Budowa wywrotki jednoosiowej typu SAM – poradnik

Przyczepa-wywrotka to niezwykle przydatne narzędzie w każdym gospodarstwie rolnym. Umożliwia ona łatwy transport i rozładunek materiałów sypkich, takich jak ziarna, piasek czy cement. Kluczową cechą przyczep wywrotek jest ich zdolność do kiprowania, czyli przechylania skrzyni ładunkowej w celu samoczynnego wysypania ładunku pod wpływem grawitacji. Poniższy poradnik przedstawia szczegółowy proces budowy przyczepy-wywrotki typu SAM, z naciskiem na konstrukcję jednoosiową.

Podstawa konstrukcji: Wykorzystanie istniejącej przyczepy lub rozrzutnika

Doskonałą bazą do wykonania własnej przyczepy-wywrotki jest stara, nieużywana przyczepa lub rozrzutnik. Niezależnie od tego, czy pierwotnie była to konstrukcja jednoosiowa czy dwuosiowa, proces adaptacji do roli wywrotki będzie podobny. Należy jednak pamiętać o różnicach w ich właściwościach manewrowych i ładowności.

Różnice między przyczepami jedno- i dwuosiowymi

• Przyczepa jednoosiowa wywrotka: Jest łatwiejsza w manewrowaniu, szczególnie podczas cofania. Jej wadą jest mniejsza ładowność, ponieważ część ciężaru ładunku spoczywa bezpośrednio na zaczepie ciągnika.
• Przyczepa dwuosiowa wywrotka: Charakteryzuje się większą stabilnością i możliwością przewożenia większej ilości ładunku.

Etapy budowy wywrotki jednoosiowej

Proces budowy wywrotki jednoosiowej typu SAM obejmuje kilka kluczowych etapów, od przygotowania ramy po montaż kluczowych elementów hydraulicznych.

1. Demontaż i przygotowanie ramy

Pierwszym krokiem jest usunięcie dotychczasowej przestrzeni ładunkowej, tak aby pozostała jedynie oryginalna rama przyczepy. Należy odkręcić burty i podłogę. Jeśli elementy te były przyspawane, konieczne będzie ich odcięcie za pomocą szlifierki kątowej.

2. Konstrukcja dodatkowej ramy podłogi

Następnie, z wykorzystaniem odpowiednio grubych kątowników, wykonuje się dodatkową ramę, która posłuży jako podstawa dla nowej podłogi przestrzeni ładunkowej.

3. Montaż siłownika hydraulicznego

Kluczowym elementem każdej przyczepy wywrotki jest siłownik hydrauliczny, odpowiedzialny za unoszenie i przechylanie skrzyni ładunkowej. Miejsce jego montażu powinno być wykonane z grubych blach i umieszczone w centralnej części ramy.

Górna część siłownika wyposażona jest w kulę, która musi zostać umieszczona w odpowiednim gnieździe zaprojektowanym pod ramą części ładunkowej (kipra). Do siłownika należy podłączyć wąż hydrauliczny, którego zakończenie powinno być wyprowadzone na przednią stronę przyczepy, umożliwiając łatwe podłączenie do gniazd hydraulicznych ciągnika.

4. Wzmocnienia konstrukcyjne

Przy budowie przyczepy wywrotki o nośności około 8 ton, kluczowe jest zastosowanie odpowiednich wzmocnień. Wspornik osi, łączący oś z ramą, można wykonać z profilu HEB 120, skracając jego stopy do 100 mm, aby zapewnić jak najlepsze oparcie na osi, blisko piasty. Główna rama, wykonana z ceownika 200, wymaga odpowiedniego przygotowania spawów. W tym celu ceownik jest ścięty pod skosem i wzmocniony blachą o grubości 8 mm, co zapewnia miejsce na wykonanie estetycznych i wytrzymałych spoin.

5. Wybór i montaż osi i kół

W przypadku przyczepy o planowanej ładowności 8 ton, zaleca się zastosowanie osi hamowanej, co znacznie zwiększa bezpieczeństwo użytkowania. Oś od rozrzutnika jest często dobrym wyborem. Opony o rozmiarze 400/60/15 zapewnią odpowiednią nośność i stabilność.

W kontekście budowy przyczep typu SAM, często pojawia się pytanie o wybór odpowiedniej osi. Rozwiązaniem najprostszym jest wykorzystanie kompletnej osi z samochodu dostawczego lub busa, najlepiej ze szrotu, wraz z resorami, wieszakami i kołami. Popularnymi dawcami są modele takie jak Fiat Ducato, Peugeot Boxer, Renault Master, Renault Trafic czy Opel Combo. Można również wykorzystać oś z samochodu osobowego, jednak wymaga to dobrania odpowiednio mocnych sprężyn, nowych amortyzatorów i gumowych odbojów.

Co do samego zawieszenia, same resory mogą wystarczyć w przypadku lekkich przyczep. Jednak na pusto, taka przyczepa będzie bardziej podskakiwać. Amortyzatory nie są absolutnie konieczne, ale ich zastosowanie, zwłaszcza w przyczepach dłużej eksploatowanych i intensywnie ładowanych, jest zalecane.

6. Konstrukcja skrzyni ładunkowej (kipra)

W przypadku budowy wywrotki skorupowej, skrzynia ładunkowa jest integralną częścią konstrukcji. Wymaga ona solidnego wykonania, aby sprostać obciążeniom podczas transportu i rozładunku.

7. Opcja wywrotki 3-stronnej

Jeśli istnieje potrzeba rozładunku materiałów na boki (lewo, prawo) oraz do tyłu, można wykonać przyczepę typu wywrotka 3-stronna. Wymaga to dodatkowych modyfikacji polegających na zamocowaniu specjalnych zawiasów i blokad po każdej stronie ramy.

Kwestie konstrukcyjne ramy i dyszla

W dyskusjach na temat budowy przyczep typu SAM często pojawiają się wątpliwości dotyczące materiałów i konstrukcji ramy oraz dyszla.

Materiały konstrukcyjne

Do budowy ramy głównej przyczepy lekkiej zaleca się stosowanie profili o wymiarach 60x40 mm. W przypadku dyszla w kształcie litery V, który umieszczony jest za osią, profil 60x40x2 mm jest często wystarczający. Niektórzy sugerują nawet podwójne zastosowanie profilu 2 mm. Wzmocnienia pod kołyskę siłownika można wykonać z profilu HEB 120, dostosowując jego wymiary.

Kształt i umiejscowienie dyszla

Kształt dyszla, w szczególności jego wykonanie w formie litery V, ma znaczenie dla stabilności przyczepy. Ważne jest, aby środek ciężkości znajdował się w taki sposób, by nacisk na hak holowniczy wynosił od 50 do 150 kg. Dyszel w kształcie V jest wypadkową sił działających na ciągnik. Prostota dyszla, np. wykonanego z profilu 60x60x3 mm, jest często wystarczająca dla przyczep lekkich, pozwalając na złamanie przyczepy pod kątem prostym w razie potrzeby. Należy pamiętać, że zaczepy przyczep i haki holownicze w samochodach nie są zazwyczaj przystosowane do dużego nacisku pionowego, a jedynie do ciągnięcia.

Zabezpieczenie antykorozyjne

Aby zabezpieczyć konstrukcję przed korozją, profile powinny być spawane z zamknięciem, z zastosowaniem cięcia pod kątem 45 stopni. Wiercenie otworów technologicznych do spawania lub nitowania pozwala na wtryśnięcie wosku do wnętrza profili, co stanowi dodatkową ochronę. Zewnętrzne zabezpieczenie, takie jak ocynk ogniowy, jest najskuteczniejszą metodą ochrony przed rdzą, zwłaszcza w przypadku intensywnego użytkowania przyczepy narażonej na zarysowania.

Podsumowanie procesu budowy

Samodzielne wykonanie przyczepy-wywrotki nie jest zadaniem niezwykle trudnym, pod warunkiem posiadania odpowiednich narzędzi, takich jak szlifierka kątowa i spawarka, oraz dostępu do starej przyczepy lub rozrzutnika. Kluczowe jest staranne wykonanie ramy, montaż siłownika hydraulicznego oraz dbałość o detale konstrukcyjne, takie jak wzmocnienia i odpowiedni dobór osi i kół. Pamiętaj, że nawet prosta konstrukcja wymaga zastosowania solidnych materiałów i precyzyjnego wykonania, aby zapewnić bezpieczeństwo i trwałość użytkowania.

tags: #material #na #przyczepa #jednoosiowa #wywrotka #samorobka