Wymiana i Budowa Łożyska Sprzęgła Elektromagnetycznego w Traktorku-Kosiarce

W traktorkach-kosiarkach, zwłaszcza tych nowoczesnych, często stosuje się sprzęgło elektromagnetyczne do załączania napędu kosiska. Ten element, wraz z łożyskami, odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu maszyny. Problemy z nim mogą prowadzić do nieprawidłowej pracy, hałasów, a nawet całkowitego unieruchomienia kosiarki. W tym artykule omówimy budowę, objawy awarii oraz proces wymiany łożyska sprzęgła elektromagnetycznego.

Czym jest sprzęgło elektromagnetyczne w traktorku-kosiarce?

Sprzęgło to mechanizm służący do łączenia i rozłączania wałów w celu przekazania momentu obrotowego. W kontekście traktorków-kosiarek, sprzęgło odpowiada za załączanie i rozłączanie napędu na zespół tnący, czyli noże. Wyróżnia się dwa główne typy sprzęgieł stosowanych w maszynach ogrodniczych: mechaniczne i elektromagnetyczne.

• Sprzęgło mechaniczne: Znane również jako sprzęgło manualne, zazwyczaj stosowane jest w starszych modelach traktorków. Załączanie kosiska odbywa się za pomocą linki i ręcznej dźwigni. Takie sprzęgło sprzedawane jest zazwyczaj jako kompletny element.
• Sprzęgło elektromagnetyczne: Jest to nowocześniejsze rozwiązanie, powszechnie stosowane w traktorkach, często w połączeniu z napędami hydrostatycznymi. Uruchamianie kosiska odbywa się elektrycznie, zazwyczaj za pomocą przycisku na desce rozdzielczej. Działanie tego typu sprzęgła opiera się na oddziaływaniu pola magnetycznego. Pole to powoduje zaciśnięcie tarczy ciernej lub sprasowanie proszku ferromagnetycznego, znajdującego się pomiędzy elementami napędzającymi i napędzanymi, co skutkuje przeniesieniem napędu obrotowego. Przykładowo, sprzęgła elektromagnetyczne o średnicy zewnętrznej koła napędowego noży wynoszącej 170 mm pasują do wielu modeli traktorków ogrodowych różnych producentów.

Użytkownik traktorka-kosiarki zgłosił, że wymienił element będący jakby łożyskiem z elektromagnesem, który napędza pasek do kosiska. To świadczy o znaczeniu tego elementu dla sprawnego działania kosiarki.

Objawy i diagnostyka problemów ze sprzęgłem elektromagnetycznym

Problemy ze sprzęgłem elektromagnetycznym mogą objawiać się na różne sposoby. Na przykład, w traktorku-kosiarce STIGA SD 108, po około 30 minutach pracy, przy próbie załączenia sprzęgła, słyszalny był jedynie szmer i ocieranie, bez faktycznego załączenia noży. Użytkownik miał wrażenie, że elektromagnes działa, ale okładziny lub proszek cierny nie załączały się w pełni, co powodowało charakterystyczne ocieranie. Jeśli kosiarka coraz głośniej pracuje, warto sprawdzić i dokręcić wszystkie śruby oraz rozważyć wymianę łożysk. Również obecność luzu na wale, nawet jeśli łożyska wydają się chodzić lekko, może wskazywać na potrzebę ich wymiany.

Możliwe przyczyny problemów ze sprzęgłem elektromagnetycznym

W przypadku problemów ze sprzęgłem elektromagnetycznym, oprócz zużytych łożysk, warto rozważyć następujące przyczyny:

• Zużyte hamulce: Jedną z przyczyn niezałączania się sprzęgła mogą być zużyte hamulce, nitowane na obwodzie koła. Wytarły się one na tyle znacząco (wgłębienie około 1,5 mm), że podczas hamowania koła, wykrzywiały koło magnesowane. W efekcie, podczas próby ponownego załączenia sprzęgła, magnes nie był w stanie pokonać powstałego przekoszenia koła. Tymczasowym rozwiązaniem może być obrócenie blaszek hamulców na drugą stronę, jeśli nie ma możliwości zdobycia nowych.
• Zwiększony odstęp między tarczą a dociskiem: W niektórych modelach sprzęgieł, zwłaszcza tych z trzema śrubami ze sprężynami, problem może wynikać ze zbyt dużej szczeliny. Należy ją zmniejszyć poprzez dokręcenie tych śrub.
• Luźne połączenia elektryczne: Luźne klemy lub przewody zasilające mogą powodować niestabilne działanie sprzęgła, co objawia się na przykład rozłączaniem się sprzęgła po kilku sekundach od załączenia. Warto podkreślić, jak ważne jest sprawdzanie tego elementu.
• Zużycie elementów ciernych: Chociaż regeneracja sprzęgieł mechanicznych i elektromagnetycznych jest trudna, samo zużycie okładzin ciernych może być przyczyną problemów.

Demontaż sprzęgła z wału silnika

W przypadku konieczności demontażu sprzęgła z wału silnika, należy wykonać następujące kroki:

1. Zdemontuj pasek klinowy, który łączy sprzęgło z kosiskiem. Aby wymienić pasek, czasami należy poluzować cztery śruby mocowania silnika.
2. Zakontruj tuleję kluczem o rozmiarze 36, aby unieruchomić wał.
3. Odkręć śrubę mocującą sprzęgło, używając klucza o rozmiarze 16.
4. Zdejmij sprężynę znajdującą się z tyłu sprzęgła.
5. Delikatnie zsuń sprzęgło z wału, poruszając nim na boki, aby ułatwić demontaż.

Pamiętaj, że łożyska są zamontowane w dosyć newralgicznym miejscu, często są to łożyska, które trzymają nóż kosiarki lub inne elementy przeniesienia napędu, dlatego ich prawidłowa wymiana jest kluczowa.

Wymiana łożyska w kole pasowym sprzęgła lub jego elementów

Wydawać by się mogło, że jedyną metodą wyeliminowania hałasującego lub wibrującego koła pasowego kosiska traktora ogrodowego jest jego wymiana. Jest to jednak dość droga przyjemność, zwłaszcza gdy do wymiany jest kilka rolek. Istnieje sprawdzony, dużo tańszy i dość prosty sposób, polegający na wymianie samego łożyska, który można zastosować także w innych nitowanych czy zgrzewanych kołach pasowych.

Dobór i identyfikacja łożysk

Aby wymienić łożysko, najpierw należy je zdemontować z elementu sprzęgła lub koła pasowego. Łożysko wydłub z tulei, a następnie na podstawie jego wymiarów (średnica wewnętrzna i zewnętrzna oraz szerokość) trzeba szukać nowego w sieci lub w sklepach z technicznymi normaliami. Jeżeli gniazdo łożyska nie jest stopione lub całkowicie wytopione, można włożyć kawałek blaszki odpowiedniej grubości i długości, która ułoży łożysko w odpowiedniej pozycji. Pamiętaj, że jeśli chcesz, aby kosiarka jeszcze popracowała, koniecznie wymień łożyska. Nieważne, że chodzą lekko - wystarczy, że mają zbyt duży luz, a objawy awarii mogą się pojawić.

Szczegółowa procedura wymiany łożysk w nitowanych kołach pasowych

Jeśli łożysko jest zamontowane w nitowanym lub zgrzewanym kole pasowym, jego wymiana wymaga precyzji:

1. Ostrożnie rozwierć nity lub rozdziel zgrzewane elementy koła pasowego. Otwory powinny być na tyle duże, aby dało się rozszczepić elementy koła pasowego. Podczas wiercenia warto zastosować najpierw mniejsze wiertła, co ułatwi pracę i pozwoli sprawdzić, czy nie ma potrzeby wiercenia większych otworów.
2. Usuń stare, uszkodzone łożysko.
3. Wyczyść dokładnie gniazdo łożyska i, jeśli to konieczne, nanieś farbę (zgodnie z zaleceniami producenta odrdzewiacza).
4. Włóż nowe łożysko. Powinno ono dokładnie przylegać do ścianek koła pasowego. Jeśli trzeba, należy je z wyczuciem dobić, żeby nie zdeformować blachy, z jakiej wykonana jest rolka. Dzięki temu mamy pewność, że koło będzie właściwie spasowane i równe. Nabijanie tulejki wykonuj na stalowej płaskiej, równej powierzchni, aby nie uszkodzić łożyska.
5. Zamiast ponownego nitowania, możesz zastosować śruby (wystarczą zwykłe, nieutwardzane) do ponownego połączenia elementów koła pasowego. Pamiętaj, że użycie nitów w przyszłości utrudni kolejną wymianę łożyska.

Zawsze pamiętaj, aby nie robić nic na siłę. Precyzja i ostrożność są kluczowe, by nie uszkodzić innych elementów.

Ogólne wskazówki dotyczące łożysk w kosiarkach

Jeżeli w kosiarce elektrycznej występuje problem z buczeniem, a po zakręceniu nożem od spodu maszyna zaczyna pracować, wyczuwalny jest opór w jednym miejscu, a kosiarka się grzeje, to mimo wymiany łożysk, należy dokładnie sprawdzić cały układ napędowy. Problem dotyczy łożysk zamontowanych w kosiarce, łożyska te zamontowane są w dosyć newralgicznym miejscu. Koniecznie wymień łożyska. Jak nie rozbierzesz silnika, to nie będziesz pewny, które łożysko jest uszkodzone.

tags: #lozysko #elektromagnesu #traktorek