Kosiarka Rotacyjna z Kondycjonerem: Kompleksowy Przewodnik

Wprowadzenie do Kosiarek Rotacyjnych i Rola Kondycjonera

Kosiarki rotacyjne to niezwykle popularne urządzenia, chętnie wykorzystywane przez właścicieli zarówno dużych, jak i małych gospodarstw. Każdy rolnik potrzebuje wysokiej jakości sprzętu, który umożliwi szybkie skoszenie dużych połaci trawy. Kosiarka rotacyjna zapewnia wyjątkowo dobrą jakość cięcia, co nie tylko zwiększa efektywność prac, lecz także zapewnia dodatkową wygodę i szybkość. Wybór odpowiedniej kosiarki rotacyjnej to nie tylko kwestia ceny, ale przede wszystkim warunków pracy i oczekiwań wobec wydajności oraz jakości koszenia.

Kosiarki rotacyjne, niezależnie od typu, muszą zapewniać koszenie runi na zadanej wysokości, pozostawienie równego ścierniska oraz osiągać wysoką wydajność pracy, a wszystko to niezależnie od nierówności pola. Od kosiarek wymaga się też, aby ruń była ścięta równomiernie na całej szerokości roboczej, a podczas koszenia nie mogło dochodzić do odrywania kawałków darni i podrywania cząstek gleby.

Aby ograniczyć liczbę zabiegów podsuszających i zebrać zielonkę przy jak najmniejszych stratach, należy połączyć koszenie z obróbką mechaniczną, co w sposób wydatny przyspiesza proces schnięcia. W tym celu kosiarki rotacyjne wyposaża się w tak zwane kondycjonery, czyli walce zgniatające i spulchniacze bijakowe (palcowe). Spulchniacze pokosów instalowane są zarówno na kosiarkach bębnowych, jak i tarczowych.

Innowacyjne Rozwiązania w Kosiarce SaMASZ Samba 240W

SaMASZ Samba 240W to innowacyjna kosiarka dyskowa wyposażona w kondycjoner walcowy. Prace nad tą maszyną nadzorował Paweł Grochowski, Kierownik Konstrukcji Kosiarek w Ośrodku Badawczo Rozwojowym SaMASZ. Unikatowa konstrukcja jej napędu pozwoliła zachować niskie zapotrzebowanie na moc. Rozwiązanie to, podobnie jak trzy inne, zgłoszono do uzyskania patentów, co świadczy o innowacyjności kosiarki Samba 240W. W maszynie tej nadal montowana jest lekka, ale wytrzymała listwa tnąca SaMASZ SwiftCUT.

Kondycjoner Walcowy i Jego Napęd

Kosiarka SaMASZ Samba 240W jest pierwszą kosiarką dyskową tej serii wyposażoną w kondycjoner walcowy. Szerokość robocza kosiarki dyskowej Samba 240W wynosi 2,4 m. Zależnie od liczby i ustawienia zgarniaczy, może ona pozostawiać wał pokosu o szerokości od 1,0 do 1,65 m. Masa maszyny z kondycjonerem walcowym wynosi około 870 kg, a zapotrzebowanie na moc to 75 KM.

Listwa tnąca SwiftCUT jest napędzana od WOM ciągnika za pomocą przekładni opartej na czterech pasach klinowych. Wał przegubowo-teleskopowy pozwala przekazywać napęd dalej na dolny wał kondycjonera. Jest on jednocześnie elementem napędowym dla walca górnego, gdzie trafia za pomocą przekładni suwliwej (zgłoszonej do uzyskania patentu) połączonej sprzęgłem elastycznym SGFlex. Rozwiązanie to pozwala dostosowywać się napędowi górnego walca do jego chwilowych zmian położenia w czasie pracy kondycjonera.

Inżynierowie SaMASZ bardzo skrupulatnie podeszli nie tylko do napędu zgniatacza pokosu. Docisk jego walca górnego rozwiązano stosując wahacze ze sprężynami (zgłoszone do uzyskania patentu). Rozwiązanie to charakteryzuje się umiejscowieniem sprężyn dociskowych zewnętrznie nad wahaczem. Dzięki temu ograniczono możliwość nagromadzania się w tych miejscach zanieczyszczeń. Przy okazji uzyskano bardzo dobry dostęp do regulacji szczeliny pomiędzy walcami, która jest zmieniana poprzez korektę napięcia sprężyn dociskowych.

Układ Zawieszenia z Mechanizmem Nożycowym

Kolejne ulepszenia zastosowane w kosiarce SaMASZ Samba 240W dotyczą jej pozycji transportowej oraz zwiększonych możliwości pracy zespołu roboczego poniżej poziomu podłoża. Korzyści takie przyniosło zastosowanie układu zawieszenia z mechanizmem nożycowym (zgłoszonego do uzyskania patentu). Dzięki temu rozwiązaniu uzyskano w pozycji transportowej 105° złożenia zespołu roboczego. Dla operatora ciągnika to dobra wiadomość, bo w czasie jazdy może korzystać z pełnego pola widzenia w prawym lusterku wstecznym.

Pochylony do środka zespół roboczy kosiarki nie tylko nie zasłania widoku, ale również powoduje przemieszczenie jego środka ciężkości w lewo (w kierunku osi ciągnika). Zwiększa to stabilność zestawu ciągnik-kosiarka, ponieważ masa maszyny zawieszonej na TUZ jest rozłożona równomierniej pomiędzy kołami ciągnika.

Układ zawieszenia z mechanizmem nożycowym uwidacznia swoje zalety również w pozycji jego maksymalnego otwarcia. Zespół roboczy kosiarki może wychylić się wtedy o około 30° poniżej poziomu podłoża. Pozwala to wykosić roślinność nie tylko na użytkach zielonych, ale również porastającą niewielkie skarpy.

Konstrukcja, Zabezpieczenia i Ułatwienia Obsługi

Jedną z zalet listwy tnącej SwiftCUT jest zastosowanie standardowego zabezpieczenia antykamieniowego SafeGEAR. Moduł dysku z tym systemem zapewnia zabezpieczenie kół zębatych listwy tnącej podczas jej kontaktu z dużymi przeszkodami. Ścięciu ulega tylko wpust danego modułu roboczego (dysku), co nawet w warunkach polowych pozwala go wymienić na nowy i szybko powrócić do pracy. Dzięki temu rozwiązaniu, nie ma potrzeby wymiany całego modułu roboczego na nowy.

Bezstopniowa regulacja wysokości koszenia poprzez pochylenie listwy tnącej odbywa się w zakresie od 4 do 7 cm. Ponadto, można zastosować płozy wysokiego koszenia, zwiększające miejsce cięcia roślin o 2, 2,5 lub 3 cm.

Kosiarka rolnicza tylna Samba 240W to zaawansowana maszyna zaprojektowana z myślą o efektywnej pracy. Wyposażona w automatyczną blokadę podnoszenia na uwrociach, hydrauliczne składanie do transportu oraz mechaniczną blokadę transportową, zapewnia bezpieczeństwo i wygodę użytkowania. Noże tnące posiadają system szybkiej wymiany za pomocą specjalnego klucza będącego na wyposażeniu standardowym maszyny. Dodatkowo, centralny trzymak noży został udoskonalony, co gwarantuje jeszcze lepsze czyszczenie listwy tnącej, podnosząc efektywność koszenia.

Konstruktorzy SaMASZ dbają o skuteczność koszenia oraz o wygodę użytkowania swoich maszyn. Najnowsze modele kosiarek rolniczych firmy SaMASZ wyposażono w liczne innowacyjne rozwiązania, mające na celu ułatwienie obsługi. Jednym z kluczowych elementów jest swobodny dostęp do listwy tnącej SwiftCUT. Oś obrotu osłony ochronnej została umieszczona za belką ramy głównej, co umożliwia maksymalne odsłonięcie listwy tnącej podczas jej obsługi lub napraw.

Dodatkowo, osłonę ochronną wyposażono w innowacyjną klamkę, która stanowi zbiór kilku rozwiązań usprawniających użytkowanie maszyny. Te kompleksowe usprawnienia, zgłoszone do uzyskania patentu, obejmują ergonomiczny uchwyt oraz mechanizm łatwego otwierania i zamykania. Dzięki temu użytkownicy mogą szybko i wygodnie dostosowywać osłonę do swoich potrzeb, zapewniając sobie większy komfort pracy przy obsłudze kosiarki.

Zalety i Rodzaje Kondycjonerów

Mechaniczna obróbka spulchniaczami skraca czas suszenia traw o około 25-30%. Kondycjonowany pokos jest luźny i nastroszony, co w połączeniu z połamaniem łodyg powoduje, że czas jego schnięcia skraca się o 25-30% w przypadku kondycjonerów bijakowych i o około 25% w przypadku kondycjonerów walcowych. Straty składników pokarmowych z tytułu „oddychania” roślin są co prawda mniejsze, ale rosną straty mechaniczne (nawet do 5% suchej masy). Zastosowanie spulchniacza pokosów zwiększa zapotrzebowanie mocy o około 15%.

Zalety ze stosowania kondycjonerów to nie tylko szybsze schnięcie. Wyeliminowanie z linii technologicznej przetrząsacza powoduje, że zbierana zielonka jest pozbawiona zanieczyszczeń, które mogą się do niej dostać w wyniku przetrząsania.

Ponadto, jak dowodzą badania, w kondycjonowanym materiale lepiej zachodzi proces zakiszania; szybciej dochodzi do fermentacji cukrów prostych pod wpływem działania bakterii kwasu mlekowego (których jest więcej niż przy obróbce zielonki z wykorzystaniem przetrząsacza), dzięki czemu szybciej obniża się jego pH. Mniejsza jest również w kiszonce zawartość amoniaku.

Kondycjonowanie jest szczególnie korzystnym zabiegiem w przypadku roślin motylkowych, których nawet lekko przesuszone liście w wyniku jakiejkolwiek obróbki mechanicznej mogą ulegać opadaniu i wywiewaniu. Kondycjoner walcowy w SaMASZ Samba 240W z gumowymi walcami o profilu w kształcie litery V, wzmaga jego oddziaływanie na łodygi gniecionych roślin, nie powodując utraty delikatnych listków roślin zawierających dużo cennego białka.

Mimo tak wielu zalet, w dalszym ciągu większość polskich rolników, decydując się na zakup nowej kosiarki, nie korzysta z tej opcji wyposażenia, podczas gdy na zachodzie około 90% nowych kosiarek wyposażanych jest w kondycjonery. Prawdopodobnie chodzi o koszty; dopłata do kondycjonera palcowego w przypadku kosiarki o szerokości roboczej 3,2 m to znaczący wydatek, a kondycjoner walcowy jest jeszcze droższy.

Typy Kosiarek Rotacyjnych: Bębnowe vs. Dyskowe

Wśród kosiarek rotacyjnych można wyróżnić dwa główne rodzaje: bębnowe oraz dyskowe.

Kosiarki Bębnowe

Przez długi czas wykorzystywane były jedynie kosiarki rotacyjne z bębnowym zespołem tnącym. Pierwszy typ charakteryzuje się prostą budową i świetnie sprawdzi się na nierównych terenach. Zespoły robocze w kosiarkach bębnowych napędzane są za pomocą pasów klinowych lub wałów Cardana oraz przekładni stożkowych znajdujących się w skrzyni przekładniowej, umieszczonej nad bębnami roboczymi. Z tego względu nazywane są też górnonapędowymi. W czasie pracy bębny podparte są na odpowiednio wyprofilowanych talerzach podporowych i są odciążane w czasie pracy układem dźwigniowym z elementami sprężystymi.

Kosiarki bębnowe nadal mają swoich zwolenników. Największym plusem „bębnówek” dla wielu rolników jest to, że są bardziej trwałe i tańsze. Ponadto, do zalet kosiarek rotacyjnych bębnowych należy duża odporność na zapychanie, nawet w trudnych warunkach zbioru. Koszą również przy jeździe do tyłu, co jest istotne przy częstych nawrotach, zwłaszcza na małych powierzchniach. Stosowane są zwykle dwa sposoby regulacji wysokości koszenia: przez wymianę talerzy o różnej wysokości lub przez zmianę (przesunięcia) położenia talerza na osi bębna, za pomocą pierścieni dystansowych. Trzeba wiedzieć, że przy dużych kosiarkach bębnowych, o szerokości roboczej powyżej 2 m, koszenie „pochyłe” powoduje przyspieszone zużycie łożysk na piaście talerza ślizgowego.

Kosiarki Dyskowe (Tarczowe)

Kosiarki dyskowe cechują się stosunkowo niewielką masą oraz niskim zapotrzebowaniem na moc. Są lżejsze od bębnowych - średnio o około 20% w odniesieniu do metra szerokości roboczej. Kosiarki rotacyjne dyskowe z napędem dolnym wyposażone są w 6 do 12 dysków o kształcie kolistym lub eliptycznym. Na obwodzie dysków zainstalowane są zwykle po 2 nożyki tnące. Istnieją dwie opcje mocowania nożyków: przy pomocy śrub lub nasadek. Instrukcje obsługi podają klasę wytrzymałości śruby i wartość momentu, z jakim należy je dokręcać.

Zespół tnący w czasie pracy opiera się na dwóch płozach. Regulacja wysokości koszenia dokonuje się przez zmianę kąta ustawienia belki zespołu - zmniejszając lub zwiększając długość górnego cięgna trzypunktowego układu zawieszenia ciągnika. Najczęściej wysokość koszenia zmieniana jest w zakresie od 30 do 80 mm. W kosiarkach dyskowych (dolnonapędowych), tarcze z nożami napędzane są za pomocą pasów klinowych lub wałów Cardana oraz przekładni zębatych walcowych zainstalowanych w belce pod tarczami roboczymi, chociaż na rynku zdarzają się również kosiarki z przekładniami kątowymi. Prędkość obwodowa noży wynosi nawet 80 m/s.

Kosiarki dyskowe wymagają o około 35% mocy mniej od bębnowych, zwykle około 14 KM/m. Zaletą kosiarek dyskowych jest szybkie przyspieszanie i zwalnianie obrotów zespołów roboczych (tarcz), dzięki mniejszemu momentowi bezwładności w porównaniu do bębnowych. Możliwość wyposażenia ich w 10 lub 12 tarcz umożliwia uzyskanie nie tylko dużej szerokości roboczej, ale i jazdę na równych łąkach z prędkością 15-20 km/h, co daje tym kosiarkom istotną przewagę nad bębnowymi.

Ponadto, łatwiej też instalować na nich zgniatacze i spulchniacze skoszonej zielonki, ponieważ skoszona masa jest jednorodnie obrabiana prawie na całej szerokości roboczej kosiarki. W kosiarkach ze spulchniaczem pokosu obejmuje ono całą szerokość roboczą, przy czym niektórzy producenci dodają jeszcze za spulchniaczem specjalne regulowane kierownice, w celu lepszego rozłożenia pokosu i szybszego jego schnięcia. Pokos po kosiarce tarczowej jest szerszy, co pozwala na swobodny przejazd ciągnikiem i dalszą obróbkę traw za pomocą zgrabiarek i przetrząsaczy. Ponadto jest niższy (cieńszy), bardziej równomiernie schnie i jest łatwiejszy do roztrząśnięcia.

Tarczowe zespoły robocze można odchylać pod kątem 50°, bębnowe jedynie do 20°. Umożliwia to wykorzystanie kosiarek tarczowych do wykaszania poboczy i skarp. W kosiarkach dyskowych, zwłaszcza na nierównych łąkach, ważnym elementem jest odpowiednie dopasowanie się belki tnącej do nierówności terenu, nie niszcząc darni. Zawdzięczamy to odciągowi składającemu się z dwóch sprężyn, który należy wyregulować, zmieniając punkty zaczepu sprężyn.

Kluczowe Aspekty Wyboru i Użytkowania Kosiarki

Przy wyborze kosiarki rotacyjnej, oprócz jej typu, ważne jest dopuszczalne obciążenie tylnej osi ciągnika oraz nośność opon. Przy podniesieniu każdej kosiarki rotacyjnej - zawieszanej w położenie transportowe, obciążenie przedniej osi danego ciągnika musi stanowić co najmniej 20% masy ciągnika, aby mógł poruszać się agregat po drogach publicznych. Ponadto, przy ustawieniu kosiarki w położenie robocze, następuje wzrost obciążenia prawego tylnego koła.

Optymalizacja procesu zbioru zielonki zaczyna się już w momencie cięcia. Dobre kosiarki rotacyjne mogą być wyposażone w zintegrowane spulchniacze, które znacznie przyspieszają oddawanie wody przez rośliny. Producenci oferują zazwyczaj dwa systemy: kondycjoner palcowy CV z hartowanymi, stalowymi pazurami w kształcie litery V, idealny do traw, oraz zgniatacz walcowy CR (gumowy lub stalowy M-Rolls) przeznaczony do roślin motylkowych, takich jak lucerna. Zastosowanie kondycjonera pozwala wyeliminować jeden przejazd przetrząsaczem, co oszczędza paliwo i czas.

Ochrona darni oraz czystość zbieranej paszy zależą bezpośrednio od sposobu kopiowania terenu przez maszynę. Wiele nowoczesnych kosiarek wykorzystuje systemy zawieszenia, które łączą zalety zawieszenia w środku ciężkości z prowadzeniem na ramionach. Dzięki takiej konstrukcji listwa tnąca jest prowadzona niezwykle stabilnie, a nacisk na podłoże jest równomierny na całej szerokości roboczej, niezależnie od nierówności pola.

Podstawą długiej żywotności maszyn jest unikalna budowa listwy tnącej. W przeciwieństwie do korpusów skręcanych, wiele kosiarek rotacyjno-tarczowych posiada belkę zaspawaną po obwodzie przez roboty spawalnicze, co gwarantuje jej absolutną szczelność i sztywność skrętną. Wewnątrz pracuje system satelitarnych kół zębatych o dużej średnicy, zanurzonych w kąpieli olejowej, co eliminuje konieczność codziennego smarowania i zapewnia cichą pracę.

tags: #kosiarka #rotacyjna #z #kondycjonerem