Problem samoczynnego załączania jazdy do przodu w ładowarce teleskopowej JCB, szczególnie gdy rewers jest w położeniu neutralnym (N), może być bardzo uciążliwy i niebezpieczny, zwłaszcza podczas pracy z osprzętem. W sytuacji, gdy maszyna sama zaczyna jechać, operator jest zmuszony do wyłączenia silnika i ponownego uruchomienia, aby przywrócić prawidłowe działanie. Dopóki problem nie powróci, jazda jest możliwa, jednak nieprzewidywalność tego zjawiska stwarza ryzyko.
Opisana usterka może mieć kilka potencjalnych przyczyn, takich jak uszkodzony przełącznik jazdy, przekaźnik jazdy, awaria instalacji elektrycznej lub elektrozaworu. W jednym z przypadków przełącznik jazdy został wymieniony, jednak nie przyniosło to oczekiwanej poprawy.
System sterowania jazdą w ładowarkach JCB
W zależności od rocznika produkcji, ładowarki JCB mogą być wyposażone w sterowniki elektroniczne lub działać bez nich. Warto zaznaczyć, że maszyny z tego okresu mogły posiadać napęd hydrostatyczny, co dodatkowo komplikuje diagnostykę. System sterowania jazdą opiera się na współpracy wielu komponentów, w tym sterownika, czujników i elektrozaworów.
Czujniki i ich rola
- Czujnik prędkości: Uszkodzony czujnik prędkości może wpływać na brak możliwości jazdy. Ważne jest również jego prawidłowe ustawienie. W przypadku podejrzenia uszkodzenia, podejrzewano skorodowaną i nadszarpniętą wiązkę od czujnika prędkości, jednak uznano, że nie powinno to powodować całkowitego braku jazdy, a jedynie jej spowolnienie.
- Czujnik ciśnienia przy filtrze hydrostatu: Uszkodzona wiązka przy tym czujniku, mimo że świeżo naprawiona, nie przyniosła zmian w działaniu. Okazało się, że czujnik ten jest czujnikiem temperatury, a jego ewentualne nieprawidłowe działanie nie powinno blokować wysokiego biegu.
- Czujniki zbliżeniowe na osiach:
- Przedni czujnik jest kluczowy dla załączenia jakiejkolwiek funkcji jazdy. Wymaga, aby talerzyk przeszedł nad nim, inaczej funkcja nie zostanie aktywowana. Często ulegają one mechanicznemu uszkodzeniu (ścięciu, rozbiciu) lub awarii elektrycznej.
- Tylny czujnik odpowiada za centrowanie tylnej osi.
- Czujnik ciśnienia hamulca: W niektórych modelach występuje czujnik ciśnienia na serwie hamulcowym, który odłącza napęd po naciśnięciu hamulca. Jego uszkodzenie może powodować nieodbijanie hamulca.
- Potencjometry przy gazie i hamulcu: Sterowanie jazdą może być również zależne od pozycji potencjometrów przy pedale gazu i hamulca. Ich nieprawidłowe położenie lub brak kalibracji, niewidoczne bez komputera diagnostycznego, mogą uniemożliwiać jazdę.
Moduł sterujący (sterownik)
W bardziej zaawansowanych maszynach zastosowano sterownik, często firmy Sauer-Danfoss. Diagnostyka sterownika może obejmować obserwację jego diod kontrolnych. Po włączeniu zapłonu powinny one świecić w określony sposób, a próby jazdy mogą generować kody błyskowe. W jednym z przypadków sterownik okazał się być zalany gumą, co utrudniało bezpośrednią diagnostykę. Rozwiązaniem okazało się skorzystanie z pomocy specjalisty, który wysłał zamienny sterownik i kabel do podłączenia, umożliwiając zdalną analizę parametrów i potwierdzenie poprawnego działania pozostałych komponentów.
Istnieją również osoby specjalizujące się w naprawie i budowie modułów sterujących do maszyn JCB, które mogą pomóc w rozwiązaniu problemu.
Elektrozawory
W układzie znajdują się dwa elektrozawory, każdy z dwiema cewkami. Cewki mogą posiadać wbudowane zabezpieczenia (np. diodę Zenera), które często ulegają zwarciu. Można je sprawdzić, podłączając napięcie z akumulatora szeregowo z żarówką halogenową. Sprawna cewka nie powinna spowodować zaświecenia żarówki. Dodatkowo, po włożeniu metalowego pręta do cewki, powinien on się do niej przykleić. Sam zawór może być również uszkodzony mechanicznie (przycięty, skrzywiony) lub mieć uszkodzone uszczelnienia (oringi).
W przypadku problemów z kierowaniem, gdzie działa tylko jazda po okręgu, a tryby "przód" lub "krab" nie są aktywne, może być konieczne sprawdzenie połączeń kablowych na bloku zaworów kierowania, ponieważ mogły zostać pomylone.
Oprogramowanie diagnostyczne Boscha z modułem błędów EBR
Diagnoza i naprawa - praktyczne podejście
W przypadku wystąpienia problemów z jazdą, zaleca się systematyczne podejście do diagnozy:
- Weryfikacja podstawowych elementów: Zacznij od sprawdzenia przełącznika jazdy, przekaźników i instalacji elektrycznej.
- Kontrola czujników: Sprawdź działanie i stan wiązek wszystkich kluczowych czujników (prędkości, ciśnienia, położenia osi).
- Analiza elektrozaworów: Dokładnie przetestuj cewki i same zawory pod kątem uszkodzeń mechanicznych i elektrycznych.
- Diagnostyka sterownika: Jeśli podejrzewasz awarię sterownika, rozważ skorzystanie z pomocy specjalisty lub wymianę na sprawdzony egzemplarz. Obserwacja diod kontrolnych na sterowniku może dostarczyć cennych wskazówek.
- Sprawdzenie połączeń: Upewnij się, że wszystkie połączenia elektryczne i hydrauliczne są prawidłowe i nie zostały zamienione miejscami, szczególnie w przypadku układu kierowania.
W jednym z opisanych przypadków, po naprawie złącza czujnika położenia tylnej osi i jego prawidłowym ustawieniu, udało się przywrócić sterowanie wszystkimi kołami. Jednakże, brak działania poszczególnych trybów kierowania wskazywał na potrzebę dalszej diagnostyki połączeń na bloku zaworów.
Ostateczne rozwiązanie problemu samoczynnego załączania jazdy do przodu w opisywanej ładowarce JCB polegało na wymianie uszkodzonego sterownika. Po skorzystaniu z pomocy specjalisty w tej dziedzinie, maszyna zaczęła działać prawidłowo.