Pług to jedno z najważniejszych narzędzi uprawowych, które można znaleźć w niemal każdym gospodarstwie rolnym. Największym producentem tego rodzaju maszyn na świecie jest Kverneland. Norweska marka oferuje pługi obrotowe i tradycyjne, które cieszą się uznaniem dzięki swojej wytrzymałości i innowacyjnym rozwiązaniom technologicznym. Ważnym elementem wyposażenia tych maszyn są kroje tarczowe, które odpowiadają za precyzyjne odcinanie skiby.
Rola i zadania krojów tarczowych w orce
Kroje tarczowe to elementy, które występują w dwóch wariantach: gładkim lub karbowanym. Są one montowane na jednym ramieniu, co pozwala je bezproblemowo regulować. Ich głównym zadaniem jest wykonywanie pionowych cięć i oddzielanie od siebie skib. Precyzyjnie zaprojektowany krój tarczowy do pługa odgrywa ważną rolę w efektywnej pracy urządzenia oraz oddziałuje na trwałość pługów.
Główne zadania kroju tarczowego to:
- Odcinanie skiby - krój tarczowy skutecznie przecina glebę przed lemieszem, dzięki czemu łatwiej jest oddzielać skibę i zapewnić równą orkę.
- Zmniejszanie oporów orki - wstępne przecięcie ziemi sprawia, że pług ma łatwiejsze zadanie, co przekłada się na mniejsze zużycie paliwa oraz mniejsze obciążenie ciągnika.
- Zapobieganie zapychaniu - ma to duże znaczenie przy orce na glebach z dużą ilością resztek roślinnych.
- Poprawa jakości orki - krój sprawia, że skiby są równiej odkładane, co ułatwia późniejsze zabiegi uprawowe.
Rodzaje krojów: gładkie vs karbowane
Wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje krojów tarczowych stosowanych w pługach Kverneland i innych markach:
- Krój tarczowy gładki - wyróżnia się gładką powierzchnią umożliwiającą równomierne przecinanie gleby. Zapewnia mniejsze opory toczenia, dobrze sprawdza się na lżejszych glebach i nie zapycha się przy niskiej zawartości resztek roślinnych.
- Krój tarczowy karbowany - jego znakiem rozpoznawczym jest ząbkowana krawędź, która lepiej "wgryza się" w glebę. Skutecznie przecina grudki ziemi oraz duże ilości resztek roślinnych, radząc sobie w trudnych warunkach i na mokrej glebie.
Kroje są szczególnie pożądane podczas orki gleb bardzo ciężkich i silnie poprzerastanych korzeniami. Alternatywą dla wersji talerzowych są znacznie tańsze kroje nożowe montowane pionowo bezpośrednio obok lemiesza, jednak to wersje tarczowe uznawane są za najbardziej uniwersalne.
Technologia Kverneland: Wytrzymałość „Heat Treated”
Modele Kverneland cechują się wyjątkową wytrzymałością, co jest zasługą specjalnej obróbki cieplnej. Wszystkie ramy pługów poddawane są procesowi indukcji (hartowanie i utwardzanie). Dzięki temu ramy są lżejsze niż u konkurencji, zapewniając jednocześnie zbliżone lub lepsze parametry wytrzymałościowe.
Przykładowo, najmniejsza seria 150 posiada ramę o przekroju 150 x 150 mm wykonaną z jednego kawałka stali. Korpusy w technologii Kverneland przez 12 godzin są poddawane procesowi nawęglania, co zapewnia twardą, odporną na ścieranie powierzchnię zewnętrzną i elastyczny rdzeń absorbujący uderzenia.
Przegląd modeli i nowości rynkowych
Oferta Kverneland obejmuje szereg serii dostosowanych do różnych potrzeb:
| Seria | Przeznaczenie / Cechy | Zabezpieczenie |
|---|---|---|
| Seria 150 | Mniejsze gospodarstwa, lekka konstrukcja | Śruby ścinane (wersja B) lub resorowe (wersja S) |
| 2500 i-Plough | Flagowy model sterowany przez ISOBUS | Automatyczna kalibracja z kabiny |
| Seria 3300 / 3400 | Maszyny powyżej 300 KM | Nowa konstrukcja słupic, siła do 5 ton |
| ED / LD | Gleby ciężkie, rama 100 x 200 mm | Resorowe (ED) lub śrubowe (LD) |
Nowa gama obejmuje serie takie jak 2300 B dla ciągników do 250 KM oraz zaawansowany model 3500 i-Plough przeznaczony dla maszyn do 380 KM. Wprowadzono w nich system Trailer Transport Solution (TTS), który poprawia bezpieczeństwo podczas transportu drogowego.
Jak prawidłowo ustawić krój i pług?
Prawidłowe ustawienie krojów jest kluczowe dla czystego cięcia. Boczny odstęp pomiędzy odkładnicą a krojem powinien wynosić od 10 do 20 mm. Regulację przeprowadza się po poluzowaniu jarzma i obróceniu trzonu kroju.
Ważne zasady regulacji:
- Głębokość: krojów tarczowych nie należy ustawiać na głębokość przekraczającą 1/3 ich średnicy, aby utrzymać korzystny kąt cięcia.
- Szerokość pierwszej skiby: pomiaru dokonuje się od ściany bruzdy do końca lemiesza. Regulacja odbywa się poprzez przesuwanie osi zaczepu pługa.
- Kąt natarcia: zbyt mały kąt natarcia korpusów doprowadza do słabego przykrycia resztek. Optymalna prędkość orki to zazwyczaj 6-9 km/h.
W pługach typu Variomat (system Vario) zmiana szerokości pracy odbywa się bezstopniowo przy pomocy siłowników hydraulicznych, co pozwala na regulację z kabiny ciągnika.
Zabezpieczenia przeciwprzeciążeniowe
Aby zapobiec uszkodzeniom ramy i korpusów na zakamienionych polach, stosuje się różne systemy ochrony:
- Kołki ścinane: najprostsze rozwiązanie na pola z małą ilością kamieni.
- Zabezpieczenie resorowe (non-stop): powrót korpusu następuje automatycznie po minięciu przeszkody. W Kverneland 150 S siła zadziałania jest dostosowana do trudnych warunków.
- System Vibromat: stosowany w serii ED/LD, działa jako amortyzator sprężynowy chroniący pług przed nadmiernymi obciążeniami.
Opinie użytkowników o pługach Kverneland
W opinii wielu rolników pługi Kverneland to "sprzęt naprawdę bardzo fajny". Użytkownicy podkreślają, że orka nimi przebiega bardzo lekko, a maszyny dobrze kryją resztki po kukurydzy czy poplonach. Konstrukcja modułowa pozwala na łatwe wydłużanie lub skracanie narzędzia zależnie od mocy ciągnika. Rolnicy zauważają, że pługi tej marki nie zapychają się nawet przy dużej ilości masy organicznej. Wskazuje się również na dużą dostępność części zamiennych, takich jak dłuta, lemiesze czy płozy, co czyni eksploatację przewidywalną i efektywną.
tags: #kroje #kverneland #opinie