Kultywator i brona talerzowa w nowoczesnym rolnictwie

Współczesne rolnictwo stawia przed rolnikami wiele wyzwań, a efektywność pracy, optymalizacja kosztów oraz dbałość o jakość uprawy sprawiają, że wybór odpowiednich maszyn staje się kluczowy. Rolnicy muszą podejmować świadome decyzje dotyczące sprzętu, bazując na rodzaju gleby, celu uprawy oraz specyfice gospodarstwa.

W dobie rosnących kosztów produkcji i zmieniających się warunków rynkowych, poszukiwanie rozwiązań, które maksymalizują efektywność przy minimalnych nakładach finansowych, jest priorytetem. Ma to szczególne znaczenie dla młodych gospodarstw rolnych, często dysponujących ograniczonym budżetem i mniejszym parkiem maszynowym. Maszyny o szerokim spektrum zastosowania pozwalają na optymalizację kosztów, oszczędność czasu i lepsze wykorzystanie dostępnych zasobów. Przy wyborze maszyny należy zwrócić uwagę na rodzaj gleby, cel uprawy oraz moc posiadanych ciągników.

Brona talerzowa - charakterystyka i zastosowanie

Brona talerzowa to maszyna rolnicza wykorzystywana głównie do uprawy pożniwnej oraz płytkiego spulchniania gleby. Jest to narzędzie bardzo przydatne w każdym profesjonalnym gospodarstwie, a jej uniwersalność sprawia, że może zastąpić pług i pracować w systemie uproszczonym i bezpłużnym.

Zalety bron talerzowych

• Niewrażliwość na masę roślinną: Ogromną zaletą bron talerzowych jest niewrażliwość na miejscowe nagromadzenie masy roślinnej, np. poplonów zielonych. Talerze stalowe, osadzone na ułożyskowanym w ramie wale, na skutek ruchu postępowego i oporu gleby obracają się, skutecznie tnąc i mieszając resztki pożniwne.
• Stabilność prowadzenia: W przypadku maszyn PÖTTINGER, brony talerzowe, dzięki dużej masie własnej, znane są ze stabilności prowadzenia.
• Niskie koszty eksploatacji: Koszty eksploatacji elementów roboczych bron talerzowych są niższe, ponieważ talerze uprawowe mogą wystarczyć na tysiące hektarów, w zależności od ich grubości i średnicy, co jest bardziej ekonomiczne niż w przypadku stałych podzespołów kultywatorów ścierniskowych.
• Niskie zapotrzebowanie na moc: Dzięki obrotowym elementom uprawowym brony talerzowe wymagają mniej mocy od ciągnika, co czyni ich użytkowanie bardziej opłacalnym.
• Wielofunkcyjność: Brony talerzowe są bardzo popularne ze względu na swoją wielofunkcyjność. Jeden przejazd pozwala wykonać wiele prac rolnych, które w innym przypadku wymagałyby użycia kilku różnych maszyn.
• Uniwersalność: Rolmako oferuje szeroką gamę modeli z różnymi konfiguracjami talerzy, wałów i dodatkowych elementów roboczych, co pozwala dostosować maszynę do specyficznych warunków na polach. Maszyny te są przystosowane do pracy na różnych rodzajach ziemi, od lekkiej po ciężką, a nawet zakamienioną. Brony talerzowe Rolmako mają różne kształty tarcz, które nadają się zarówno do płytkiej uprawy, przygotowania gleby pod siew, jak i uprawy ścierniskowej na głębokości do 15 cm.

Wady i wyzwania

Warto pamiętać, że prędkość pracy ma istotny wpływ na opory i głębokość działania narzędzia - im szybciej, tym płycej. Zwiększenie prędkości powoduje zwiększenie oporów, co skutkuje wypłyceniem narzędzia. Ze względu na rozkład sił powodowanych pracą talerzy, brony talerzowe zawsze pracują w układzie sekcji ustawionych pod przeciwnym kątem do kierunku jazdy, co znosi siły poprzeczne oddziałujące na ciągnik.

Jednym z wyzwań związanych z bronami talerzowymi jest zagłębianie się talerzy w ciężkich glebach. Aby temu sprostać, brona talerzowa musi mieć odpowiednią masę. Duża masa i odległy środek ciężkości powodują jednak, że wymagają one dużej mocy podnośnika. Kompaktowe brony talerzowe, znane również jako agregaty talerzowe, mają zwartą konstrukcję, co sprawia, że środek ciężkości jest bliżej ciągnika, zmniejszając wymogi dotyczące udźwigu TUZ.

Pole po przejściu brony talerzowej przypomina pole po płytkiej orce, co wymaga stosowania dodatkowych narzędzi wyrównująco-ugniatających, zwykle wałów pierścieniowych lub strunowych o różnej konstrukcji. Brony talerzowe mogą przyczyniać się do rozmnażania perzu przez cięcie jego rozłogów.

Dzisiaj bardzo powszechne są kompaktowe brony talerzowe, które mają indywidualne łożyskowanie i mocowanie talerzy do ramy, dzięki czemu doskonale kopiują kontur pola. Im mniejszy kąt natarcia talerzy, tym głębsze działanie ścinające. Średnica, kąt pochylenia oraz wklęsłość talerza w bronach PÖTTINGER została dobrana celowo - wypracowany w testach profil zapewnia sprawdzone zagłębianie się, odwracanie gleby oraz efekt kruszący. Podobnie ustalono wysoki prześwit ramy nad glebą i sposób mocowania talerzy do piast.

Dzięki odpowiednim tarczom skrajnym i wałom doprawiającym problemy z powstawaniem bruzd są minimalizowane. Możliwość montażu dodatkowych elementów, takich jak siewnik poplonu, wały uprawowe, belka ze zgrzebłem, wał nożowy, czy koła podporowe, zwiększa ich wszechstronność.

Kultywator - ewolucja i funkcjonalność

Kultywator to uniwersalne narzędzie rolnicze, które znajduje zastosowanie w spulchnianiu gleby, niszczeniu chwastów oraz napowietrzaniu warstwy ornej. Można powiedzieć, że kultywator to nowoczesne rozwinięcie tradycyjnej brony zębowej.

Rozwój kultywatorów

Kultywator jest historycznym rozwinięciem brony zębowej, która dobrze sprawdzała się na lekkich glebach, natomiast na glebach zwięzłych jej działanie było zbyt delikatne, bo płytkie. Dalszy rozwój tej koncepcji polegał na osadzeniu na ramie sprężystych lub półsprężystych zębów różnych szerokości. Kolce wydłużano, pojawiły się zęby gęsiostopkowe, co zapewniało samoczynne zagłębianie się narzędzia.

Te wczesne rozwiązania nie pozwalały jednak kopiować powierzchni i intensywnie kruszyć brył. Pojawiała się też konieczność zabiegów dodatkowych, bo po przejściu zębów kultywatora powierzchnia gleby była lekko bruzdowana, z dużym rozwinięciem powierzchnią parowania. Konieczne było więc bronowanie lub wałowanie.

Współczesne kultywatory, np. marki PÖTTINGER, są oparte o koncepcję zębów sztywnych z redlicami dłutowymi lub z redlicami dłutowymi wraz przykręcanymi po bokach nożami podcinającymi. Noże podcinające można mocować na 2 wysokościach względem dłuta, co zwiększa elastyczność pracy. Maszyny te mają mocną konstrukcję i zabezpieczenia przeciążeniowe, umożliwiające pracę w przedziale głębokości 5-20 cm.

Zalety kultywatorów

• Skuteczność na ciężkich glebach: Kultywatory są skuteczniejsze na ciężkich glebach, ponieważ pozwalają na głębsze spulchnienie i napowietrzenie gleby. Okażą się bardziej przydatne, gdy będzie trzeba takie gleby rozluźnić i bardziej napowietrzyć.
• Uniwersalność zastosowania: Większość kultywatorów Rolmako oferuje szeroki zakres zastosowań, od płytkiej podorywki po głębokie spulchnianie gleby. Kultywatory są przystosowane do różnych warunków, a dostępne są różne rodzaje narzędzi dopasowane do konkretnych zadań: podcinania całej powierzchni, płytkiej uprawy, intensywnego mieszania, głębokiej uprawy.
• Łączenie funkcji: Jeśli połączymy te sprawdzone w praktyce sekcje z możliwością wysiewu nasion i/lub nawozów, uzyskujemy przemyślną kombinację - nietuzinkowy sprzęt uprawowy. Znacznie większy kultywator Terria może być doposażony opcjonalnie w przedni dwukomorowy zbiornik Amico, co pozwala siać dwa pojedyncze komponenty. Te możliwości pozwalają wykonać kilka rodzajów prac za jednym przejazdem.
• Praca z biomasą: Kultywatory PÖTTINGER zapewniają płynną pracę dzięki dużemu prześwitowi oraz klinowemu ustawieniu dłut względem siebie na ramie (TERRIA). Ponadto nad dłutami zamocowano ciekawie wyprofilowane blachy, które płynnie kierują przepływem całej masy, co pozwala na bardzo dobre jej wymieszanie i poprawne rozłożenie na całej szerokości roboczej.
• Uprawa bezpłużna: W technologiach uproszczonej uprawy roli oraz technologiach bezorkowych, podstawowym narzędziem uprawowym są zestawy uprawowe, których sercem jest kultywator. Kultywator do bezorkowej uprawy gleby musi spełniać kilka wymagań, aby praca była skuteczna. Kluczowe jest rozmieszczenie zębów na ramie, zwłaszcza przy dużej ilości resztek pożniwnych. Optymalna liczba to 11 zębów na szerokość 3 metrów.

Wady i wyzwania

Wadą gruberów jest większe zapotrzebowanie na moc w porównaniu z bronami talerzowymi oraz mniejsza wydajność. Duże zęby gruberów mogą pozostawiać pole w nieładzie, dlatego kultywatory podorywkowe zazwyczaj wyposażone są w sekcje wyrównujące, zwykle w postaci rzędów talerzy, a za nimi wały dogniatające, takie jak wały rurowe, pierścieniowe, gumowe czy stalowe.

Przy wyborze szerokości roboczej warto pamiętać, że lepiej mieć zapas mocy niż jej niedobór, ponieważ praca kultywatorem wymaga odpowiedniej prędkości roboczej powyżej 10 km/h. Minimalna moc podana przez producenta może wzrosnąć nawet o 50% w trudnych warunkach. Tradycyjne kultywatory mogą mieć problem z zapychaniem się rozłogami i dużą ilością resztek pożniwnych i słomy.

Kultywator KPGD pozwoli na przygotowanie rozsadnika dla roślin o małych nasionach, które wymagają drobnej, lecz zbrylonej struktury gleby do lepszego kiełkowania i rozwoju roślin. Nadaje się do pracy w każdych warunkach. Korpusy robocze (zęby, łapy) ułożone są w czterech rzędach o stosunkowo dużym rozstawie, co pozwala słomie i resztkom organicznym mieszać się z podłożem. Szeroki rozstaw korpusów roboczych pozwala na stabilną pracę z maszyną, nawet przy wyższej prędkości ciągnika.

Zęby maszyny zostały zaprojektowane tak, by nie gromadzić fragmentów podłoża podczas pracy. Maszyna wyposażona jest w dwa rzędy bron sprężynowych o średnicy Ø10 mm. Brony mają pięć pozycji nachylenia, dzięki czemu wyciągają z pola chwasty i resztki organiczne, a następnie równomiernie rozprowadza je po powierzchni pola. Kultywator posiada dwa obrotowe wały bębnowe o długości od 1,5 do 2m o średnicy Ø300 mm.

Przykładowe parametry kultywatorów KPGD

Kultywator z serii Will Harvest przygotuje podłoże pod uprawy roślin o małych nasionach, wymagających drobno rozdrobnionej gleby. Korpusy robocze rozstawione są w odległości 75 cm, a wysokość od podłoża do ramy ma 61 cm. Budowa kultywatora pozwala na dopasowanie się do nierówności terenu. Konstrukcja opiera się na ośmiu kołach. Głębokość przeróbki gleby ustawia się za pomocą klipsów. Brona pozwala na wyrwanie i równomierne rozprowadzenie chwastów i resztek pożniwnych.

MAKTILLER-8 to największy z oferowanych kultywatorów. Sześć rzędów korpusów roboczych umieszczone jest na solidnej ramie i zakończone walcem tocznym.

Brony talerzowe a kultywatory - porównanie i wybór

Zarówno kultywator, jak i brona talerzowa to narzędzia bardzo przydatne w każdym gospodarstwie. Oba urządzenia mają swoje wady i zalety, są też uniwersalne w zastosowaniach tradycyjnych w rolnictwie. Mogą zastąpić pług, mogą pracować w systemie uproszczonym i bezpłużnym. Pomagają też sprawnie zagospodarować poplony, resztki pożniwne i słomę, wspomagając zasobność gleby w próchnicę. Nie ma jednej odpowiedzi, czy lepsza jest brona talerzowa, czy kultywator. Kluczowy jest cel, dla którego maszyna ma być użyta - w tym, aby ograniczyć ilość zabiegów do minimum.

Czynniki wpływające na wybór

• Rodzaj gleby: Gospodarstwa mają różne warunki glebowe. Nawet to samo pole w kolejne lata zachowuje się inaczej, w zależności od wilgotności - a pogoda, jaka jest, widzimy wszyscy. Dla ciężkich gleb lepszym rozwiązaniem będą brony talerzowe i ich agregowanie z innymi narzędziami, ma to też związek z oczywistą większą produktywnością takich gleb w rozumieniu pozostałości roślinnych na polu. Kultywatory okażą się bardziej przydatne, gdy będzie trzeba takie gleby rozluźnić i bardziej napowietrzyć. Natomiast w uprawie płużnej lepsze będą rozwiązania z agregatami opartymi na bronach talerzowych.
• Potrzeby roślin: Różne są potrzeby sianych roślin, różne pozostawiają one po sobie stanowisko i resztki pożniwne.
• Budżet: Pytanie, które narzędzie wybrać przy ograniczonym budżecie, jest często zadawane. Gdy dysponuje się niewielkim budżetem, np. dla jednych gospodarstw lepsza będzie brona talerzowa, która wymaga mniej siły pociągowej i może pracować przy większych prędkościach roboczych. Dla innych lepszy będzie kultywator wielobelkowy, dostosowany do płytkiej i głębokiej uprawy.
• Technologia uprawy: Ze względu na wdrażanie do Wspólnej Polityki Rolnej wymogów polityki węglowej oraz klimatycznej, coraz większe znaczenie mają technologie uproszczone uprawy roli oraz technologie bezorkowe. Jeśli rolnik zdecyduje się na technologię uprawy uproszczonej lub bezpłużnej, to najbardziej uniwersalnymi maszynami uprawowymi będą agregaty uprawowe z kultywatorem i odpowiednio dobranymi wałami (packerami).
• Moc ciągnika: Generalnie dylemat wyboru maszyny uprawowej jest nieodmiennie związany z mocą posiadanych lub planowanych do zakupu ciągników. Warto pamiętać, że im większy sprzęt rolniczy i trudniejsze warunki glebowe, tym więcej mocy potrzebuje ciągnik.

Kompaktowe brony talerzowe vs. kultywatory podorywkowe

Kompaktowe brony talerzowe:Brony talerzowe doskonale mieszają glebę i charakteryzują się niskim zapotrzebowaniem na moc. Radzą sobie również świetnie z dużą ilością resztek pożniwnych na polu, co zwiększa ich wydajność. Narzędzie to jest wszechstronne i może być stosowane w różnych warunkach.

Kultywatory podorywkowe (grubery):Kultywatory podorywkowe są efektywne w zrywaniu ścierniska nawet na ciężkich glebach. Skutecznie mieszają resztki pożniwne, zastępując klasyczną podorywkę pługiem ornym. Aby zapewnić odpowiednią efektywność, ramy tych maszyn muszą mieć zęby robocze rozmieszczone w dużych odstępach. Największą popularnością cieszą się kultywatory trzy- i czterobelkowe.

Nowoczesne technologie uprawy: ultra-płytka uprawa

Ultra-płytka uprawa gleby to nowoczesna technologia, która ma na celu ochronę ziemi i wody. Polega ona na podcinaniu gleby do głębokości 2-3 cm, co zmniejsza parowanie wody i inicjuje wschody nasion chwastów oraz samosiewów. Ta metoda może być stosowana zarówno w uprawach orkowych, jak i bezorkowych, poprawiając wyniki przy niższych kosztach.

Korzyści z ultra-płytkiej uprawy

• Oszczędność paliwa: Mniejsza ilość przerzucanej gleby oznacza niższe zużycie paliwa.
• Zmniejszenie zużycia chemikaliów: Praca zgodnie z biologią roślin obniża koszty chemikaliów, jednocześnie poprawiając higienę pola. Samosiewy i chwasty, które wykiełkują, można zniszczyć podczas kolejnego zabiegu mechanicznego.
• Zachowanie wilgoci: Płytka uprawa zmniejsza parowanie wody i sprzyja kiełkowaniu nasion chwastów oraz samosiewów.
• Poprawa struktury gleby: Przy płytkiej uprawie jedynie około 25% resztek pożniwnych jest przykrywanych, a pozostałe tworzą warstwę ochronną na powierzchni gleby.

Ultra-płytka uprawa roli, stosunkowo nowy termin, staje się coraz bardziej popularna w rolnictwie, szczególnie w kontekście technologii bezorkowych. Zmiany klimatyczne, takie jak niedobory wilgoci w glebie i ekstremalne zjawiska pogodowe, skłaniają rolników do poszukiwania nowych metod uprawy, które minimalizują utratę wody z ziemi. Wzrasta również obawa przed ograniczeniami w stosowaniu niektórych środków chemicznych. Samosiewy rzepaku konkurują z roślinami uprawnymi o składniki odżywcze, wodę i światło, co pogarsza jakość plonów.

Do ultra-płytkiej uprawy należy stosować specjalnie zaprojektowane maszyny, które pomimo niewielkiej głębokości, pracują równomiernie na całej szerokości roboczej.

Podsumowanie wyboru narzędzi do uprawy ścierniska

Wybór odpowiedniego narzędzia do uprawy ścierniska zależy od wielu czynników, takich jak rodzaj ziemi, dostępna moc ciągnika oraz specyficzne wymagania uprawowe. Rolmako oferuje szeroką gamę maszyn do uprawy ścierniska, które różnią się specyfikacją i przeznaczeniem. Brony talerzowe charakteryzują się indywidualną amortyzacją każdego elementu roboczego, a kultywatory oferują szeroki zakres funkcji. Wymienne nakładki robocze i możliwość regulacji parametrów pracy zwiększają wszechstronność kultywatorów.

Dla profesjonalnego gospodarstwa towarowego z oczywistą zmiennością glebową i pogodową nie będzie dylematu - w takim przypadku najlepszym rozwiązaniem jest posiadanie obu narzędzi, aby elastycznie reagować na zmieniające się warunki. Agregaty ścierniskowe umożliwiają szybką uprawę pożniwną, zapobiegając porastaniu pola samosiejkami i ułatwiając walkę z chwastami. Zmniejszają parowanie wody, co pozytywnie wpływa na wilgotność gleby. Szybka uprawa pożniwna pozwala na wymieszanie resztek roślin z ziemią, przyspieszając ich rozkład i kiełkowanie osypanych nasion.

Uprawę bezpłużną nazywa się uproszczoną, ponieważ zmniejsza liczbę zabiegów uprawowych w porównaniu do systemów orkowych. Ten model gospodarowania jest coraz bardziej popularny, gdyż zmniejsza nakład pracy i oszczędza czas, sprawdzając się nawet w dużych gospodarstwach. Eliminacja lub ograniczenie pracy pługiem jest możliwe dzięki odpowiednim zębom o dużym zakresie głębokości roboczych.

tags: #kultywator #wraz #z #bronami #trojkami