Agregaty uprawowo-siewne zdobywają coraz większą popularność, stanowiąc kompleksowe rozwiązanie do przygotowania gleby i siewu w jednym przejeździe. Ich sercem jest siewnik, ale to odpowiednio dobrane narzędzia uprawowe zapewniają nasionom właściwe warunki do kiełkowania i wzrostu. Przygotowanie gleb ciężkich, a czasami także średnich, do siewu może sprawiać wiele problemów, dlatego aktywne narzędzia uprawowe są kluczowe dla uzyskania największych plonów.
Aktywne narzędzia uprawowe
Aktywne narzędzia uprawowe, takie jak brony wirnikowe, wahadłowe i glebogryzarki, odgrywają kluczową rolę w intensywnej uprawie gleby, szczególnie na cięższych i średnich glebach. Ich działanie ma na celu skuteczne mieszanie, rozdrabnianie i przygotowanie gleby do siewu.
Brona wirnikowa
Brona wirnikowa to najczęściej spotykana forma aktywnego narzędzia uprawowego. Jej elementami roboczymi są zęby obracające się w osi poziomej, które zapewniają intensywne mieszanie gleby i rozbijanie brył. Jest powszechnie stosowana na glebach ciężkich i średnich, zarówno po orce, jak i do uprawy bezpośredniej, co czyni ją wszechstronnym narzędziem rolniczym. Specjalnie zaprojektowana mapa układu zębów, czyli kąt pracy kolejnych wirników z zębami względem siebie, zapewnia optymalną pozycję wyjściową, gwarantując idealne rozbicie bryłek gleby. Odstęp między zębami daje gwarancję spokojnej pracy bez zapychania.
Brona aktywna 3m wyposażona jest w ekrany boczne, które ograniczają promień wyrzucanej ziemi i zapobiegają powstawaniu niepożądanych redlin na łączeniach przejazdów. Układ kół zębatych tworzących przekładnie napędzające zęby oraz łożysk pozycjonujących jest bardzo precyzyjny. Długą żywotność zapewnia system kasetowego uszczelnienia. Wadą tej maszyny jest jednak duże zapotrzebowanie mocy, a na glebach lżejszych może spowodować zbyt duże ich rozpylenie.
Brona wahadłowa
Brona wahadłowa składa się z dwóch listew z zębami, które poruszają się naprzemiennie ruchem wahadłowym, prostopadle do kierunku jazdy. Ze względu na delikatniejsze obchodzenie się z glebą w porównaniu do brony wirnikowej, brony wahadłowe stosuje się po orce, głównie na glebach średnich, choć bywają spotykane także na lżejszych. Mają mniejsze zapotrzebowanie mocy i są lżejsze od swoich wirnikowych konkurentów, a także mniej podatne na uszkodzenia.
Jednak ich główna zaleta, czyli delikatniejsze traktowanie gleby, może być jednocześnie wadą. Z tego powodu trudno obecnie znaleźć firmę produkującą brony wahadłowe do zastosowań w rolnictwie, ponieważ rolnicy potrzebujący aktywnego narzędzia uprawowego na gleby ciężkie wybierają raczej brony wirnikowe, natomiast gospodarujący na lżejszych ziemiach pozostają przy narzędziach biernych o niższym zapotrzebowaniu na energię. Obecnie brony wahadłowe można kupić głównie jako maszyny używane.
Glebogryzarka
Elementami roboczymi w glebogryzarce są wygięte noże osadzone na poziomym wale, ustawionym prostopadle do kierunku jazdy. Glebogryzarkę można stosować do uprawy gleby po orce, a także bez wcześniejszej uprawy płużnej. Ze względu na duże zapotrzebowanie mocy i ryzyko rozpylania gleby, glebogryzarki najczęściej stosowane są jednak w ogrodnictwie, a nie w rolnictwie.
Rola wałów uprawowych w agregatach
Podczas jednoczesnej uprawy i siewu kluczowym elementem jest odpowiedni wybór wału, który pełni rolę wtórnego zagęszczania gleby na głębokości siewu. Wał nie tylko wyrównuje powierzchnię pola, lecz także rozdrabnia bryły pozostawione przez narzędzia uprawowe. Ostatnia sekcja robocza maszyny to wał, który należy do wyposażenia obowiązkowego i można go wybrać z szerokiej gamy proponowanych konfiguracji.
Rodzaje wałów i ich zastosowanie
- Wał Packer: Składający się z gładkiego cylindra z przyspawanymi zębami, jest popularnym wałem stosowanym w agregatach uprawowo-siewnych. Jego popularność wynika przede wszystkim z uniwersalności - dobrze zagęszcza glebę zarówno na glebach ciężkich, jak i lekkich, przy różnych poziomach wilgotności.
- Wał oponowy (gumowy): To uniwersalny wał, który sprawdza się na różnych glebach. Jest dość odporny na oklejanie ziemią, a jego działanie polega głównie na ugniataniu, w mniejszym stopniu na rozbijaniu brył.
- Wał Crosskill: Składa się z pierścieni z wypustkami po bokach. Zalecany jest na gleby średnie i ciężkie, zapewnia dobry efekt wtórnego zagęszczenia gleby i bardzo dobrze kruszy bryły. Wadą jest podatność na zalepianie się, co ogranicza jego przydatność na glebach wilgotnych. Pozbawiona tej wady jest jego odmiana nazywana wałem kołeczkowym (palcowym), który ma większe odległości między bocznymi kołeczkami i klinowy kształt w przekroju.
- Wał Cambridge: Zbudowany jest z naprzemiennych pierścieni gładkich i zębatych, przy czym te ostatnie mają większą średnicę. Wał z powodzeniem można stosować na ciężkich glebach, w tym wilgotnych, dzięki stosunkowo dużej odporności na oklejanie ziemią. Bardzo dobrze zagęszcza glebę i wyrównuje powierzchnię pola.
- Wał strunowy (rurowy): Składa się z prętów lub rur przyspawanych do tarcz. Pręty mogą mieć w przekroju różny kształt. Ten typ wału dobrze kruszy bryły, ale słabo ugniata glebę. Polecany jest na gleby lekkie i średnie; na ciężkich efekty jego pracy mogą być niezadowalające.
Kombinacje agregatów uprawowo-siewnych
Połączenie siewnika nabudowanego z różnymi typami agregatów pozwala na doskonałe dobranie zestawu uprawowo-siewnego do każdego rodzaju gleb. Wybór zestawu idealnie pasującego do gospodarstwa jest kluczowy dla efektywnej pracy. Można również wykorzystać siewnik do siewu poplonów. Kompaktowa kombinacja uprawowo-siewna charakteryzuje się bardzo dobrym rozłożeniem masy. Technolodzy i projektanci poświęcili wiele uwagi, by zaprojektować zestaw odpowiednio lekki, o zwartej budowie i środku ciężkości maksymalnie zbliżonym do ciągnika.
Oferta producentów
Wybór aktywnych narzędzi uprawowych na polskim rynku jest bardzo duży, jednak w kwestii rodzaju maszyn wybór jest już dużo bardziej ograniczony, właściwie tylko do bron wirnikowych. Dostępne są także glebogryzarki, ale występują one jedynie solo. Przy wyborze trzeba kierować się przede wszystkim warunkami panującymi na polach. Większość producentów oferuje różne modele, różniące się przystosowaniem do konkretnych warunków glebowych. Jeśli są wątpliwości, lepiej jednak wybrać solidniejszy model, aby uniknąć niepotrzebnych awarii w najgorętszym okresie prac polowych. Ważny jest także wybór odpowiedniego wału, co również zależy od warunków panujących na danym polu. Co do siewników, warto pamiętać, że nie trzeba zawsze wybierać całego zestawu jednego producenta.
UNIA GROUP
W ofercie Unii Group znajdziemy trzy agregaty uprawowo-siewne, w skład których wchodzą narzędzia do aktywnej uprawy gleby. Wszystkie oparte są na bronie wirnikowej Hermes, występującej z wałem Packer, z możliwością zamiany na wał gumowy. Elementami roboczymi brony są noże proste o długości 280 mm. Dzięki dwuzakresowej przekładni głównej możliwa jest zmiana ich prędkości obrotowej, a tym samym intensywności pracy. Brona przeznaczona jest na gleby ciężkie i średniozwięzłe. Hermes wyposażony jest w sprzęg hydrauliczny, na którym można zawiesić siewnik, tworząc agregat uprawowo-siewny. Dzięki niemu na uwrociach siewnik jest wynoszony nad wał i bronę, co przesuwa środek ciężkości agregatu bliżej ciągnika i zmniejsza zapotrzebowanie na udźwig podnośnika. Zaleta tego rozwiązania to możliwość zastosowania prostszego, a tym samym tańszego siewnika mechanicznego, który może być w zasadzie dowolnym modelem, z zastrzeżeniem zachowania identycznej szerokości roboczej co część uprawowa. Dostępny jest taki fabryczny zestaw pod nazwą Eco Active, gdzie z częścią uprawową współpracuje siewnik Polonez wyposażony w 550-litrową skrzynię nasienną i redlice talerzowe.
W ofercie Unii znalazł się także zestaw z mechanicznym siewnikiem nabudowanym pod nazwą Plus 700/3. Najnowszą, chociaż już sprawdzoną propozycją Unii jest agregat uprawowo-siewny Focus z nabudowanym siewnikiem pneumatycznym. Ciekawy jest system rozdziału ziarna w tym siewniku: jest ono dzielone mechanicznie za pomocą kołeczkowych aparatów wysiewających, a dopiero później transportowane pneumatycznie.
UNIA AMBER 3000/3 - Prezentacja w pracy [PL]
AMAZONE
Amazone oferuje dwie serie bron wirnikowych dostępnych w różnych szerokościach roboczych. Pierwsza seria KE przeznaczona jest do uprawy gleby zaoranej lub w mulcz, pod warunkiem, że gleba nie jest zbyt zbita. Zęby tej brony zamocowane są sprężynowo, co ogranicza ich uszkodzenia. Sama brona jest lekka - waży 850 kg (w wersji 3-metrowej). Dzięki dużej przestrzeni między zębami a osłoną, nie straszne są jej też duże ilości słomy.
Model KG, dla podkreślenia jego wysokiej wytrzymałości, jest określany przez producenta jako kultywator wirnikowy. Posiada mocny profil wannowy, grubsze wałki i mocniejsze zęby niż KE. Wyposażony jest w łukowato wygięte „zęby ciągnące”, które ułatwiają zagłębianie się narzędzia w glebie. Wersja Super może być dodatkowo wyposażona w hydrauliczny układ zmiany głębokości pracy i chłodnicę oleju. Szerokie wersje są dwuczęściowe, dzięki czemu możliwe jest ich hydrauliczne składanie do szerokości transportowej 3 m. Brony można łączyć w agregaty z wałami i siewnikami. Dostępne są trzy serie siewników pneumatycznych, w tym jedna ze zbiornikiem zawieszanym z przodu ciągnika - Avant. Możliwe jest także wykorzystanie siewnika mechanicznego serii AD3.
SULKY
Sulky oferuje dwie serie bron wirnikowych. Lżejsze modele: Cultiline HR 250.14 i 300.14, są przeznaczone do pracy na glebach średnich. Liczba 14 w oznaczeniu modelu oznacza możliwość współpracy z ciągnikiem o mocy maksymalnej 140 KM, natomiast w sprzyjających warunkach powinien wystarczyć nawet 70-konny traktor. W seryjnym wyposażeniu brony znalazł się wał napędowy, włóka oraz wał Packer i zestaw dodatkowych kół zębatych, dzięki którym można zmienić prędkość obrotową wirników.
Pozostałe modele Cultiline HR są przeznaczone do pracy w cięższych warunkach. Mogą współpracować z ciągnikami maksymalnie 260-konnymi. Ich wyposażenie jest podobne do mniejszych modeli, ale występują pewne różnice, na przykład wał Packer ma średnicę powiększoną z 460 do 550 mm. Na bronach mogą być nabudowane różne siewniki (dostępne są trzy wersje siewników pneumatycznych Xeos oraz siewnik Reguline i mechaniczny Tramline XC). Za dopłatą brona może być wyposażona w hydropak, na którym możemy zawiesić dowolny siewnik.
KUHN
Kuhn oferuje aż 6 serii bron wirnikowych, co daje 21 modeli do wyboru. Najmniejsze modele mają zaledwie 1,2 m szerokości, największe - 6 m i są składane hydraulicznie. Cztery serie maszyn sztywnych różnią się od siebie przede wszystkim wytrzymałością zastosowanych elementów. Każda kolejna seria jest lepiej wzmocniona i przeznaczona na coraz trudniejsze warunki pracy. Przyglądając się na przykład modelom 3-metrowym widać to choćby po wzroście ich masy. Seria 1004, przeznaczona do najcięższych zadań, posiada wannę o grubości ścian wynoszącej aż 8 mm i wzmocnione napędy. Przy jej zakupie możemy wybrać spośród trzech rodzajów zębów: standardowych, o przedłużonej żywotności dzięki napawaniu Durakuhn oraz Optimix służących do pracy na ściernisku. Najcięższa brona jest też seryjnie wyposażona w system Fast-Fit umożliwiający szybką i łatwą wymianę zębów. Do każdej brony Kuhn oferuje szeroki wybór wałów. Maszyny są oczywiście przystosowane także do nabudowania na nich różnych siewników, zarówno pneumatycznych, jak i mechanicznych.
KVERNELAND
Kverneland na polskim rynku oferuje cztery serie bron wirnikowych. Wśród nich dostępna jest seria, która może współpracować nawet z 350-konnymi ciągnikami. Dla zapewnienia swobodnego przepływu resztek pożniwnych, ziemi i kamieni, dno wanny znajduje się w dużej odległości od uchwytu zęba. W modelach przeznaczonych na najcięższe warunki pracy, wanna jest wykonana z blachy o grubości 10 mm. Wybrane modele bron mogą być wyposażone w zęby o specjalnym kształcie Pro-fit, przeznaczone do pracy w ekstremalnych warunkach i umożliwiają pracę bezpośrednio na ściernisku, nawet z dużą ilością resztek pożniwnych. Opcjonalnie każdy z modeli może być wyposażony w system mocowania zębów Quick-Fit, który umożliwia wymianę elementów roboczych bez użycia narzędzi - zęby zabezpieczone są jedynie sworzniami z zawleczkami. Tak jak inni producenci, Kverneland oferuje w zestawie do brony różne wały. Możliwa jest także współpraca z różnymi siewnikami.
LEMKEN
Zirkon 8 i Zirkon 10 - to brony wirnikowe oferowane przez firmę Lemken. Pierwsza z nich jest lżejsza, a jej cechą charakterystyczną jest modułowa konstrukcja. Wanna i pokrywy są ze sobą zespawane, co według producenta ma zwiększyć trwałość maszyny. Broną można pracować zarówno z tyłu, jak i z przodu ciągnika. Za dopłatą można zamówić wydźwig hydrauliczny. Zirkon 10 to maszyna przeznaczona na ciężkie warunki glebowe. W skład tej serii wchodzą również szerokie modele składane hydraulicznie. Wszystkie Zirkony mają dwustopniową skrzynię przekładniową i możliwość odwrócenia obrotów wirników. Współpracują też z prawie wszystkimi siewnikami w ofercie Lemkena.
Zakup agregatu uprawowo-siewnego
Jako polski producent stawiamy na bezpośrednią relację i 100% pewności. Proces zakupu często obejmuje kilka etapów. W pierwszej kolejności klient kontaktuje się z ekspertem, który przeprowadza kluczową, 5-etapową diagnozę agronomiczną, pytając o moc ciągnika, rodzaj gleby (glina, rędzina) oraz cel pracy (np. przygotowanie pod kukurydzę). Na bazie rozmowy klient otrzymuje profesjonalną ofertę, zawierającą precyzyjny dobór specyfikacji i opcji dodatkowych - pełną konfigurację maszyny według wymagań. Przedstawiane są również formy zakupu (np. leasing). Po decyzji klienta ustalane są szczegóły, a proces sprzedaży nie kończy się na tym etapie.