Odlewanie kul ołowianych to proces, który od wieków towarzyszy zarówno zastosowaniom cywilnym, jak i wojskowym. Współcześnie najczęściej kojarzone jest z bronią czarnoprochową i sportem strzeleckim. Poniższy artykuł przedstawia kluczowe aspekty związane z tym rzemiosłem, od historycznych typów pocisków po praktyczne techniki odlewania i przygotowania kokil.
Zastosowanie i historyczny kontekst kul ołowianych
Kule ołowiane znajdowały swoje zastosowanie zarówno w dziedzinie wojskowości, jak i wśród cywilów. W kontekście historycznym, pytanie o to, czy sprzęt do odlewania jest wojskowy czy cywilny, jest istotne. Często sprzęt ten był uniwersalny, a różniło się jedynie jego przeznaczenie w danym momencie. Jeśli z kokili wychodzi kula o kalibrze około 17 mm, jest to kaliber typowy dla wielu historycznych jednostek broni.
Warto zwrócić uwagę na historyczne typy pocisków. Na przykład, w okolicach Powstania Styczniowego armie używały już nowocześniejszych pocisków typu Minie. Okrągła "gała", czyli kula, to raczej okres wcześniejszy, na przykład XVIII wiek.
Charakterystyka kul odlewanych
Kształt i niedoskonałości
Zdecydowana większość historycznych francuskich kul karabinowych miała dwa rowki. Jeden z nich to pozostałość po łączeniu formy, a cel drugiego często budzi pytania. Normalnie mogą występować dwa rodzaje niedokładności pozostałych po formie: pierścień z łączenia kokili oraz nadlewka pozostała po kanale wlewowym do formy. Chciałbym zobaczyć fotkę takiej kuli z rowkami.
Ładowanie nadkalibrowych kul
W woli ścisłości, nie jest się w stanie wbić kuli 2 mm większej od lufy. Gdyby się jednak udało wbić młotem, nic się złego nie stanie, choć jest to niewskazane. Rewolwery odprzodowe często ładuje się nadkalibrowymi kulami, co ma na celu zapewnienie szczelności i lepszego uszczelnienia gazów prochowych. Tyle ludzi strzelało z takiej odprzodowej broni - takie czasy były i technika.
Techniki odlewania kul ołowianych
Przygotowanie kokili
Jednym z kluczowych etapów jest odpowiednie przygotowanie kokili. Wiele osób nie smaruje kokili. Zamiast tego, przed każdym odlewaniem kokila zostaje okopcona nad świeczką. Dzięki tej metodzie pociski wychodzą gładziutkie i wypadają same, bez stosowania "przymusu bezpośredniego". Jeśli chodzi o uzyskiwanie "równego suchego kopcia", niektórzy mają z tym trudności, na przykład po pięciu minutach zapalniczka może nadawać się tylko na śmietnik, a sadzy i tak nie było. "Beeswax", czyli wosk pszczeli, do kokili może być użyty jedynie w roli budulca świecy do okopcenia.
Rola wosku pszczelego
Wosk pszczeli ma jednak inne ważne zastosowanie w procesie odlewania kul. Dodaje się go (w ilości - grudka wielkości orzecha laskowego) do roztopionego ołowiu w celu związania tlenków i zapobieżenia dalszej jego oksydacji. Jak kto woli inaczej - jego sprawa. Niektórzy zastanawiają się, czy węgiel jest lepszy, ale o wosku piszą wszystkie poradniki. Można napisać do firm takich jak Lee lub Lyman, że zna się lepsze metody, ale wosk jest powszechnie uznany.
Wosk faktycznie ma jedną wadę: śmierdzi. Mało tego, jak ktoś nie używa kociołka, a trochę bardziej prymitywnych rzeczy, wosk może się zapalić. Wosk tak ma - jest łatwopalny, co należy uwzględnić przy jego stosowaniu z roztopionym ołowiem.
Odlewanie kul ołowianych v.2
tags: #ladowacz #kul #olowianych