Kultywator to niezwykle użyteczne narzędzie rolnicze, które pozwala na efektywną uprawę gleby. Wiele osób zastanawia się nad zakupem gotowego sprzętu, jednak samodzielna budowa kultywatora z wałkiem, potocznie nazywana „samoróbką”, może być ekonomiczną i satysfakcjonującą alternatywą. Artykuł ten przedstawi praktyczne aspekty budowy takiego kultywatora oraz omówi jego zastosowanie w różnych warunkach glebowych.
Wybór szerokości kultywatora a moc ciągnika
Jednym z kluczowych aspektów przy budowie kultywatora jest dopasowanie jego szerokości do mocy posiadanego ciągnika. Właściciele ciągników takich jak Ursus C-330 czy Ursus C-360 często zadają sobie pytanie, czy szerokość 2,3 metra nie będzie za duża. W praktyce, dla ciągnika Ursus C-330 (tzw. "30-tka"), kultywator o szerokości około 2,1 metra z 16 łapami jest w pełni wystarczający i poradzi sobie nawet z wałem. Dla ciągników o większej mocy, jak np. "majorek" (zapewne Ursus C-360), szerokość 2,3 metra jest optymalna i ciągnik bez problemu poradzi sobie z wałem, nawet podwójnym. Władek bez problemu ciągnie kultywator 2,5 czy nawet 3 metrowy, nawet przy głębokim puszczeniu.
Budowa wałka do kultywatora
Wałek do kultywatora jest kluczowym elementem, który poprawia jakość uprawy. Można go dorobić samodzielnie, co znacznie obniża koszty. Wiele osób żałuje, że nie zrobiło od razu wałka podwójnego, ale pojedynczy również spełnia swoją rolę.
Wały strunowe dorabiane we własnym zakresie sprawdzają się dobrze, a do ich wykonania wystarczy spawarka. Wał może wyjść trochę przyciężkawo, ale może to okazać się zaletą, ponieważ ciężki wał "robi robotę", szczególnie w zależności od rodzaju gleby i pogody. Można także pomyśleć o systemie regulacji nacisku wału, choć w niektórych przypadkach może się on obejść bez niej. Zamiast jednego większego wału, można zastosować cztery nieco mniejsze. Można również dołożyć za wałem lekkie brony (nawet stare konne), co doskonale się sprawdza.
Mocowanie wałka i wieżyczka do TUZ
Ważnym elementem jest odpowiednie mocowanie wałka. Można dospawać takie mocowanie lub je przykręcać. W przypadku konstrukcji kultywatora, "wieżyczka do TUZ" (Tylnego Układu Zawieszenia) jest świetnym rozwiązaniem. Niektóre konstrukcje podchodzą pod profesjonalne rozwiązania, a solidne wykonanie wieżyczki jest kluczowe dla stabilności i trwałości sprzętu.
Kultywator czy inne narzędzia? Porównanie
Często pojawia się pytanie, co kupić: glebogryzarkę, brony talerzowe czy kultywator? Różnica między nimi jest kolosalna.
Kultywator a glebogryzarka
- Kultywator: Można go w pewnym stopniu porównywać z talerzówką. Jest wszechstronny, można go stosować do uprawy przed siewem, a także do potraktowania ścierniska, prawie jak agregat ścierniskowy. Jest idealny do uprawy pola pod siew lub ziemniaki, gdzie ziemia zawsze ładnie jest skopana. Na glebach gliniastych sam kultywator może nie wystarczyć.
- Glebogryzarka: To zupełnie inny sprzęt. Sprawdza się bardzo dobrze w równaniu pola, zwłaszcza zaoranego, rozkrusza i wyrównuje glebę nawet na dwójce. Polecana do mniejszych upraw, np. w warzywnictwie. Jej wadą jest wolne tempo pracy i większe zużycie paliwa. Na dużych gospodarstwach (powyżej 3 ha) jej zastosowanie staje się nieopłacalne. Glebogryzarka z dobrymi nożami bije na głowę brony aktywne.
Kultywator a brony talerzowe
Jeśli dysponujemy mocniejszym ciągnikiem, można rozważyć zakup talerzówki. Do Ursusa C-330 talerzówka może być jednak zbyt dużym obciążeniem, a efekt jej pracy nie będzie zadowalający.
Brona aktywna
Brona aktywna (wirnikowa) jest narzędziem, które ma swoje ograniczenia. W kamieniach nie da się nią pracować, a w polu z dużą ilością ziela również się zapycha. Spulchnia glebę bardzo mocno, dlatego po jej użyciu konieczne jest wałowanie, aby rośliny nie miały problemów ze wschodzeniem. Nie nadaje się do pracy na ściernisku. Wymaga mocniejszego ciągnika, np. Ursus C-360 lub 3512, ponieważ jest ciężka i mocno obciąża ciągnik. Można ją stosować np. w tunelach, gdzie spulchnia glebę bardzo dobrze. Brona wahadłowa ma mniejsze zapotrzebowanie na moc i mniejszą wagę niż nowoczesne brony wirnikowe, nadaje się na gleby średnie, ale nie uprawi bardziej niż glebogryzarka.
Samodzielna budowa a gotowe rozwiązania
Ceny gotowych kultywatorów, zwłaszcza z wałem, mogą być wysokie (min. 800 zł, a z wałem ponad 1000 zł). To właśnie z tego powodu wiele osób decyduje się na budowę samoróbki. Samodzielnie wykonany sprzęt może działać jak marzenie, a ciężki wał robi robotę. Ważne jest, aby dopasować sprzęt do rodzaju ziemi - gliniastej, madów czy iłów - ponieważ nie każde narzędzie nadaje się do wszystkich rodzajów gleb.
tags: #kultywator #samorobka #z #walkiem