Zatkane rury, nieprzyjemny zapach z kanalizacji, czy cofająca się woda to problemy, które mogą spotkać każdego właściciela nieruchomości. W takich sytuacjach często słyszy się hasło „trzeba wezwać WUKO”. Ale co to właściwie oznacza?
Historia i Definicja Metody WUKO
Nazwa WUKO jest akronimem pochodzącym od historycznej nazwy polskiego przedsiębiorstwa - Wytwórni Urządzeń Komunalnych z Łodzi. Firma ta była w przeszłości czołowym producentem specjalistycznych pojazdów ciśnieniowych przeznaczonych do czyszczenia i udrażniania sieci kanalizacyjnych. Na przestrzeni lat marka stała się tak rozpoznawalna, a jej produkty tak powszechne, że nazwa własna uległa zjawisku generonimizacji, stając się synonimem całej kategorii usług i sprzętu. Dziś termin „WUKO” funkcjonuje w branży sanitarnej oraz w języku potocznym jako nazwa samej metody hydrodynamicznego czyszczenia rur, a także jako określenie dla specjalistycznego pojazdu ssąco-płuczącego wykorzystywanego do tych zadań.
Chociaż pierwotnie nazwa „WUKO” odnosiła się do konkretnego typu pojazdu, dziś jest powszechnie używana jako określenie metody hydrodynamicznego czyszczenia i udrażniania rur kanalizacyjnych. Hydrodynamiczne czyszczenie kanalizacji metodą WUKO to najskuteczniejsza metoda czyszczenia kanalizacji pod ciśnieniem.
Jak Działa Czyszczenie Metodą WUKO?
Podstawą technologii jest pojazd typu WUKO wyposażony w pompę wytwarzającą ciśnienie do 200 barów. Dysze rotacyjne lub kierunkowe rozbijają zatory i umożliwiają wprowadzenie węża w głąb instalacji. Proces czyszczenia hydrodynamicznego rozpoczyna się od wprowadzenia węża do rury kanalizacyjnej, najczęściej przez studzienkę rewizyjną.
Kluczowym elementem jest zamontowana na jego końcu specjalistyczna głowica czyszcząca (dysza), której budowa odpowiada za całą skuteczność procesu. Gdy operator uruchamia pompę, woda pod ogromnym ciśnieniem jest wyrzucana z otworów głowicy. Strumienie skierowane do tyłu generują potężną siłę odrzutu, która samoczynnie "ciągnie" wąż w głąb rurociągu, jednocześnie bezlitośnie odrywając od jego ścian wszelkie zanieczyszczenia - twarde osady mineralne, złogi tłuszczu czy wrastające korzenie.
W przewodach kanalizacyjnych lądują bardzo różne zanieczyszczenia: resztki jedzenia, popiół, tkaniny, artykuły higieniczne czy różnego rodzaju przedmioty. Nanoszony jest również piasek, żwir, większe kamienie, gałęzie, korzenie, a nawet masa bitumiczna czy beton. Osady gromadzące się w przewodach kanalizacyjnych utrudniają przepływ, zawężając średnicę, a w skrajnych przypadkach powodują niedrożności, co może nawet prowadzić do wypływania zanieczyszczeń na zewnątrz przez studzienki kanalizacyjne czy podtapianie piwnic budynków. Oczywiste zatem staje się to, że eksploatowana sieć kanalizacyjna, bez względu na jej wiek, wymaga właściwej obsługi i regularnej konserwacji, a także usuwania wszelkiego rodzaju osadów czy zatorów.
Typy Dyszy i Ich Zastosowanie
- Dysze dalekiego zasięgu (promieniowe): Są to wszechstronne dysze o małym kącie wiązki (np. 10° lub 20°), które sprawdzają się w większości typowych instalacji kanalizacyjnych. Ponieważ woda jest wtryskiwana w kierunku wstecznym (do tyłu) pod małym kątem, ma ona dużą siłę rozciągającą i dlatego może wciągnąć wysokociśnieniowy wąż do płukania głęboko do kanału.
- Dysze rotacyjne: Stosowane są do eliminacji zatorów trudnych do wypłukania samym strumieniem wody (np. korzenie, gałęzie, osady wapienne). W ich działaniu wykorzystywany jest ruch obrotowy głowicy, wyposażonej w łańcuchy lub frezy o długości dopasowanej do średnicy kanału.
Skuteczność czyszczenia zależy od doboru dyszy i doświadczenia operatora. Czyszczenie hydrodynamiczne to technologia, której przewaga nad innymi metodami jest niepodważalna.
Pojazdy WUKO - Rodzaje i Funkcjonalność

Samochody do czyszczenia (mycia i udrażniania) kanalizacji są produkowane w różnych rozmiarach i wersjach. Stałe zabudowy są zwykle montowane na 2-, 3- lub 4-osiowych podwoziach samochodów ciężarowych. Decydujący jest tu rozmiar cysterny stanowiącej integralną część konstrukcji:
- Podwozia 2-osiowe (do 18 t dmc.): cysterna ma typowo pojemność ok. 9 tys. l.
- Podwozia 3-osiowe (26 t dmc.): cysterna o pojemności 15 tys. l.
- Podwozia 4-osiowe (32 t dmc.): cysterna o pojemności do ok. 20 tys. l.
Niezależnie od wielkości i typu nadwozia, maszyny te charakteryzują się solidną i względnie nieskomplikowaną konstrukcją, prostą obsługą i niskimi kosztami konserwacji. Stosowane są również przyczepy z cysternami przewożącymi wodę o pojemności zbiorników do 26 tys. l (40 t dmc.).
Cysterna zabudowana na nadwoziu zazwyczaj jest podzielona na dwie komory: komorę wody czystej i komorę osadu. Optymalne możliwości sterowania pracą maszyny i ergonomię obsługi zapewniają zewnętrzne panele obsługowe. Elementy sterujące są bardzo trwałe i można je obsługiwać również w rękawicach roboczych. Na wyświetlaczu można obserwować bieżące parametry pracy, takie jak prędkość obrotowa silnika napędzającego przystawkę odbioru mocy, ciśnienie wody, długość węża do płukania.
Wydajność tłoczenia wody zależy od średnicy rury i waha się od 100 l/min do 250 l/min przy ciśnieniu od 100 bar do 200 bar. Udrażnianie - czyszczenie kanałów odbywa się poprzez podawanie przez wąż wody pod wysokim ciśnieniem (od 120 bar do 160 bar) i wtryskiwanie jej do wnętrza przez specjalną końcówkę - dyszę.
WUKO Dwufunkcyjne (Ssąco-Ciśnieniowe)
W czyszczeniu kanalizacji coraz częstsze wykorzystanie znajdują rozwiązania kombinowane, tj. pojazdy wyposażone jednocześnie w instalacje ciśnieniowe (płuczące) i ssące - są one określane jako pojazdy ssąco-ciśnieniowe lub dwufunkcyjne. W zależności od rodzaju konstrukcji pojazdu (a w zasadzie jego zabudowy) możliwe jest także jednoczesne zasysanie nieczystości do zbiornika osadu, przy użyciu układu ssąco-tłoczącego. Usuwanie osadu odbywa się na zasadzie podciśnienia wytworzonego w zbiorniku przez kompresor.
Takie pojazdy (tzw. duże WUKO oba dwufunkcyjne, "małe WUKO") służą do czyszczenia kanalizacji m.in.: przepompowni, głównych rurociągów, przepustów pod drogą, wpustów ulicznych, do czyszczenia mniejszych średnic rur na zewnątrz, itp.
Samochody te - także w zależności od wersji - mogą być również stosowane do usuwania zanieczyszczeń i osadów z wpustów ulicznych i studzienek kanalizacyjnych, wypompowywania wody z zalanych piwnic, głębokich dołów oraz różnego rodzaju zbiorników, a także do mycia elewacji i niedużych obiektów naziemnych, takich jak np. pomniki czy wiaty przystankowe.
Osad zasysany jest z oczyszczanej kanalizacji oddzielnym wężem podciśnieniowym i gromadzony w specjalnym zbiorniku - komorze cysterny. Po napełnieniu komorę, po otwarciu dennicy, opróżnia się, przechylając cysternę do tyłu, lub za pomocą płyty wygarniającej, lub pneumatycznego tłoka wyrzutowego. Dennica jest otwierana i ryglowana hydraulicznie.
Systemy Nawijania Węży
Różne systemy nawijania węży wysokociśnieniowych i systemy węży ssących umożliwiają indywidualne dostosowanie pojazdu do zastosowania i klienta. Samochody czyszczące są wyposażone w napędzane hydraulicznie wciągarki z bębnem służącym do nawijania długiego węża wysokociśnieniowego (wciągarka duża), oraz do nawijania krótkiego węża zasilającego pistolet wodny i małe dysze kanałowe. Węże wysokociśnieniowe, których długość nierzadko przekracza 100-150 m (zależnie od średnicy, np. 120 m przy średnicy DN32) zwijane są na szpuli. Ma ona napęd hydrauliczny w obu kierunkach obrotu, a jej pracę można kontrolować hamulcem pneumatycznym.
Wysięgnik ze zwijaczem węża wysokociśnieniowego może być montowany za kabiną, choć obecnie częściej stosowane są wysięgniki kombinowane montowane z tyłu pojazdu. Oprócz zwijacza węża wysokociśnieniowego, na tym samym wysięgniku znajduje się również zwijacz węża ssącego. Taki system umożliwia łączenie i pozycjonowanie węży oraz eliminację szpuli węża wysokociśnieniowego przymocowanej z tyłu. Ważną zaletą wysięgników montowanych z tyłu pojazdu jest to, że dzięki kątowi obrotu ok. 180° i teleskopowemu wydłużeniu ramienia uzyskuje się ogromną powierzchnię roboczą nad przeszkodami. W niektórych pojazdach zwijacz węża ssącego jest umieszczony poziomo na kontenerze.
Samochód (cysterna) może być wyposażony w różne systemy podawania węża ssawnego, wysięgnik, kołowrót, kasetę na węże ssawne. Elementy te mogą być zintegrowane na teleskopowym ramieniu roboczym, wraz z wężem ssącym oraz ciśnieniowym. Ze względu na spełniane funkcje, węże ssące mają zdecydowanie większe średnice niż węże ciśnieniowe.
Zalety WUKO z Systemem Recyklingu Wody

Ze względu na rosnące koszty i presję na wydajność, obecnie na rynku rosnącą popularnością cieszą się pojazdy ssąco-ciśnieniowe wyposażone również w instalacje uzdatniania wody (recyklingu). Powodem tego jest znacznie wyższa wydajność czyszczenia i oszczędność cennej wody pitnej.
W przypadku pojazdów do czyszczenia kanalizacji z systemem odzyskiwania wody, woda z cysterny, która została użyta do oczyszczenia kanału, jest ponownie zasysana przez specjalny wąż ssący, transportowana do zbiornika osadu, uzdatniana w pojeździe i ponownie wykorzystywana. System uzdatniania wody pracujący w trybie ciągłym ma zazwyczaj kilka stopni oczyszczania. Oczyszczona w ten sposób woda jest doprowadzana ze zbiornika do pompy wysokociśnieniowej i ponownie kierowana do oczyszczanej kanalizacji przez wąż wysokociśnieniowy i dyszę. Umożliwia to ciągłą, a tym samym ekonomiczną pracę.
Zastosowanie samochodów z recyklingiem wody zmniejsza również koszty przemieszczania się pojazdu, gdyż podczas czyszczenia zbiornik napełniany będzie osadem częściowo odwodnionym, a więc nie będzie konieczności zjazdu do punktu zlewnego w celu opróżnienia zbiornika. Mniejsza liczba kursów to mniejsze zużycie paliwa, emisja spalin i hałasu oraz redukcja kosztów wynikających ze zużycia wody.
Mając powyższe na uwadze, należy się mocno zastanowić, którą firmę wybrać do wykonywania usług czyszczenia kanalizacji. Koszt wynajmu pojazdu dwufunkcyjnego jest średnio tylko 10 - 15% tańszy od ceny wynajmu pojazdu z recyklingiem. Firmy świadczące usługi czyszczenia kanalizacji cały czas niezbędny na przejazdy, zrzut ścieków i czas tankowania naliczają jako zwykły czas pracy pojazdu.
WUKO vs. Spirala Mechaniczna
Spirala mechaniczna (elektryczna) działa punktowo i tymczasowo - przebija zator, ale nie czyści przewodu. Podstawowa różnica między tymi metodami leży w mechanizmie działania i, co ważniejsze, w finalnym efekcie, jaki pozostawiają w rurze.
Spirala elektryczna to narzędzie mechaniczne, wprowadzane w ruch obrotowy, którego celem jest fizyczne "przewiercenie" się przez zator lub jego zahaczenie i wyciągnięcie. Jest to działanie punktowe, które w najlepszym wypadku udrażnia jedynie wąski tunel w blokadzie, pozostawiając na ściankach rury grubą warstwę osadów tłuszczowych i mineralnych, co jest główną przyczyną szybkiego nawrotu problemu.
Zabieg WUKO to działanie kompleksowe i znacznie bardziej radykalne. Strumień wody pod ogromnym ciśnieniem nie tylko kruszy i rozbija samą blokadę, ale przede wszystkim bezlitośnie odrywa wszelkie zanieczyszczenia z wewnętrznej powierzchni rurociągu na całej jego długości. W przeciwieństwie do spirali, WUKO nie tylko udrażnia, ale przede wszystkim czyści rurę, przywracając jej pełny, pierwotny przekrój i maksymalną drożność.
Usługi Dodatkowe i Całodobowe Pogotowie
Firmy specjalizujące się w usługach WUKO często oferują również kompleksową obsługę sieci wod-kan, wykonują awaryjne naprawy rurociągów ściekowych, wymianę uszkodzonych rur i innych elementów kanalizy.
Inspekcja TV Kanalizacji
Inspekcja kanalizacji pozwala technikowi zlokalizować dokładny problem w rurociągu, dzięki czemu można go skutecznie naprawić. Znajomość konkretnego problemu pozwala specjalistom określić skuteczny sposób rozwiązania problemu w najbardziej efektywny sposób. Monitoring instalacji kanalizacyjnych jest często wykonywany dodatkowo.
Pogotowie Hydrauliczne
Jeżeli potrzebujesz dobrego hydraulika do usunięcia nagłej awarii, z pomocą przychodzi całodobowe pogotowie hydrauliczne. Naprawiamy wszystkie możliwe usterki instalacji wodnej, grzewczej i gazowej.
Czyszczenie Kanalizacji Deszczowej
Hydrodynamiczne czyszczenie instalacji ulicznych, odwodnień liniowych, studni rewizyjnych, wpustów ulicznych, studni chłonnych, kratek odpływowych, kanalizacji deszczowej. Usuwanie piasku, liści i osadów blokujących odpływ wody deszczowej.
tags: #kupie #wuko #dwufunkcyjne