Kosiarka rotacyjna ze spulchniaczem: kompleksowy przewodnik

Wybór odpowiedniej kosiarki rotacyjnej to kluczowa decyzja, która zależy od warunków pracy, oczekiwań wobec wydajności oraz jakości koszenia. Rynek oferuje szeroki wachlarz rozwiązań, od tradycyjnych kosiarek bębnowych, przez dyskowe, aż po specjalistyczne kosiarki bijakowe, często wyposażone w dodatkowe funkcje, takie jak spulchniacze pokosu.

Rodzaje kosiarek rotacyjnych

Kosiarki rotacyjne, niezależnie od typu, muszą zapewnić efektywne koszenie runi na zadanej wysokości, pozostawienie równego ścierniska oraz osiągać wysoką wydajność pracy, niezależnie od nierówności pola. Ważne jest, aby ruń była ścięta równomiernie na całej szerokości roboczej, a podczas koszenia nie dochodziło do odrywania kawałków darni i podrywania cząstek gleby.

Kosiarki bębnowe (górnonapędowe)

Przez długi czas na polach dominowały kosiarki rotacyjne z bębnowym zespołem tnącym. Zespoły robocze w kosiarkach bębnowych napędzane są za pomocą pasów klinowych lub wałów Cardana oraz przekładni stożkowych, umieszczonych w skrzyni przekładniowej nad bębnami roboczymi. Dlatego też nazywane są górnonapędowymi.

• W czasie pracy bębny podparte są na odpowiednio wyprofilowanych talerzach podporowych i są odciążane w czasie pracy układem dźwigniowym z elementami sprężystymi.
• Stosowane są zwykle dwa sposoby regulacji wysokości koszenia: przez wymianę talerzy o różnej wysokości lub przez zmianę (przesunięcia) położenia talerza na osi bębna, za pomocą pierścieni dystansowych.
• Przy dużych kosiarkach bębnowych, o szerokości roboczej powyżej 2 m, koszenie „pochyłe” powoduje przyspieszone zużycie łożysk na piaście talerza ślizgowego.

Zalety kosiarek bębnowych:

• Są bardziej trwałe i zazwyczaj tańsze.
• Charakteryzują się dużą odpornością na zapychanie, nawet w trudnych warunkach zbioru.
• Koszą również przy jeździe do tyłu, co jest istotne przy częstych nawrotach, zwłaszcza na małych powierzchniach.

Kosiarki dyskowe (dolnonapędowe)

Kosiarki rotacyjne dyskowe z napędem dolnym są lżejsze od bębnowych - średnio o około 20% w odniesieniu do metra szerokości roboczej. Wyposażone są w 6 do 12 dysków o kształcie kolistym lub eliptycznym. Na obwodzie dysków zainstalowane są zwykle po 2 nożyki tnące. Istnieją dwie opcje mocowania nożyków: przy pomocy śrub lub nasadek.

• Zespół tnący w czasie pracy opiera się na dwóch płozach.
• Regulacja wysokości koszenia dokonuje się przez zmianę kąta ustawienia belki zespołu - zmniejszając lub zwiększając długość górnego cięgna trzypunktowego układu zawieszenia ciągnika. Najczęściej wysokość koszenia zmieniana jest w zakresie od 30 do 80 mm.
• Tarcze z nożami napędzane są za pomocą pasów klinowych lub wałów Cardana oraz przekładni zębatych walcowych zainstalowanych w belce pod tarczami roboczymi. Na rynku zdarzają się również kosiarki z przekładniami kątowymi (np. Fella, Fendt).
• Prędkość obwodowa noży wynosi nawet 80 m/s.
• Kosiarki dyskowe wymagają o około 35% mocy mniej od bębnowych, zwykle około 14 KM/m.

Zalety kosiarek dyskowych:

• Szybkie przyspieszanie i zwalnianie obrotów zespołów roboczych (tarcz), dzięki mniejszemu momentowi bezwładności.
• Możliwość wyposażenia ich w 10 lub 12 tarcz, co umożliwia uzyskanie dużej szerokości roboczej i jazdę na równych łąkach z prędkością 15-20 km/h.
• Łatwiej instalować na nich zgniatacze i spulchniacze skoszonej zielonki, ponieważ skoszona masa jest jednorodnie obrabiana prawie na całej szerokości roboczej kosiarki.
• Pokos po kosiarce tarczowej jest szerszy, co pozwala na swobodny przejazd ciągnikiem i dalszą obróbkę traw za pomocą zgrabiarek i przetrząsaczy.
• Pokos jest niższy (cieńszy), bardziej równomiernie schnie i jest łatwiejszy do roztrząśnięcia.
• Tarczowe zespoły robocze można odchylać pod kątem 50°, co umożliwia wykorzystanie kosiarek tarczowych do wykaszania poboczy i skarp.

W przypadku koszenia na nierównych łąkach, w kosiarkach dyskowych ważnym elementem jest odpowiednie dopasowanie się belki tnącej do nierówności terenu, nie niszcząc darni. Zawdzięczamy to odciągowi składającemu się z dwóch sprężyn, który należy wyregulować, zmieniając punkty zaczepu sprężyn - oczywiście na postoju.

Kosiarki bijakowe

Kosiarka bijakowa jest odmianą kosiarki rotacyjnej, w której elementami tnącymi są bijaki rozdrabniające koszone rośliny. System, w którym bijaki są zaostrzoną masą wirującą na wale tnącym, sprawdza się w koszeniu nieużytków oraz poboczy dróg. Obroty maszyny są niejednokrotnie wyższe niż 3000 obr./min. Kosiarki bijakowe, podobnie jak inne rotacyjne, mogą być dodatkowo wyposażone w spulchniacze pokosu lub w zgniatacz pokosu.

Spulchniacze pokosu (kondycjonery)

Aby ograniczyć liczbę zabiegów podsuszających i zebrać zielonkę przy jak najmniejszych stratach, należy połączyć koszenie z obróbką mechaniczną, co wydatnie przyspiesza proces schnięcia. W tym celu kosiarki rotacyjne wyposaża się w tzw. kondycjonery, tj. walce zgniatające i spulchniacze bijakowe (palcowe). Spulchniacze pokosów instalowane są zarówno na kosiarkach bębnowych, jak i tarczowych.

• Mechaniczna obróbka spulchniaczami skraca czas suszenia traw o około 25-30%.
• Straty składników pokarmowych z tytułu „oddychania” roślin są co prawda mniejsze, ale rosną straty mechaniczne (nawet do 5% suchej masy).
• Zastosowanie spulchniacza pokosów zwiększa zapotrzebowanie mocy ciągnika.
• W kosiarkach dyskowych ze spulchniaczem pokosu, obróbka obejmuje całą szerokość roboczą. Niektórzy producenci dodają jeszcze za spulchniaczem specjalne regulowane kierownice, w celu lepszego rozłożenia pokosu i szybszego jego schnięcia.

Wybór kosiarki bijakowej ze spulchniaczem do ciągnika C-360

Dla areału około 3 ha, głównie nieużytków z dużą ilością kamieni i nierówności, kosiarka bijakowa ze spulchniaczem wydaje się być dobrym wyborem ze względu na jej zdolność do rozdrabniania i odporność na trudne warunki.

Szerokość robocza: 160 cm czy 180 cm?

Producenci często sugerują, że szerokość 180 cm jest lepsza, ponieważ ciągnik nie gniecie nieskoszonej trawy. Jednakże, przy szerokości 180 cm i gęstej trawie, ciągnik C-360 może mieć bardzo ciężko na wałku, co wymusi wolniejsze tempo pracy. W przypadku C-360, szczególnie na nieużytkach z gęstą roślinnością, szerokość 160 cm może być bardziej optymalna, aby zapewnić płynną pracę bez nadmiernego obciążania ciągnika. Problem gniecenia trawy można częściowo rozwiązać, jeśli kosiarka ma hydrauliczny przesuw boczny.

Hydrauliczny przesuw

Hydrauliczny przesuw boczny to funkcja, która realnie rozwiązuje problem gniecenia trawy przez koła ciągnika, szczególnie przy mniejszej szerokości kosiarki (np. 160 cm). Dzięki niemu można operować kosiarką nieco z boku ciągnika, co pozwala na skoszenie obszaru, który normalnie zostałby przygnieciony. Jest to wartość dodana, szczególnie na terenach, gdzie precyzja koszenia i unikanie ugniatania są ważne.

Typ bijaków: ciężkie młotki

Z racji na to, że teren jest nieużytkiem, z dużą ilością kamieni i nierówności, ciężkie młotki są dobrym wyborem dla kosiarki bijakowej przeznaczonej do C-360. Zapewniają one większą wytrzymałość na uderzenia w przeszkody i efektywniejsze rozdrabnianie twardszej roślinności oraz drobnych krzewów, które mogą występować na nieużytkach.

Ważne aspekty techniczne

O wyborze kosiarki decyduje też dopuszczalne obciążenie tylnej osi ciągnika oraz nośność opon. Przy podniesieniu każdej kosiarki rotacyjnej zawieszanej w położenie transportowe, obciążenie przedniej osi danego ciągnika musi stanowić co najmniej 20% masy ciągnika, aby mógł poruszać się agregat po drogach publicznych. Ponadto, przy ustawieniu kosiarki w położenie robocze, następuje wzrost obciążenia prawego tylnego koła (w ww. przypadku) o około 5-10%.

Rekomendowane marki dla średniej półki

Szukając kosiarki bijakowej ze spulchniaczem z „rozsądnej średniej półki”, która nie jest opcją budżetową, ale też nie celuje w segment premium, warto zwrócić uwagę na producentów oferujących dobry stosunek jakości do ceny i solidne wykonanie. W tym segmencie można rozważyć marki takie jak:

• Talex - polski producent maszyn rolniczych, oferujący szeroką gamę kosiarek bijakowych, często z opcją hydraulicznego przesuwu.
• Pronar - kolejna polska firma znana z solidnych i trwałych maszyn, w tym kosiarek rotacyjnych.
• Wirax - oferuje maszyny o dobrym stosunku jakości do ceny, popularne wśród mniejszych gospodarstw.
• Kubota (dla wybranych modeli, które mogą pasować do specyfikacji) - choć często kojarzona z wyższym segmentem, ma w ofercie modele, które mogą mieścić się w średniej półce pod względem ceny i funkcjonalności.
• Zanon - włoski producent, który oferuje szeroki wybór kosiarek bijakowych, cenionych za wytrzymałość.

Zawsze warto sprawdzić dostępność części zamiennych i serwis w lokalnych punktach sprzedaży, co jest kluczowe dla długotrwałej eksploatacji maszyny.

tags: #kosiarka #rotacyjna #ze #spulchniaczem