MAN proponuje ciężką budowlaną wywrotkę TGS 8x8 z zautomatyzowaną skrzynią biegów. Jest to odważna propozycja, ponieważ branża pojazdów konstrukcyjnych z natury jest konserwatywna i z rezerwą podchodzi do nowoczesnych rozwiązań, z uwagi na ekstremalne warunki pracy takich samochodów. MAN TGS 8x8 to ciężarówka stworzona do najcięższych zadań, takich jak place budowy, żwirownie, leśnictwo czy transport komunalny. To topowa i najbardziej terenowa wersja tej serii, oferująca maksymalną trakcję i DMC do 34 ton.

Historia i Pozycjonowanie Serii MAN TGS
Korzenie marki MAN sięgają 1758 roku, a od 1908 roku funkcjonuje ona pod nazwą Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg. Dziś MAN to jeden z filarów europejskiego transportu ciężkiego, produkujący samochody ciężarowe, autobusy, autokary, lekkie pojazdy dostawcze oraz oferujący pełen ekosystem usług serwisowych. Model TGS pojawił się na rynku w 2007 roku, wraz z modelem TGX, będąc następcą TGA po jego siedmiu latach obecności rynkowej (wyprodukowano 230 tys. egzemplarzy).
Nowe pojazdy klasy ciężkiej producent rozszczepił, wyróżniając dwie nazwy w zależności od zastosowania. Symbolem TGX oznaczono samochody ciężarowe i ciągniki siodłowe przeznaczone do krajowego i międzynarodowego transportu dalekobieżnego. TGS jest natomiast narzędziem do pracy najtrudniejszej i najbardziej wymagającej. W porównaniu z poprzednikiem, TGS ma m.in. powiększone spoilery, dzięki którym współczynnik oporu powietrza zmalał o 4 procent. Poziom hałasu wewnątrz kabiny jest mniejszy aż o 13 procent, a strumień powietrza kierowanego do chłodnicy jest o 15 procent większy. W terenie TGS ma sporo skutecznego oręża.
Potężny Napęd i Konstrukcja Podwozia
Pod kabiną MAN-a TGS pracuje rzędowy sześciocylindrowy silnik o adekwatnej pojemności - 12,4 litra. Standardowa moc to równe 480 KM, jednak w gamie są i wersje słabsze (330 KM), i mocniejsze (560 KM). Kluczowy jest tu moment obrotowy, który w wersji 12,7 litra (topowa) sięga aż 2650 Nm. Co ważne, maksimum momentu dostępne jest już poniżej 1000 obr./min. W testowanym egzemplarzu zastosowano stały napęd na wszystkie osie - rozwiązanie ciężkie i skomplikowane, ale w terenie niemal bezkonkurencyjne. Pracują w nim mosty planetarne z przekładnią hipoidalną, które niezawodnie przenoszą ogromny moment obrotowy nawet w najtrudniejszych warunkach, jednocześnie chroniąc elementy napędu przed nadmiernym zużyciem.
Skrzynia Biegów MAN TipMatic Offroad
Zautomatyzowana skrzynia biegów w terenowej wywrotce to dziś jeszcze spore wyzwanie. Producent jednak nie ma wątpliwości, że jego skrzynia biegów ZF 12AS2330 OD TipMatic Offroad to rozwiązanie optymalne w ciężkim pojeździe z napędem 8x8. Ta skrzynia stanowi połączenie sterowanej elektroniczno-pneumatycznie skrzyni przekładniowej kłowej z automatycznym sprzęgłem ciernym suchym. Oprócz 12 biegów zasadniczych do przodu i biegu wstecznego, ma przełożenia manewrowe do przodu i do tyłu oraz funkcję offroad (DX). W tym przypadku zmiana przełożeń odbywa się przy wyższych prędkościach obrotowych. Program ten przeznaczony jest do jazdy w terenie i w trudnych warunkach, takich jak strome podjazdy w górach czy transport ciężkich ładunków. Korzystając z tego programu (uruchamia się go przełącznikiem na desce rozdzielczej) trzeba się liczyć z większym zużyciem paliwa. Można wybierać tryb ręcznej lub automatycznej zmiany przełożeń. W trybie automatycznym skrzynia zmienia biegi płynnie, niemal niezauważalnie i dość szybko. Systemy SmartShifting i SpeedShifting dbają o szybkie przełączanie, nie pozwalając na utratę impetu nawet na stromych podjazdach. Dostępna jest także funkcja „kołysania”, przydatna, gdy trzeba wyrwać się z grząskiego piachu.
MAN TipMatic Offroad | MAN Truck & Bus
Zawieszenie i Układ Hamulcowy
Wszystkie osie są zawieszone na resorach piórowych, co jest standardowym rozwiązaniem w pojazdach tego typu. Kluczowym elementem konstrukcji są resory paraboliczne - stalowe łuki, które odpowiednio uginają się i zapewniają amortyzację całej tej gigantycznej konstrukcji. Na budowie pomaga funkcja hamulców skrętu. Jako alternatywa dla stałego napędu na wszystkie osie dostępny jest również system MAN HydroDrive, czyli hydrostatyczny napęd przedniej osi, który na krótkich dystansach i do określonej prędkości potrafi przekazać część momentu obrotowego na przód, znacząco poprawiając przyczepność, gdy robi się ślisko lub stromo.
PriTarder to ciekawe rozwiązanie techniczne, którego skuteczność działania, w przeciwieństwie do popularnych zwalniaczy, nie jest uzależniona od prędkości jazdy. Zapewnia prawie stały poziom mocy hamowania w pełnym zakresie prędkości jazdy, wymagana jest tylko redukcja biegów, aby utrzymać moc hamowania. Cechy charakterystyczne PriTardera to umiejscowienie „na” lub „w” silniku oraz działanie siły hamowania na wał korbowy. Duża moc hamowania PriTardera w części wynika z efektu hamowania wzmocnionym hamulcem silnikowym EVB (Exhaust Valve Brake). Efekt hamowania hamulcem EVB jest osiągany poprzez częściowe otwarcie zaworów wydechowych podczas procesu hamowania, kiedy przepustnica na wydechu jest zamknięta. Tłok umieszczony w dźwigience zaworowej i będący pod ciśnieniem oleju utrzymuje uchylony podczas suwów sprężania i pracy jeden z dwóch zaworów wydechowych każdego cylindra. Poprzez dławienie spalin przepustnicą na wydechu, ruchy tłoka w dół i do góry podczas suwów sprężania i pracy są wykorzystywane w procesie hamowania. Hamulec MAN EVB zwiększa skuteczność hamowania do 60 procent.
Funkcjonalna Kabina Kierowcy
Materiały wykończeniowe w kabinie TGS są wyższej jakości niż w poprzedniku (w TGA kierowcy narzekali na brzydkie, hałasujące i nieprzyjemne w dotyku plastiki). Deska rozdzielcza montowana jest w TGS jako całość, dzięki czemu podczas pokonywania nierówności i w niskich temperaturach mniej hałasuje. Kokpit robi wrażenie bardziej uporządkowanego i ergonomicznego niż u poprzednika. Kabina jest dobrze wyciszona i wyposażona w automatyczną klimatyzację. Wydajne wspomaganie kierownicy pozwala łatwo manewrować pojazdem. Pneumatyczny fotel kierowcy z wielokierunkową regulacją sprawia, że kierowca siedzi stabilnie nawet podczas pracy na mocno rozkopanej budowie. Przyłącze sprężonego powietrza z pistoletem ułatwia utrzymanie kabiny w czystości.
Wokół siebie kierowca znajdzie mnóstwo schowków i półek, jest też lodówka, cupholdery i wieszaki - ogólnie wszystko, co przydaje się w codziennej pracy. Na desce rozdzielczej znajdują się dwa ekrany: mniejszy, 7-calowy z Truck Navigation i systemem RIO (planowanie tras, parkingi, czas pracy kierowcy) oraz cyfrowe zegary przed kierowcą. Kamera cofania to nie luksus, a konieczność, szczególnie przydatna na placu pełnym innych ciężarówek. Nie zabrakło też nowoczesnych asystentów, takich jak aktywny tempomat, układ utrzymania pasa ruchu, EBA (awaryjne hamowanie) oraz asystent zmęczenia, a także całej baterii klasycznych (optycznych) lusterek.

Zabudowa Wywrotki i Ładowność
MAN TGS z ładunkiem może ważyć nawet do 34 ton. Auto mierzy 6 metrów na długość i 2,35 metra na szerokość, ale tak naprawdę liczy się tu ładowność, która jest imponująca, bo DMC wynosi aż 34 000 kg. Jest to maksymalna dopuszczalna masa dla czteroosiowych wywrotek. Bliźniacze koła na trzeciej i czwartej osi dbają o równomierny rozkład nacisku, co z kolei także chroni nawierzchnie dróg.
Wymiary zabudowy wywrotki to (długość x szerokość x wysokość burt): 6.200 x 2.500 x 1.350 mm, co przekłada się na objętość około 18,5 m³. Waga zabudowy wynosi około 4.300 kg. Podłoga wykonana jest z 7-milimetrowej stali Hardox, a burty z 5 mm stali Domex. Burta przednia posiada mały dach i drabinkę. Burty boczne są stałe, o konstrukcji półkolistej typu U. Burta tylna o grubości 6 mm, z górnymi zawiasami, jest pochylona pod kątem 10 stopni i otwiera się automatycznie przy podniesieniu skrzyni. Dostępne są również wymienne boczne osłony przeciwobsypowe. Siłownik przedni jest stabilizowany, z krótkim kielichem.
Załadunek i rozładunek odbywa się praktycznie bez udziału rąk - całą pracę wykonuje hydraulika, a kierowca jedynie naciska odpowiednie przyciski i przełączniki. Kluczowe są tu dwa terminy: Bordmatic (system automatycznego otwierania burt) i Kipper (nazwa producenta zabudowy wywrotki, od której wzięło się potoczne określenie „kiprowanie”). W konfiguracji można to zrobić w dowolnym kierunku - na lewo, prawo lub do tyłu, a cały proces obsługuje wygodny manipulator sterujący. Praktycznym dodatkiem jest też zwijana plandeka, chroniąca ładunek przed rozwiewaniem drobnego materiału i zasypywaniem wszystkiego wokół warstwą piasku.

Zużycie Paliwa
Spalanie w MAN TGS zależy od zadania, jakie akurat należy wykonać. Na pusto TGS potrafi zejść w okolice zaledwie 40 l/100 km, za to w ciężkim terenie i z pełnym ładunkiem przekroczy 70 l na „setkę”. W trasie przy prędkościach rzędu 70-80 km/h znów będzie znośnie.
MAN TGS Individual Lion S: Wyjątkowa Konfiguracja
Istnieją także specjalne konfiguracje MAN TGS, takie jak Individual Lion S, która odpowiada za fabryczny tuning pojazdu. Przejawia się to w lakierze „Czarna Perła”, malowaniu felg, zbiorników i katalizatora, dachowej belce z czterema reflektorami Hella, skórzanych fotelach z ozdobnym haftowaniem, czerwonych wstawkach na desce rozdzielczej, a także imitacjach włókna węglowego. Taka konfiguracja, wyposażona w 12,4-litrowy silnik D26 o mocy 480 KM, podwozie w układzie 8x8 i manualną skrzynię biegów marki ZF (16 przełożeń), reprezentuje budowlaną klasykę wzbogaconą o elektroniczne dodatki. Wśród tych ostatnich można wymienić pełen pakiet kamer zastępujących lusterka, pełne oświetlenie LED, a także pulpit oparty na dwóch 12-calowych ekranach. Taki egzemplarz to potężne narzędzie, które wzbudza respekt i wymaga odwagi, ale odpłaca się skutecznością tam, gdzie inne ciężarówki skapitulują.

Dostępność Wywrotek MAN w Województwie Świętokrzyskim
Na rynku wtórnym w województwie świętokrzyskim, ciężkie wywrotki MAN TGS są regularnie dostępne, świadcząc o ich popularności i zapotrzebowaniu w regionie. Przykładowe oferty z miejscowości takich jak Starachowice, Kielce, Bodzentyn, Daleszyce, Piekoszów, Łoniów, Strawczyn, Busko-Zdrój, Nowa Huta, Wolica, Danków, Pawłów, Smyków czy Nowa Słupia, obejmują szeroki zakres konfiguracji. Dostępne są pojazdy z różnych roczników, od 2006 do nowszych modeli (nawet z planowanym rokiem 2026 w przypadku nowych ofert), z przebiegami od niskich (np. 81 000 km) do wysokich (np. 817 000 km), co pozwala na dopasowanie do zróżnicowanych potrzeb i budżetów.
Typowe moce silników w ofertach regionalnych oscylują wokół 400 KM, 440 KM oraz 480 KM, z pojemnościami od około 6.8 do 12.5 litra. Ceny netto wahają się, odzwierciedlając wiek, stan i konfigurację pojazdu. Przykładowe oferty z regionu świętokrzyskiego to m.in.:
- Wywrotka MAN z 2015 roku, 440 KM, przebieg 319 958 km, lokalizacja: Starachowice.
- MAN TGS z 2006 roku, 430 KM, pojemność 10518 cm³, przebieg 519 000 km, lokalizacja: Piekoszów.
- Wywrotka MAN z 2018 roku, 420 KM, pojemność 12419 cm³, przebieg 348 000 km, lokalizacja: Łoniów.
- MAN TGS z 2017 roku, 480 KM, pojemność 12419 cm³, przebieg 298 000 km, lokalizacja: Daleszyce.
- MAN TGS z 2016 roku, 440 KM, przebieg 300 000 km, lokalizacja: Bodzentyn.
- MAN 26480 z 2016 roku, 480 KM, pojemność 12500 cm³, przebieg 340 000 km, lokalizacja: Strawczyn.
- MAN TGS 26.440 z 2015 roku, 440 KM, przebieg 540 000 km, lokalizacja: Starachowice.
tags: #man #8 #wywrotka #swietokrzyski