Zwiększanie efektywności ładowacza i wspomagania: regulacja i diagnostyka układu hydraulicznego

Wydajność ładowaczy czołowych oraz komfort pracy z koparko-ładowarkami w dużej mierze zależą od prawidłowego działania układu hydraulicznego, a w szczególności od ciśnienia w systemie i stanu technicznego pomp. Wiele problemów, takich jak słaby udźwig czy ciężko działające wspomaganie kierownicy, można rozwiązać poprzez odpowiednią regulację lub wymianę komponentów.

Regulacja ciśnienia i udźwigu ładowacza

Udźwig ładowacza zależy wyłącznie od ciśnienia, które reguluje zawór, na którym ustawione jest najniższe ciśnienie. Standardowo jest to zawór pod siedzeniem, choć niektórzy użytkownicy posiadają dodatkowe zawory w rozdzielaczach.

Metody regulacji zaworu

• Metoda prób i błędów: Stopniowe dokładanie podkładek lub nakrętek w zawór i każdorazowe sprawdzanie, czy udźwig zwiększył się wystarczająco.
• Z użyciem ciśnieniomierza: Podłączenie ciśnieniomierza (np. z popularnej prasy rolującej Sipma) do układu. Przy obrotach silnika 1600-1800 obr./min, fabryczne ciśnienie powinno wynosić 120-125 barów. Utrzymywanie takiego ciśnienia zapewnia długą żywotność pompy.

Warto zwrócić uwagę, że zużyta pompa może nie być w stanie wytworzyć odpowiedniego ciśnienia. Dlatego, gdy brakuje udźwigu, należy zmierzyć ciśnienie i sprawdzić, czy można je zwiększyć za pomocą zaworu. Zakup pompy wzmocnionej nie gwarantuje automatycznego zwiększenia udźwigu; oznacza jedynie, że można ustawić wyższe ciśnienie na zaworze bez utraty żywotności pompy.

Problemy ze wspomaganiem kierownicy i ich rozwiązania

Słabo działające wspomaganie kierownicy to częsty problem w starszych maszynach, zwłaszcza podczas wolnej jazdy lub na postoju.

Diagnostyka i potencjalne przyczyny

• Zużyta pompa wspomagania: Pomimo wymiany pompy, problem może nadal występować, jeśli nowa pompa nie zapewnia odpowiedniego ciśnienia lub jeśli problem leży gdzie indziej.
• Uszkodzony orbitrol: Serwisanci często zalecają jednoczesną wymianę pompy i orbitrolu, ponieważ uszkodzony orbitrol może powodować nieprawidłowe działanie wspomagania.
• Nieprawidłowe ciśnienie: Należy sprawdzić ciśnienie w układzie wspomagania podczas wykonywania skrętu. Za niskie ciśnienie jest często spowodowane złą regulacją zaworu.
• Zawór pierwszeństwa: W niektórych maszynach (np. Matbro) istnieje zawór pierwszeństwa, który rozdziela ciśnienie oleju na konkretne funkcje. Jego nieprawidłowe działanie może wpływać na wspomaganie.
• Pienienie się oleju: Problem z instalacją ładowacza, zwężkami lub przekrojami może prowadzić do pienienia się oleju, co negatywnie wpływa na działanie hydrauliki. Warto sprawdzić, czy problem występuje na zimnym silniku.

Rozwiązania i modyfikacje

• Wymiana pompy i orbitrolu: W przypadku koparko-ładowarek, takich jak MF 50 HX, wymiana obu tych elementów może znacząco poprawić działanie wspomagania.
• Dodanie osobnej pompy hydraulicznej: W ciągnikach bez wspomagania lub ze słabym wspomaganiem (np. Iseki Tu1900f, Ursus C360) montaż osobnej pompy napędzanej z wału korbowego to popularne rozwiązanie.
• Samodzielny układ wspomagania: Można zainstalować orbitrol i siłownik zasilane z osobnej pompy. W Ursusie C360 często rozważa się wykorzystanie pompy od wspomagania PZS-4,5 l/min.
• Oddzielny zbiornik oleju: W przypadku modyfikacji układu hydraulicznego i dodawania osobnej pompy, zawsze zaleca się stosowanie osobnego zbiornika na czysty olej hydrauliczny. To przedłuża żywotność układu, zapobiegając dostawaniu się zanieczyszczeń ze skrzyni biegów.

Zasilanie wspomagania i ładowacza z osobnej pompy

Wielu rolników decyduje się na montaż osobnej hydrauliki do zasilania ładowacza czołowego lub wspomagania kierownicy, zwłaszcza w starszych ciągnikach, aby poprawić ich funkcjonalność i wydajność.

Zalety osobnej pompy

• Zwiększony udźwig i szybkość działania: Osobna pompa dedykowana do ładowacza może zapewnić większą wydajność i ciśnienie, co przekłada się na lepszą dynamikę pracy.
• Poprawione wspomaganie kierownicy: Gdy wspomaganie jest zasilane z osobnej pompy, nie koliduje z innymi funkcjami hydraulicznymi, co zapewnia płynniejszą i lżejszą pracę kierownicą.
• Lepsza filtracja i jakość oleju: Przy osobnym zbiorniku na olej hydrauliczny, układ jest zasilany czystym olejem, co wydłuża żywotność wszystkich komponentów.

Wyzwania i rozwiązania

• Mocowanie i napęd pompy: Pompy można montować przy silniku, w przygotowanym miejscu, napędzając je z rozrządu lub wału korbowego. Należy sprawdzić, czy nie koliduje z osprzętem.
• Wydajność i ciśnienie: Pompa wspomagania o wydajności 4.5 l/min (np. PZS-4,5) może obsłużyć siłownik wspomagania, ale do maszyn takich jak kosiarka rotacyjna, przyczepy czy prasa, może być niewystarczająca. Standardowa pompa w MF 255 ma wydajność około 23 l/min, a pompa wspomagania około 16.5 l/min.
• Wymagane komponenty: Do kompletnego układu z osobną pompą potrzebne są: pompa, zbiornik na olej, rozdzielacz, przewody i filtr oleju.
• Ustawienie zaworu: Należy odpowiednio ustawić zawór w rozdzielaczu, biorąc pod uwagę zapotrzebowanie na ciśnienie i wydajność oleju dla podłączonych maszyn. Standardowa pompa może osiągać ciśnienie maksymalne/nominalne 22/19 MPa, a pompa wspomagania PZS-4,5 - 16/12 MPa.

Prawidłowy dobór i wymiana oleju w maszynach rolniczych

Błędne stosowanie olejów w maszynach rolniczych, zwłaszcza w układach hydraulicznych i skrzyniach biegów, może prowadzić do poważnych awarii i wysokich kosztów utrzymania.

Rodzaje olejów i ich zastosowanie

• Olej hydrauliczny (hydrol): Stosowany w układach hydrauliki siłowej, odpowiada za ramiona robocze (tylne i przednie ładowacze). W MF, zbiornik oleju hydraulicznego może być zintegrowany z ramą maszyny, często zlokalizowany z przodu.
• Olej hydrauliczno-przekładniowy (np. ATF, Stou): Przeznaczony do skrzyń biegów i układów napędowych, a także do wspomagania kierownicy w niektórych maszynach. Na przykład, w skrzyni MF 50 HX może mieścić się około 60 litrów oleju.
• Olej silnikowy: Specyficzny olej przeznaczony wyłącznie do silnika.

Konsekwencje niewłaściwego oleju

Lanie oleju HL-46 (hydraulicznego) do skrzyni biegów, zamiast oleju hydrauliczno-przekładniowego, jest poważnym błędem. Chociaż niektórzy operatorzy twierdzą, że w starym, wypracowanym sprzęcie skrzynia na rzadszym oleju HL pracuje ciszej, a w maszynach JCB "śmiga" na takim oleju, jest to praktyka szkodliwa.

• Rzadszy olej: Może prowadzić do wycieków ("lać się jak z prysznica") i niedostatecznego smarowania, co skraca żywotność skrzyni.
• Niekompatybilność: Oleje hydrauliczne mają inne właściwości smarne i lepkościowe niż oleje przekładniowe, co może uszkodzić elementy skrzyni biegów.

Zawsze należy stosować oleje zgodne z zaleceniami producenta, zawartymi w DTR-ce (Dokumentacji Techniczno-Ruchowej) maszyny. Ignorowanie tych zaleceń może prowadzić do kosztownych napraw.

Inne aspekty eksploatacji maszyn rolniczych

Prawidłowa eksploatacja maszyn wymaga podstawowej wiedzy o ich budowie i zasadach działania układów. Nieznajomość tych aspektów prowadzi do nieprawidłowego podejścia do użytkowania i wysokich kosztów.

Ważne wskazówki

• Uprawnienia i szkolenia: Zrobienie uprawnień na koparko-ładowarkę lub ciągnik to podstawa. Na szkoleniach można dowiedzieć się o DTR-ce, budowie maszyny i zasadach działania układów.
• Blokada tylnego mostu: W MF 50 HX, dźwignia po lewej stronie fotela to blokada tylnego mostu. Jeśli jest zastana, należy ją odblokować.
• Stan oleju: Należy regularnie sprawdzać stan oleju w okienku na ramieniu maszyny, najlepiej na postoju.
• Czystość oleju: Zanieczyszczony olej hydrauliczny skraca żywotność układów. Jeśli układ hydrauliczny czerpie olej ze skrzyni biegów, gdzie olej może być brudny, warto rozważyć osobny zbiornik z czystym olejem hydraulicznym.
• Regulacja zaworu przeciążenia: W problemach z wspomaganiem lub ładowaczem, należy wykluczyć złą regulację zaworu przeciążenia, mimo że przy pełnej łyżce opory są większe niż na pusto.

tags: #ladowacz #i #wspomaganie #z #osobnej #pompy