Współczesne rolnictwo, w obliczu braku rąk do pracy i rosnących kosztów, wymusza na rolnikach poszukiwanie innowacyjnych i często samodzielnie wykonywanych rozwiązań. Jednym z takich usprawnień jest budowa własnego masztowego ładowacza do bel, który może znacząco ułatwić i zmechanizować prace w gospodarstwie, zwłaszcza te związane z transportem i składowaniem słomy, siana oraz sianokiszonki. Pomysłowość rolników w tym zakresie jest nieograniczona, czego przykładem są liczne realizacje. Na ogół rolnicy korzystają z ładowarek teleskopowych lub też ładowaczy czołowych. To pierwsze rozwiązanie jest bardzo drogie, drugie, choć tańsze, nie zawsze odpowiada potrzebom wszystkich rolników.
Zastosowanie i możliwości
Ładowacz masztowy, montowany na tył lub przód ciągnika, jest przeznaczony do podnoszenia i transportu bel zarówno słomy, siana, jak i ciężkiej sianokiszonki. Umożliwia efektywne układanie bel w stodole, co jest jednym z jego głównych atutów w porównaniu do prostych szpil do bel. Możliwe jest również zamontowanie dodatkowych narzędzi, takich jak łyżka do piachu, widły do gnoju i kolce do bel, co zwiększa jego wszechstronność. Wiele zależy od wyposażenia traktora.
Wymagania techniczne i wydajność
Kwestia szybkości podnoszenia bel jest kluczowa dla efektywności pracy. Rolnicy, którzy już używali prostych szpil, zauważają, że ładowanie dobrze zbitej słomy szło bardzo szybko, nawet z ciągnikami o mniejszej mocy, takimi jak T25. W przypadku ładowacza masztowego, ważne jest, aby nie rwał on folii z bel kiszonki i aby ciągnik, np. Ursus C-360 czy Zetor 5211, mógł spokojnie podnieść i przetransportować bele na przyczepę.
Wzmocniona pompa hydrauliczna, np. zetorowska o wydajności 35 L/min zamiast standardowych 20 L/min, jest kluczowa dla zapewnienia odpowiedniej mocy i szybkości podnoszenia. Przy takiej pompie, nawet kiszonki "na pół sucho" nie stanowią problemu. Ładowacz masztowy pozwala na załadowanie wielu bel, np. sześciu na przyczepę przy otwartych burtach, co jest istotne dla optymalizacji transportu.
Ładowacz Tur Do Balotów Bel Hydrauliczny
Przykład samodzielnej konstrukcji rolnika z Kosobud
Jan Miszewski ze wsi Kosobudy w powiecie chojnickim (pomorskie) jest przykładem rolnika, który, prowadząc gospodarstwo nastawione na produkcję bydła opasowego i borykając się z brakiem pracowników, zdecydował się na zmechanizowanie produkcji poprzez samodzielne stworzenie ładowacza masztowego. Rolnik, pasjonat obróbki metalu, wykorzystał swoje zamiłowania do zbudowania maszyny, która odpowiadałaby potrzebom jego gospodarstwa. Urządzenie zawieszane jest na TUZ zarówno tylnym, jak i przednim, na którym jego obsługa jest znacznie wygodniejsza. Rolnik twierdzi, że ładowacz potrafi unosić ładunki o wadze nawet 1 tony na wysokość sięgającą ponad 5 metrów. Parametry te są imponujące, zważywszy na to, że ładowacz nie potrzebuje ogromnej mocy, by móc sprawnie działać.
Maszyna została wykonana z elementów dostępnych w hurtowniach stali, co podkreśla jej ekonomiczny charakter. Warsztat rolnika, wyposażony w profesjonalne narzędzia, pozwolił na precyzyjne wykonanie konstrukcji. Aby ładowacz mógł optymalnie pracować, wystarczy pompa o średniej wydajności. Na uwagę zasługuje też sterowanie, które nie sprawia najmniejszych trudności - ruch odbywa się bowiem tylko w dół i w górę za pomocą podnośnika w traktorze. Ładowacz nie tylko może pracować w gospodarskich zabudowaniach, ale również świetnie sprawdza się na polu. Dobrze położony lakier sprawia wrażenie, jakby maszyna wykonana była przez fabrykę zajmującą się produkcją seryjną. Co zrozumiałe, tak okazale prezentująca się maszyna przy jednoczesnej olbrzymiej funkcjonalności wzbudza niemałe zainteresowanie nie tylko sąsiadów. Atutem ładowacza jest też jego cena.
Mniejsze konstrukcje i plany rozwojowe
W warsztacie pana Miszewskiego trwają prace nad podobnym urządzeniem, jednak o mniejszych osiągach. Kolejny ładowacz montowany będzie na Ursusie C-330 lub C-360. Chwytak także będzie samopoziomujący, jednak wysokość oraz udźwig maksymalny ulegną ograniczeniu. Maszyna unosić będzie się maksymalnie do 4 m, zaś waga beli nie będzie przekraczała 0,5 tony. Mniej wytrzymała będzie też stal, a profil ulegnie ograniczeniu i wynosić będzie 80 x 80.
Wady i zalety samodzielnych konstrukcji
Samodzielne konstrukcje, takie jak ładowacze masztowe, oferują wiele korzyści, przede wszystkim finansowych, gdyż koszt ich wykonania to często ułamek ceny gotowego produktu z rynku. Ponadto, pozwalają na idealne dopasowanie maszyny do indywidualnych potrzeb i specyfiki gospodarstwa.
Niestety, rzadko zdarza się, że samodzielne konstrukcje są poddawane testom i specjalistycznym obciążeniom. A te pokazują słabe punkty konstrukcyjne. Brak profesjonalnych testów może prowadzić do niedoszacowania wytrzymałości materiałów i komponentów, co z kolei może skutkować awariami lub, w najgorszym przypadku, zagrożeniem dla bezpieczeństwa operatora. W przypadku chwytaka do bel, ryzyko rwania folii z kiszonki jest realne, jeśli konstrukcja nie jest precyzyjnie wykonana i wymiarowana.
Mimo tych wyzwań, pomysłowość i umiejętności rolników pozwalają na tworzenie funkcjonalnych i efektywnych maszyn, które przyczyniają się do rozwoju gospodarstw.