Problemy z układami hydraulicznymi i napędowymi są częstym wyzwaniem w maszynach budowlanych, takich jak koparki i ładowarki Schaeff. Niniejszy artykuł omawia typowe usterki związane z jazdą i ciśnieniem w układach sterowania, przedstawiając szczegółową diagnostykę oraz możliwe rozwiązania, bazując na doświadczeniach użytkowników.
Problemy z Jazdą w Koparce Schaeff HML 40 z Pompą Sauer
Problem z jazdą w koparce Schaeff HML 40 jest często zgłaszany przez użytkowników. Maszyna ta jest wyposażona w tłoczkową pompę Sauer 90R075 oraz hydromotor jazdy Sauer VMV5160 (starsza wersja hydromotorów Sauer serii 51). Taki zestaw napędowy występuje również w koparkach Zeppelin ZMH 40, Mecalac MS 12, koparko-ładowarkach Schaeff SKB, w walcach Bomag czy też w niektórych betonomieszarkach.
Charakterystyka Usterki i Wstępne Pomiary
Problem objawia się tym, że podczas jazdy, zarówno po równym terenie, jak i pod górkę, maszyna jedzie wyłącznie na wolniejszym biegu i nie rozwija właściwej prędkości. Po płaskim terenie można załączyć szybszy bieg, jednakże gdy pojawi się mała górka, koparka zwalnia do prędkości z pierwszego biegu. Możliwe jest wyłączenie szybkiego biegu i ponowne włączenie, co po kilku sekundach spowoduje delikatne przyspieszenie koparki, jednak niemal od razu następuje ponowne zwolnienie. Przed rozpoczęciem szczegółowej diagnostyki należy upewnić się, że filtry oraz olej zostały wymienione, a wszelkie pomiary przeprowadzone po rozgrzaniu maszyny.
Wstępna kontrola ciśnień na wyjściach wysokociśnieniowych, które docierają do hydromotoru na porcie A oraz B, wykazała następujące wartości: przy zaporowaniu się maszyną o mur wskazania na manometrze to około 300 bar na biegu wolnym oraz około 350 bar na biegu szybkim. Koparka bez problemu obracała kołami w miejscu, co sugeruje, że główna pompa ma siłę.
Szczegółowa Analiza Ciśnienia Doładowania/Sterowania
Kluczowym elementem diagnostyki jest sprawdzenie ciśnienia doładowania/sterowania. W neutralnym położeniu przełącznika wyboru kierunku jazdy, przy obrotach około 1500 obr/min, ciśnienie to wynosiło około 11 bar. Przy pełnych obrotach osiągało maksymalnie 14 bar. W celu dalszej analizy próbowano wyregulować ciśnienie doładowania za pomocą dedykowanego zaworu (z nacięciem). Niestety, wkręcanie i wykręcanie tego zaworu nie przyniosło żadnych zmian. Po wyjęciu zaworu dociskanego przez sprężynę, zarówno przylgnia, jak i gniazdo wyglądały na nieuszkodzone.
Przeprowadzone Działania Naprawcze i Obserwacje
W ramach dalszych działań diagnostycznych wymieniono pompę doładowania na całkowicie nową, wraz z nowymi płytami zaworowymi. Po odpowietrzeniu pompy, ciśnienia oraz zachowanie maszyny pozostały dokładnie takie same, co wskazuje na to, że problem nie leży w samej pompie doładowania. Sprawdzono również inne zawory umieszczone w pompie, wkręcając je i wykręcając do stanu początkowego, aby sprawdzić ich wpływ na układ doładowania. Wyjęto te zaworki, aby sprawdzić obecność zanieczyszczeń lub uszkodzeń przylgni oraz wymieniono oringi, lecz ponownie bez żadnej zmiany. Na podstawie tych obserwacji, istnieje przypuszczenie, że problem nie leży w pompie głównej ani w hydromotorze, gdyż w przypadku przecieków wewnętrznych układ nie powinien mieć siły, aby obrócić kołami.
Dalsze Kierunki Diagnostyki w Przypadku Schaeff HML 40
Mając na uwadze wykonane kroki, warto zwrócić uwagę na następujące elementy:
- Dokładne sprawdzenie przepływów w całym układzie sterowania, weryfikując, czy olej dociera do wszystkich wymaganych punktów z odpowiednią wydajnością.
- Kontrola zaworów priorytetowych lub przelewowych, które mogłyby wpływać na ciśnienie w układzie jazdy.
- Weryfikacja elektronicznych elementów sterujących, jeśli takie występują w układzie zmiany biegów hydromotoru.
- Możliwe uszkodzenia wewnętrzne w hydromotorze, które mimo obecności ciśnienia, mogą ograniczać jego efektywność przy obciążeniu.
- Analiza stanu i kalibracji czujników ciśnienia lub pozycji, które mogą wpływać na działanie układu sterowania.
Podobne Wyzwania w Innych Modelach Schaeff
Problemy z jazdą i spadkiem mocy nie są odosobnione i występują również w innych modelach maszyn Schaeff, wskazując na potencjalnie podobne usterki w układach hydraulicznych.
Schaeff SKB 600: Spadek Mocy i Emisja Spalin
W koparko-ładowarce Schaeff SKB 600 problem polega na tym, że podczas przełączania biegu z pierwszego na drugi, silnik bardzo mocno przygasa i ma trudności z wejściem w wyższe obroty, tracąc prędkość. Maszyna ma około 6000 godzin pracy. Silnik na luzie i przy gazowaniu nie kopci, ale po włączeniu drugiego biegu "wali na czarno" i słabnie. Ten objaw sugeruje, że silnik jest przeciążony. Przyczyną może być problem z silnikiem jazdy (który ma dwa biegi) lub zbyt mocno "podkręcona" pompa. Warto sprawdzić zarówno komponenty hydrauliczne, jak i stan silnika spalinowego pod obciążeniem.
Schaeff SKL 420: Ograniczona Jazda do Przodu
Ładowarka Schaeff SKL 420 (rok 1988) wykazuje problem z jazdą do przodu. Do tyłu ładowarka jedzie żwawo i sprawnie, ruszając przy niewysokich obrotach. Natomiast przy włączaniu jazdy do przodu, ładowarka rusza bardzo ociężale i na wysokich obrotach, nie dając rady podjechać nawet pod nieduże wzniesienia. Na prostej drodze jedzie, lecz odczuwalne jest, że nie wykorzystuje swoich pełnych możliwości. Maszyna ta posiada pompę Rexroth A4VG ze zmianą kierunku jazdy na elektrozaworach. Sprawdzono elektromagnesy, zamieniając je miejscami, lecz problem pozostał. W tym przypadku, oprócz szczegółowej diagnostyki pompy, należy dokładnie zbadać stan i działanie samego hydromotoru jazdy oraz wszelkich zaworów sterujących przepływem w kierunku jazdy do przodu.
Kluczowe Aspekty Diagnostyki Układów Hydraulicznych
Skuteczna diagnostyka wymaga systematycznego podejścia i zrozumienia funkcji poszczególnych komponentów układu hydraulicznego.
Rola i Sprawdzanie Akumulatorów Hydraulicznych
Akumulatory hydrauliczne ciśnienia sterującego odgrywają istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układów. Użytkownik, sprawdzając akumulator, zanotował, że po podniesieniu ramienia i zgaszeniu silnika, trzy krótkie ruchy joystickiem pozwalały na opuszczanie ramienia, po czym nic nie reagowało na dalsze ruchy. Po wykręceniu zbiorniczka o pojemności 0.75l wylał 0.5l oleju. Sam akumulator, wypełniony w połowie olejem, a jego membrana ugięła się pod lekkim naciskiem palca, co sugeruje, że nie akumulował on prawidłowo ciśnienia. Przy dobrze działającym akumulatorze powinno być możliwe wykonanie 10, a nawet do 20 ruchów opuszczania osprzętu bez zasilania. Jego funkcja to wspieranie ciśnienia sterującego i amortyzacja. W zbiorniku hydraulicznym powinno być ciśnienie zgodne ze specyfikacją producenta, zazwyczaj azotu.
Akumulator hydrauliczny / hydroakumulator - budowa zasada działania.
Powszechne Przyczyny Problemów z Hydrauliką i Jazdą
Poza wspomnianymi usterkami, wolne i słabe ruchy wszystkich funkcji obu sekcji pompy głównej i pompy zębatej mogą być spowodowane różnymi czynnikami, takimi jak:
- Zużycie pompy hydraulicznej, co objawia się spadkiem mocy i spowolnieniem wszystkich funkcji. Pomiar ciśnienia należy dokonywać na pełnym gazie i pod obciążeniem (np. zaporowaniu).
- Uszkodzenia rozdzielaczy, np. pęknięcia wewnętrzne, które powodują przecieki i spadek efektywności.
- Problemy z zaworami przelewowymi lub priorytetowymi.
- Zanieczyszczenia w układzie, blokujące przepływ oleju.
- Brak prawidłowego zasilania pomp.
Wybór Odpowiedniego Oleju Hydraulicznego
Dobór właściwego oleju hydraulicznego jest kluczowy dla długiej żywotności i efektywności układu. W przypadku starszych maszyn, takich jak "zabytki", rekomendacje są następujące:
- Przy w pełni szczelnym układzie zaleca się rzadszy olej hydrauliczny, np. HL 26 lub Boxol 26.
- Przy drobnych wyciekach oraz nieszczelnościach zdecydowanie lepszym wyborem jest HL 46, który ze względu na większą lepkość może nieco zmniejszyć wycieki i zapewnić lepsze smarowanie w zużytych elementach.