Kosiarki traktorki, takie jak Castelgarden PG 170, są wyposażone w szereg czujników i zabezpieczeń, które zapewniają bezpieczeństwo operatora oraz prawidłowe funkcjonowanie urządzenia. Wszelkiego rodzaju czujniki odgrywają kluczową rolę w systemie elektrycznym i mechanicznym, a ich awaria często prowadzi do problemów z uruchomieniem lub działaniem maszyny. Poszukiwania odpowiedzi na problemy techniczne często prowadzą do analizy działania właśnie tych komponentów.
Rola i znaczenie czujników bezpieczeństwa
Kosiarki traktorki posiadają zabezpieczenia, które uniemożliwiają pracę w niebezpiecznych warunkach. Głównym celem tych systemów jest ochrona operatora przed urazami. Poza tym, zabezpieczenia te często zapobiegają uszkodzeniom samej maszyny. Gaszenie silnika jest realizowane przez przekaźnik na płytce modułu sterującego, który otrzymuje sygnały z różnych czujników.
Ogólne zasady działania
Zwykle kosiarki mają zabezpieczenie nie pozwalające na koszenie jadąc do tyłu. To rozwiązanie ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa. Potrzebny jest naładowany i sprawny akumulator, ponieważ przy słabszym akumulatorze iskra będzie ginęła przy kręceniu rozrusznikiem, chociaż na szarpak silnik może odpalić pięknie. W przypadku problemów technicznych zawsze należy szukać po wszelkiej maści czujnikach, sprawdzając ich styki i okablowanie.
Najczęściej spotykane czujniki i ich funkcja
W kosiarkach traktorkach stosuje się wiele czujników, których zadaniem jest monitorowanie różnych parametrów pracy i pozycji operatora. Są to m.in. czujnik na fotelu operatora oraz czujnik na zamontowany kosz do trawy.
Czujnik siedzenia operatora
Czujnik pod siedzeniem operatora to standardowe zabezpieczenie, które wyłącza silnik lub uniemożliwia włączenie koszenia, jeśli operator nie znajduje się na siedzeniu. Jest to jeden z trzech głównych "świczy" (przełączników), często wymienianych w przypadku problemów. Przewody mogą być od czujnika siedzenia. Poprzedni właściciel niestety wszystkie kable złączył, by nie świeciło się na panelu, a tym samym, by traktorek nie gasł, co jest niebezpieczną praktyką.
Czujnik kosza (pojemnika na trawę)
Czujnik w koszu lub czujnik napełnienia kosza ma za zadanie sygnalizować jego zapełnienie lub zabezpieczyć przed uruchomieniem kosiarki bez prawidłowo zamontowanego kosza. W przypadku traktorka Castelgarden TC92, problem z czujnikiem napełnienia kosza został rozwiązany poprzez rozebranie i sprawdzenie czujnika miernikiem, a następnie wymianę poprzecieranych przewodów zasilania i masy na nowe. Czasami użytkownicy odłączają czujnik napełniania kosza. Do pełni szczęścia brakuje czujnika, który informowałby o zapełnieniu kosza. Można zastanawiać się, czy nie dałoby się czegoś podobnego zmontować, nawet z oddzielnym zasilaniem. Problemem jest detekcja z racji trawy, kurzu, wibracji itp. Jeśli zabezpieczenie kosza jest dobrze wciśnięte, a problem nadal występuje, należy szukać przyczyny gdzie indziej.
Czujnik hamulca/sprzęgła
Kolejnym ważnym czujnikiem jest ten umieszczony przy hamulcu/sprzęgle. Jest to element, do którego dochodzą dwa kable (czarny i czerwony) i który połączony jest ze sprężyną, wszystko znajdujące się w obrębie dźwigni hamulca/sprzęgła. Jego prawidłowe działanie jest niezbędne do uruchomienia silnika lub włączenia napędu.
Czujnik biegu wstecznego
Większość kosiarek posiada zabezpieczenie nie pozwalające na koszenie podczas jazdy do tyłu. Można na własne ryzyko odłączyć czujnik włączenia wstecznego biegu, jednak jest to działanie niezgodne z zaleceniami producenta i zwiększa ryzyko wypadku. Podczas cofania nie można mieć włączonego napędu kosy (podejrzewam, że ze względów bezpieczeństwa), choć niektórzy użytkownicy woleliby mieć taką możliwość, jak w poprzednim traktorku.
Czujnik poziomu/ciśnienia oleju
Traktorek może być wyposażony w czujnik poziomu oleju. Warto wiedzieć, że czujnik nie mierzy ciśnienia oleju, tylko sygnalizuje jego brak - jest to zwykły przełącznik zał-wył. Należy mieć taką diodę i przez nią połączyć czujnik z kabelkiem wyłączania silnika, tak jak na rysunku, gdzie ESS to właśnie ta dioda.
Typowe problemy i ich objawy
Problemy z czujnikami lub ich okablowaniem manifestują się na różne sposoby, często prowadząc do wyłączania się silnika lub niemożności uruchomienia kluczowych funkcji.
Traktorek gaśnie po włączeniu biegu lub noży
Wiele zgłoszeń dotyczy sytuacji, gdy silnik się uruchamia, ale gaśnie, gdy włączany jest bieg lub noże. Przykładem jest kosiarka Rally 106, która gaśnie po załączeniu noży, a problem ten nasila się przy skręcie w prawo do oporu, wracając do prawidłowych obrotów po odpuszczeniu kierownicy. Dziwne jest to, że przy skręcie w lewo problemu nie ma. W takich przypadkach należy sprawdzić stacyjkę i wszystkie czujniki.
Problem z uruchomieniem kosiska
W traktorku McCulloch z silnikiem Briggsa 18 z 2007 roku, problem polega na tym, że traktorek odpala, jeździ i kosi, ale przy uruchamianiu kosiska dźwignią, zaczyna delikatnie piszczeć sygnał awarii. Po naciśnięciu dźwigni dźwięk się nasila. W przypadku kosiarki traktorka Viking MT 5112Z, po uruchomieniu, gdy chce się włączyć koszenie, słychać kilka krótkich dźwięków, lecz koszenie nie uruchamia się. Podejrzewa się problem z którymś z czujników. W traktorku Husqvarna z załączonym elektromagnesem kosiska, traktorek strasznie telepie i silnik praktycznie gaśnie. Sprzęgło jest nowe, więc przyczyna może leżeć gdzie indziej.
Brak iskry w silniku
Brak iskry jest częstym problemem, który uniemożliwia uruchomienie silnika. W traktorku z silnikiem MTD Enduro XL/C 12.5 Tecumseh, problemem był brak iskry, który został rozwiązany, gdy okazało się, że czujnik szwankował. Jednak nawet po naprawieniu iskry, próbując go zapalić, silnik nie odezwał się, a podając mu dawkę paliwa pod świece, tylko strzelił w gaźnik i tyle - nie zapalił. W innym przypadku, w starym traktorku z silnikiem Briggs 11HP (nr 28c707), po zgaśnięciu silnika podczas koszenia i braku iskry, podejrzenie padło na cewkę zapłonową. Po jej wymianie problem nadal występował. Podobnie w traktorku John Deere XR75 z silnikiem Kawasaki, gdzie po padnięciu cewki zapłonowej i włożeniu innej cewki z Brigssa na próbę, iskry nadal brakowało.
Nieprawidłowe działanie podczas skręcania
Jak wspomniano wcześniej, kosiarka Rally 106 gaśnie po załączeniu noży i tylko przy skręcie w prawo. Gdy skręca się kierownicą w prawo do oporu, silnik przygasa, a gdy odpuści się kierownicę, wraca na prawidłowe obroty. Problemu nie ma przy skręcie w lewo. Taka specyficzna usterka może wskazywać na problem z okablowaniem lub czujnikiem związanym z układem kierowniczym.
Wyłączanie się kosiska po pewnym czasie pracy
W traktorku Yardman z dwucylindrowym silnikiem o mocy 20 KM, przy załączeniu kosiska, kosi on przez około 30 minut, po czym kosisko automatycznie się wyłącza. Po odczekaniu 15 minut ponownie można włączyć kosisko. Pojawia się pytanie, czy jest tam jakiś czujnik temperatury w kosisku lub na silniku, który wyłącza urządzenie co 20-30 minut, i czy można to całkowicie wyłączyć.
Piszczący głośniczek i losowe gaśnięcie
W jednym z przypadków, podczas pracy kosiarki po około godzinie, zaczynała ona gasnąć i piszczał głośniczek, ale żadna z kontrolek (kosz, siedzenie) nie świeciła. Problem zdarzał się losowo, nawet podczas stania, bez względu na warunki (deszcz czy upał). To wskazuje na trudniejszą do zdiagnozowania usterkę elektryczną.
Diagnostyka i rozwiązywanie problemów
W obliczu problemów z kosiarką traktorkiem, należy podjąć systematyczne kroki diagnostyczne.
Sprawdzenie połączeń i okablowania
Kluczowe jest sprawdzenie wszelkich połączeń, w tym kabla, czy nie ma zwarcia gdzieś do masy (przetarta izolacja). Warto wyczyścić wszystkie kostki. Zdarza się, że magnes jest pęknięty, co również może być przyczyną problemów. W przypadku traktorka Westwood T1400, w którym większość rzeczy nie działała, a poprzedni właściciel wymienił silnik na inny, większy, ważne jest doprowadzenie całej instalacji do ładu.
Testowanie czujników
Należy sprawdzić wszystkie styki w czujnikach. Jeśli nie ma odpowiedzi, trzeba szukać po wszelkiej maści czujnikach. Jeśli masz schemat elektryczny, upewnij się, że masz również jego opis, co znacznie ułatwi diagnostykę.
Inne elementy elektryczne i mechaniczne
- Stacyjka i przekaźniki: Stacyjka nowa, kabelek odłączałem, bez efektu. Warto sprawdzić również przekaźnik.
- Akumulator: Potrzebujesz mieć naładowany i sprawny akumulator.
- Gaźnik: Jeśli dużo kosiłeś, brudu masz w gaźniku sporo; szmatka niewiele daje. Do czyszczenia najlepiej benzyna lub nafta. W rozkręceniu wielkiej filozofii nie ma: zdejmujesz komorę pływakową, wyciągasz pływak, wypadnie zaworek iglicowy.
- Cewka zapłonowa: Może być przyczyną braku iskry.
- Odprężnik: Działanie odprężnika to nieraz uchylenie zaworu dolotowego na 0.2-0.5 mm. W suwie sprężania ma delikatnie uchylić zawór dolotowy. Można to zmierzyć czujnikiem zegarowym po zdjęciu pokrywy zaworów i ustawieniu czujnika na zaworze dolotowym, by mierzyć jego otwarcie.
Modyfikacje i rozwiązania niestandardowe
Niektórzy użytkownicy rozważają modyfikacje, np. w traktorku MTD V-RTS 135/96 T, gdzie skończyła się gwarancja, chciano zmodyfikować instalację elektryczną, aby umożliwić koszenie podczas cofania. Innym pomysłem jest stworzenie własnego czujnika napełnienia kosza z prostym rozwiązaniem, nawet z oddzielnym zasilaniem. Problemem jest detekcja z racji trawy, kurzu, wibracji itp. W bardziej zaawansowanych projektach, jak pojazd zdalnie sterowany, można zmontować sterownik (podwójny mostek i odbiornik RC), wykorzystując doświadczenie innych. Kosiarki prawie złożone (prawie, bo jeszcze tylna obudowa) po takich modyfikacjach mogą wykazywać pewne opory, np. Veco stawia opór i na luzie trzeba użyć trochę większej siły, aby ruszyć z miejsca pchając traktorek, choć skrzynia może przycichnąć. Oświetlenie dodawane jest przez użytkowników, jeśli fabrycznie go nie było, ale instalacja posiada wyjście, ukryte pod taśmą.