzić ich przegląd oraz ostrzenie i wyważenie. Trzeba sprawdzić czy masa noża jest równa po obu stronach otworu i doszlifować tam, gdzie jest cięższy. Jeśli zauważysz poważniejsze uszkodzenia, takie jak zagięcia lub pęknięcia, może być konieczna wymiana ostrzy na nowe. Do ostrzenia noża kosiarki można użyć różnych narzędzi, np. wiertarko-wkrętarki z zamocowanym kamieniem szlifierskim. Ponadto zawsze sprawdzaj, czy noże są prawidłowo zamocowane, ponieważ poluzowane mogą prowadzić do dodatkowych uszkodzeń.
Awaria napędu
Awarie związane z układem napędu mogą znacząco utrudniać pracę. Jeśli kosiarka nie porusza się płynnie, przerywa ruch lub zatrzymuje się, przyczyny można upatrywać w zużytym pasku napędowym lub uszkodzonej przekładni. W takiej sytuacji konieczne jest sprawdzenie stanu tych części i ich ewentualna wymiana. Najlepiej skonsultować te kwestie z pracownikiem odpowiedniego serwisu.
Cewki zapłonowe w kosiarkach spalinowych (porównanie)
W przypadku kosiarek spalinowych, często pojawia się problem z cewką zapłonową. Podejrzewa się uszkodzenie cewki zapłonowej, gdzie masa i wyprowadzony konektor połączone są najczęściej do końców uzwojenia pierwotnego, którego zwarcie wyłącznikiem zewnętrznym powoduje zatrzymanie silnika. Rezystancja cewki jest na tyle mała, że miernik rezystancji pokaże "0". Taką cewkę należy sprawdzać miernikiem indukcyjności, o ile znamy dane znamionowe. Cewkę można "z grubsza" sprawdzić, podłączając impulsowo do uzwojenia pierwotnego (między masę a konektor) 1,5V ogniwo, najlepiej R20, albo alkaliczne lub akumulator o podobnym napięciu.
Wartość cewki powinna mieć około 0,30 Ω. Stara cewka może być zepsuta, gdyż pokazuje ciągle zmienne wartości, natomiast nowa może mieć te 0,13 Ω, co jest zdecydowanie za mało. W kosiarce spalinowej MTD, po pewnym czasie zaczęła coraz gorzej palić, aż odmówiła współpracy, co sugerowało problem z modułem zapłonowym (cewka zintegrowana z "elektronicznym" układem zapłonowym). Koło na dwa magnesy może nie mieć modułu, tylko od razu indukować wysokie napięcie w cewce, tak jak w kosiarkach. Należy odwrócić cewkę i ustawić odpowiednią szczelinę między kołem a cewką.
Dobry kolego, jak ktoś się uprze, to bez doświadczenia może brać się za nawijanie silnika, ale napotka wiele przeszkód natury technicznej. Prawdopodobnie nie uda się wyzwoić silnika z uzwojenia roboczego, nie uszkadzając uzwojenia roboczego. Czasem łatwa, szybka i niedroga wymiana kondensatora może tchnąć w kosiarkę nowe życie. Oczywiście nie należy zapominać o odpowiednim użytkowaniu, konserwacji, a także przechowywaniu zimą (wahania temperatur wpływają na działanie elektroniki). Warto także od czasu do czasu oddać swój sprzęt do specjalistycznego przeglądu.
Naprawy i konserwacja
W sytuacjach, gdy koszty zakupu części nie są wysokie, warto rozważyć ich nabycie, aby przywrócić sprawność kosiarce elektrycznej. Na przykład, wymiana uszkodzonego przedłużacza, zużytych szczotek węglowych lub ostrzenie noży jest tanie i szybkie do wykonania. Zwykle są to kwoty rzędu kilkudziesięciu do stu złotych. Jeśli natomiast silnik kosiarki uległ poważnej awarii, przekładnia wymaga kompleksowej naprawy lub doszło do pęknięcia korpusu, trzeba przygotować się na większe koszty. Warto być również świadomym, że nawet po naprawie, starszy sprzęt może być podatny na kolejne usterki.
Choć budowa kosiarki elektrycznej nie jest bardzo skomplikowana, niektóre naprawy lepiej pozostawić w rękach specjalistów.
tags: #kosiarka #elektryczna #miniejsza #cewka #rozruchowa