Kirovets K-700 to symbol radzieckiej myśli technicznej i jedna z najbardziej rozpoznawalnych maszyn rolniczych XX wieku. Jego historia sięga lat 60., kiedy to Związek Radziecki postawił na rozwój ciężkich maszyn zdolnych do pracy na rozległych terenach rolnych. Idea ciągnika rolniczego Kirovets K-700 była prosta: stworzyć potężną maszynę zdolną do efektywnej pracy w trudnych warunkach. Do 2018 roku wyprodukowano ponad 470 000 ciągników Kirovets, a według innych źródeł, w sumie ponad 480 000. Aktualnie Fabryka ciągników Kirovets produkuje 8 modeli ciągników rolniczych Kirovets serii К-744Р o wydajności od 300 do 450 KM. Od 2014 roku produkowane są ciągniki rolnicze Kirovets К-744Р, a od 2017 roku w dostawach są także Kirovets К-424, które dla przykładu w pakiecie komfort posiadają dużą lodówkę oraz oświetlenie LED 360 stopni. Zastosowane rozwiązania mają być pomocne podczas ciężkich warunków klimatycznych.
Historia i rozwój marki Kirovets
Zaczęło się od carskich armat w drugiej połowie XIX wieku, kiedy to zakłady przemysłowe w carskiej Rosji były jednymi z największych. Gdy wybuchła rewolucja październikowa, zakłady zostały nazwane imieniem Siergieja Kirowa, prominentnego działacza bolszewickiego. Tak powstały Leningradzkie Zakłady im. Kirowa, które szybko przestawiły się z parowozów na produkcję czołgów, haubic i innych ciężkich maszyn. W czasie początków II wojny światowej fabryka była sercem radzieckiej machiny wojennej, z jej hal wyjeżdżały m.in. czołgi KW-1 i IS-2. Po wojnie pojawiła się nowa potrzeba - więcej jedzenia. W Związku Radzieckim kopiowanie nie było grzechem, było wręcz obowiązkiem patriotycznym, a zachodni sprzęt był często rozbierany do śrubki i reprodukowany z drobnymi zmianami.
Produkcja K-700 rozpoczęła się w 1962 roku w Kirowskiej Fabryce Traktorów w Leningradzie (dzisiejszy Petersburg). K-700 miał stać się odpowiedzią na potrzeby wielkopowierzchniowych gospodarstw rolnych i kołchozów, wymagających wydajnych i niezawodnych maszyn. Inżynierowie skoncentrowali się na stworzeniu ciągnika o ogromnej mocy, zdolnego do pracy w najtrudniejszych warunkach terenowych i klimatycznych. Projekt zakładał trwałość, prostotę konstrukcji oraz łatwość w naprawie - cechy niezbędne w radzieckiej rzeczywistości gospodarczej. Wynikiem tych założeń był potężny ciągnik z charakterystyczną przegubową ramą, który szybko zdobył uznanie użytkowników.
Kalendarium rozwoju ciągników Kirovets:
- 1924: Fabryka „Czerwony Putilovets” (późniejszy Kirovets) rozpoczęła produkcję amerykańskich ciągników Fordson. Uruchomiono pierwszy krajowy ciągnik Fordson Putilovets, co zapoczątkowało rosyjski przemysł ciągników.
- 1934-1940: Zakład produkuje masowo mocniejsze ciągniki „Universal-1” i „Universal-2”.
- 1962: Ciągniki rolnicze pierwszej generacji Kirovets: modele K-700 (210/220 KM) i K-700A (220/235 KM). 13 lipca pierwszy Kirovets K-700 wyszedł z bramy fabryki. W ciągu roku wyprodukowano 15 ciągników.
- 1963: Rozpoczęła się seryjna produkcja ciągników „Kirovets”.
- 1975: Druga generacja ciągników rolniczych Kirovets: zmontowano pierwszy seryjny K-701 (300 KM). Również w 1975 roku K-700 z 1975 roku był dalszym rozwinięciem K-700 A, w tym pozbyciem się kolejnych większych zbiorników paliwa (dwa zbiorniki o pojemności 320 litrów) ze względu na większe opony dla lepszej przyczepności. K-700 A stanowił jedynie tymczasowe rozwiązanie.
- 1980: Wyprodukowano pierwsze sztuki najmocniejszych na świecie kołowych ciągników rolniczych.
- 1985: Trzecia generacja ciągników rolniczych Kirovets: zmontowano pierwszy ciągnik K-701M (335/350 KM).
- 1995: Ciągniki rolnicze czwartej generacji Kirovets: pierwsze modele K-734 (250 KM) i K-744 (350 KM) zostały zmontowane na eksport.
Jak ZSRR zbudował potężny traktor Kirovets K700
Konstrukcja i parametry techniczne Kirovets K-700
Kirovets K-700 wyróżnia się imponującymi rozmiarami i charakterystycznym wyglądem. Jego masywna sylwetka, z szerokimi oponami i centralnym przegubem, od razu przyciąga uwagę. Konstrukcja została zaprojektowana z myślą o maksymalnej wydajności i odporności na przeciążenia. Element łączący przednią i tylną część ramy jest ruchomy wokół osi pionowej i wzdłużnej, sterowanie odbywa się poprzez zginanie boczne za pomocą hydrauliki. Napędzany jest ośmiocylindrowym silnikiem wysokoprężnym z turbodoładowaniem w układzie widlastym o mocy 215 KM. W NRD jego rozmiar w operacjach poza polem był czasami uciążliwy. Ponadto sam rozmiar ciągnika często powodował degradację gleby.
Silnik
Pod maską K-700 znajduje się potężny, dwunastocylindrowy silnik wysokoprężny o mocy około 220 KM (wersja podstawowa). W późniejszych modelach, takich jak K-701, moc wzrosła do 300 KM. Silnik YaMZ-238NB ciągnika jest umieszczony na przedniej osi. Silnik zapewniał ciągnikowi odpowiedni moment obrotowy, co pozwalało mu na pracę z ciężkim osprzętem rolniczym, takim jak pługi, kultywatory czy brony talerzowe.
Układ napędowy
Ciągnik wyposażono w napęd na cztery koła z możliwością skrętu za pomocą przegubu środkowego, co pozwalało na osiągnięcie małego promienia skrętu, mimo jego masywnych rozmiarów. Skrzynia biegów oferowała kilka przełożeń do przodu i do tyłu, co umożliwiało dostosowanie prędkości do warunków pracy. K-700 to ciężki ciągnik z napędem na cztery koła o sile uciągu 50 kN, przegubowy i rozłączany napęd na tylne koła.
Zawieszenie i opony
Duże, szerokie opony zapewniały doskonałą przyczepność nawet na miękkim gruncie. Zawieszenie było proste, ale skuteczne - jego zadaniem była maksymalizacja kontaktu kół z podłożem i ograniczenie strat trakcyjnych.
Kabina
Kabina operatora była przestronna jak na ówczesne standardy, choć podstawowe wyposażenie ograniczało się do najpotrzebniejszych elementów. Z czasem dodano ogrzewanie i wentylację, co zwiększyło komfort pracy w trudnych warunkach pogodowych. K-700 był dobrze się prowadził, chociaż obciążenie operatora hałasem i wibracjami było stosunkowo wysokie.

Modele i warianty ciągników Kirovets
Petersburska Fabryka Ciągników JSC (PTZ) był i pozostaje jedynym krajowym producentem potężnych, napędzanych energią kołowych ciągników rolniczych. Obecnie zakład produkuje masowo 8 modyfikacji ciągników rolniczych Kirovets zmodernizowanej serii K-744R o mocy od 300 do 450 KM, jeden model ciągników rolniczych Kirovets nowej serii K-4 o mocy 240 KM, 17 rodzajów budowy dróg oraz specjalne maszyny wykonane na bazie ciągników przemysłowych Kirovets. Wyprodukowany sprzęt jest objęty gwarancją i serwisem poprzez szeroką sieć przedstawicielstw i przedstawicielstw handlowych (ponad 50 centrów w Rosji i krajach WNP). W 2018 roku okres gwarancji na ciągniki serii K-744P został podwojony. Firma aktywnie uczestniczy w państwowych programach dostaw sprzętu dla producentów rolnych za pośrednictwem Rosagroleasing OJSC i dekretem rządu Federacji Rosyjskiej nr 1432.
Lista modeli i wariantów
- K-700 - model podstawowy, rok produkcji 1962-2002. Silnik V8, poj. 14860 cm³, moc 215 KM.
- K-700A - następny model (ze zunifikowanym K-701, silnik YaMZ-YaMZ-238NDZ turbo).
- K-701 - następny model (zunifikowany z R-700A, YaMZ-240), ma 12-cylindrowy wolnossący silnik wysokoprężny o mocy 300 KM.
- K-701M - moc silnika zwiększona do 300 KM.
- K-701 Truck 6X6 V12 - model ciężarówki z napędem na wszystkie koła do wszelkiego rodzaju ról oparty na modelu K701.
- K-702 - modyfikacja przemysłowa do zastosowania jako maszyna bazowa dla ładowarek, spychaczy, rolek, zgarniaczy: system zmieniał części, tylko przekładnia hydromechaniczna, zawieszenie sztywne.
- K-703 - modyfikacja przemysłowa. Ciągnik posiada stanowisko sterowania cofaniem, umożliwiające kierowcy pracę w normalnej pozycji jak w trakcie jazdy ciągnika do przodu, a w trakcie ciągnika do tyłu.
- K-704 - modyfikacja przemysłowa do zastosowania jako dźwig samochodowy.
- K-710 - prototyp ciągnika o zwiększonej mocy silnika do 500 KM.
- Kirovets К-744Р - produkowane od 2014 roku, w 8 modyfikacjach o mocy od 300 do 450 KM.
- Kirovets К-424 - produkowane od 2017 roku, z pakietem komfort, dużą lodówką i oświetleniem LED 360 stopni.
Zastosowanie w rolnictwie, leśnictwie i przemyśle
Kirovets K-700 projektowano przede wszystkim z myślą o wielkopowierzchniowych gospodarstwach rolnych. Jego ogromna siła ciągu umożliwiała podłączanie ciężkiego sprzętu rolniczego i wykonywanie zadań wymagających dużych mocy. K-700 i jego różne modele znalazły zastosowanie m.in. w:
Rolnictwie
W rolnictwie Kirovets doskonale sprawdzał się przy orce głębokiej, uprawie ziemi i przygotowaniu pól pod zasiewy. Dzięki dużej mocy mógł ciągnąć nawet kilkuskibowe pługi, co znacznie przyspieszało prace polowe. Używano go również do bronowania, wałowania oraz prac związanych z przygotowaniem gleby do siewu.
Leśnictwie
Ze względu na swoją wytrzymałość i zdolność poruszania się w trudnym terenie, K-700 znalazł zastosowanie w leśnictwie. Był używany do zrywki drewna, przygotowywania terenów pod zalesienia oraz jako ciągnik do ciężkich przyczep leśnych. Ciągnik leśny KT-12 z zakładów Kirovets był wyposażony w silnik o mocy 35 KM, który był tak naprawdę generatorem gazowym, czyli silnikiem holzgas.
Przemyśle i budownictwie
Ciągnik wykorzystywano także w przemyśle ciężkim i budownictwie. Używany był do transportu materiałów budowlanych, pracy przy rekultywacji terenów czy jako maszyna wspomagająca prace ziemne.
Eksport i globalne uznanie
Choć Kirovets K-700 powstał głównie z myślą o potrzebach radzieckiego rolnictwa, szybko znalazł odbiorców także za granicą. Ciągniki eksportowano do krajów bloku wschodniego, takich jak Polska, NRD czy Czechosłowacja, a także do państw rozwijających się w Afryce i Ameryce Południowej. Jego prosta konstrukcja, niezawodność oraz łatwość naprawy sprawiały, że był ceniony w miejscach o ograniczonym dostępie do nowoczesnych serwisów. K-700 były również eksportowane do RWPG - NRD importowała K-700 od 1968 roku. Ciągniki Kirovets były przez pewien czas importowane do Stanów Zjednoczonych i Kanady pod marką białoruską, a niedawno zostały ponownie wprowadzone pod marką MTZ. K-700 i jego warianty są nadal używane w krajach byłego bloku wschodniego. Najczęściej określa się je mianem „Ka”, ze względu na prefiks modelu K.
Kirovets w Polsce
W Polsce Kirovets zyskał miano legendy. Używany głównie w Państwowych Gospodarstwach Rolnych (PGR), stał się synonimem mocy i wydajności. W wielu miejscach pracuje do dziś, a jego zwolennicy podkreślają niezawodność oraz prostotę konstrukcji, która pozwala na łatwe przeprowadzanie napraw nawet w polowych warunkach. Popularność zyskał w naszym kraju już w drugiej połowie lat 70. ubiegłego wieku, kiedy to Ursusy serii 16 nie weszły do masowej produkcji. Obecność tego ciągnika na polskich polach już od ponad 40 lat powoduje, że w obiegowej opinii jest uznawany za konstrukcję przestarzałą i niespełniającą wymagań obecnych realiów.
Zalety i wady Kirovets K-700

Zalety
- Ogromna moc: K-700 był w stanie poradzić sobie z najcięższymi zadaniami rolniczymi i przemysłowymi.
- Prosta konstrukcja: Brak skomplikowanej elektroniki ułatwiał naprawy.
- Wytrzymałość: Ciągnik przystosowano do pracy w trudnych warunkach klimatycznych, od mroźnych zim po gorące lata.
- Wszechstronność: Dzięki możliwości zastosowania różnorodnego osprzętu K-700 znalazł zastosowanie w wielu branżach.
- Tania eksploatacja: Niskie ceny części zamiennych i stosunkowo niewygórowane spalanie czynią go ekonomicznym w utrzymaniu.
Wady
- Wysokie zużycie paliwa: Ogromny silnik generował duże koszty eksploatacyjne, choć niektórzy użytkownicy twierdzą, że spalanie jest porównywalne z innymi konstrukcjami. Według danych katalogowych spalanie jest na poziomie 241 g/kWh.
- Niska ergonomia: Wczesne modele nie zapewniały wysokiego komfortu pracy operatorowi. Wiele egzemplarzy ma dość skomplikowany system rozruchu. Mankamentem konstrukcji K-700 jest także brak blokady mechanizmu różnicowego w obu mostach napędowych, co jest zapewne związane z systemem działania układu kierowniczego. Problemem jest również wysoka temperatura w kabinie podczas upałów.
- Trudności w manewrowaniu: Mimo przegubowego sterowania, praca w ciasnych przestrzeniach była utrudniona.
- Degradacja gleby: Sam rozmiar ciągnika często powodował degradację gleby.
Modernizacje i modyfikacje
Pierwszy model K-700 szybko doczekał się ulepszeń. W 1975 roku wprowadzono model K-701, który oferował mocniejszy silnik o mocy 300 KM i poprawioną kabinę operatora. W kolejnych latach pojawiły się wersje dostosowane do różnorodnych warunków pracy, takie jak K-702 przeznaczony do prac komunalnych czy K-744 będący bardziej nowoczesnym następcą klasycznego K-700. Współczesne wersje Kirovców są już bardziej zaawansowane technologicznie, wyposażone w nowoczesne systemy sterowania i wygodne kabiny z klimatyzacją. Jednak mimo tych zmian, podstawowe założenia konstrukcyjne - potężny silnik, solidna rama i przegubowe sterowanie - pozostały niezmienne.
Ciągniki Kirowiec były modernizowane. Wprowadzano nowe silniki, lepsze systemy transmisji i wyposażenie kabiny, które miały poprawić komfort i wydajność pracy operatora. Były to takie modele jak K-701, K-702, które również cieszyły się dużym zainteresowaniem, oferując różne modyfikacje pod kątem specyficznych potrzeb gospodarki radzieckiej. Produkcja ciągników serii K zanikła w latach 90., kiedy to rynek otworzył się na produkty zachodnie, które często były bardziej zaawansowane technologicznie i ekonomiczne w eksploatacji. Jednakże, Leningradzki Zakład Ciągników im. Kirowa (później zmienił nazwę na Peterburgski Zakład Traktorowy) przetrwał okres transformacji i do pewnego momentu kontynuował produkcję ciągników, choć w znacznie mniejszej skali i często pod zmienionymi nazwami i w nowych wersjach. W nowoczesnej Rosji, marka Kirovets jako producent ciężkich traktorów została reaktywowana i kontynuuje działalność, dostosowując swoje produkty do współczesnych standardów i wymagań rynku.
Pewien rolnik, Manuel Ristau, mieszkający we wschodnich Niemczech niedaleko granicy z Polską, dokonał spektakularnej modyfikacji Kirowca K-700A, przekształcając go w ciągnik o napędzie 6×6. Jego przeróbka szybko stała się sensacją w mediach rolniczych. Standardowa wersja ciągnika, mimo potężnego silnika, często traciła przyczepność, zwłaszcza na trudnych terenach. Problemem nie była więc moc, lecz efektywne przeniesienie jej na grunt. Modyfikacja przyniosła spektakularne efekty. Wcześniej jego standardowy Kirowiec K-700A mógł zagłębiać zęby pługa na około 50 cm w trudnych warunkach glebowych gminy Oderbruch we wschodnich Niemczech. Dzięki przebudowie ciągnik Kirowiec K-700A nie tylko lepiej radzi sobie z ciężkimi zadaniami rolniczymi, ale również stał się bardziej wszechstronny. Ta innowacyjna przeróbka pokazuje, jak pasja i umiejętności mechaniczne mogą znacząco poprawić wydajność nawet tak legendarnego sprzętu rolniczego.
Kirowiec K-700 dziś - klasyka inżynierii wciąż na polach
Mimo upływu lat Kirowiec K-700 wciąż znajduje swoje miejsce na polach uprawnych i w przemyśle. W wielu gospodarstwach ciągniki te są nadal użytkowane dzięki swojej niezawodności i łatwości w naprawie. Na rynku istnieją firmy specjalizujące się w renowacji starych Kirovców, oferując części zamienne i modernizacje, które dostosowują te maszyny do współczesnych standardów. K-700 stał się również obiektem zainteresowania kolekcjonerów i pasjonatów techniki rolniczej. Zloty maszyn rolniczych często gromadzą miłośników Kirovców, którzy prezentują odrestaurowane egzemplarze w pełnej krasie.
Części do T-150 K (często błędnie nazywanego "Kirowcem", choć produkcja odbywa się w Charkowskiej Fabryce Ciągników) są łatwo dostępne na polskim rynku. Znalezienie egzemplarzy w stanie oryginalnym, z małym przebiegiem nie jest łatwe, ponieważ ciągniki te były stworzone do pracy w gospodarstwach wielkoobszarowych. Zarówno ceny egzemplarzy w dobrym stanie, jak i tych wymagających remontu są stosunkowo atrakcyjne. Na przykład za egzemplarz po kapitalnym remoncie z 240-konnym silnikiem SW680 zapłacimy ok. 25-30 tys. złotych. Natomiast maszyna z oryginalną jednostką napędową, w zadowalającym stanie technicznym to koszt zaledwie 10-15 tys. złotych. Tania jest również eksploatacja ciągnika z racji niewygórowanego spalania oraz bardzo tanich części zamiennych. Koszt naprawy np. jednego z mostów napędowych wynosi ok. 1500 zł.