Mechaniczne siewniki rzędowe: Budowa, zastosowanie i rodzaje

Precyzyjny wysiew zbóż pozwala na optymalizowanie plonów możliwych do zebrania z każdego hektara ziemi. Dlatego rolnicy prowadzący gospodarstwa rolne nastawione na uprawę zbóż coraz chętniej korzystają z pomocy siewników uniwersalnych. Siewniki, znane już od XVI wieku, w nowoczesnej odsłonie nie tylko ułatwiają i przyspieszają sianie, ale także pomagają maksymalizować plony.

Siewniki to urządzenia, które zostały zaprojektowane do precyzyjnego rzędowego wysiewu nasion. Głównym zadaniem siewników jest wysianie precyzyjnie określonej ilości ziaren, w ustalonych odległościach. Siewniki rzędowe uniwersalne są najczęściej wykorzystywane do siania zbóż, takich jak pszenica, żyto, jęczmień, pszenżyto. Ten rodzaj siewników z powodzeniem wysieje również rośliny motylkowe.

Siewniki, jak sama nazwa wskazuje, służą do wysiewu różnego rodzaju nasion uprawnych, takich jak zboża, rzepak czy kukurydza. Głównym zadaniem siewników jest dostarczenie na teren uprawny określonej ilości nasion i jej równomierne rozmieszczenie.

Budowa siewnika

Najprostsza klasyfikacja siewników dotyczy różnic w ich budowie. Najczęściej wybieranym modelem jest siewnik rzędowy, który umożliwia równomierne wysiewy ziaren w glebie. Siewniki to rolnicze maszyny składające się z dwóch podstawowych części: zbiornika na nasiona i systemu wysiewającego. Zbiornik służy do magazynowania materiału siewnego, który trafia do aparatu wysiewającego. System ten, złożony z aparatów wysiewających i redlic, rozmieszczonych poprzecznie względem kierunku jazdy, odpowiada za umieszczenie nasion w glebie na odpowiedniej głębokości.

Budowa siewników rzędowych będzie się nieznacznie różnić w poszczególnych typach maszyn. Jednak standardowo można przyjąć, że siewniki posiadają wbudowane redlice stopkowe lub redlice talerzowe. Siewniki rzędowe talerzowe mogą być dodatkowo wyposażone w koła kopiujące, które pilnują odpowiedniej głębokości siewu oraz ilości gleby pod wysianymi nasionami. Warto również dodać, że siewniki mogą być wyposażone w 19, 21, 23 lub 31 redlic.

Uniwersalny siewnik przeznaczony do większych upraw posiada podest umożliwiający załadunek skrzyni oraz zębowe spulchniacze kół ciągnika.

Mechaniczne siewniki rzędowe

Jeżeli posiadamy siewnik mechaniczny, to nasiona będą wysiewane ze skrzyni przez zespoły wysiewające. Mechaniczne siewniki rzędowe, a szczególnie te zawieszane, to doskonała propozycja dla mniejszych oraz średnich gospodarstw, gdyż są to stosunkowo tanie i niezawodne maszyny rolnicze. Do momentu spopularyzowania pneumatycznych siewników rzędowych - jednymi z pierwszych były wprowadzone na przełomie lat 70. i 80. ubiegłego wieku niemieckie siewniki firmy Accord Landmaschinen GmbH, wyposażone w charakterystyczną trójkątną skrzynię nasienną - to te mechaniczne „królowały” na polach. Obecnie ich pozycja nie jest już tak mocna, ale wciąż bronią się one m.in. Wadą „mechaników” jest z kolei fakt, że z racji ich sztywnej budowy (skrzynia nasienna obejmuje praktycznie całą ich szerokość) wersje powyżej 3 m szerokości, aby mogły być bezpiecznie i legalnie transportowane po drogach publicznych, muszą mieć podwozie transportowe.

Zaczynamy od klasyki, czyli siewników rzędowych Amazone D9, które wywodzą się z długiej tradycji serii „D”, która rozpoczęła się od modelu D1 w 1949 r.

Jak zbudowany jest przykładowy siewnik zbożowy zawieszany, z mechanicznym napędem aparatów rozdzielających ziarno? Posłużymy się przykładem bardzo popularnego w Polsce siewnika zbożowego POZNANIAK. Siewnik jest zbudowany na ramie, posiada zbiornik zasypowy na ziarno, elementem rozdzielającym i dawkującym ziarno są aparaty kołeczkowe oraz przekładnia bezstopniowa, na której ustawia się dawkę wysiewu i na którą napęd jest przenoszony z koła jezdnego siewnika. Ze zbiornika podzielone ziarno trafia do rurek prowadzących, które doprowadzają materiał siewny do redlic stopkowych lub talerzowych w zależności od wersji siewnika. Regulacja na ramie siewnika umożliwia ustawienie głębokości roboczej.

W przypadku siewnika nabudowanego mechanicznego, zasada działania jest bardzo podobna. Różnicą natomiast jest fakt, że w trakcie jednego przejazdu następuje uprawa gleby oraz zasiew. Przykładowy siewnik zbożowy nabudowany na bronie wirnikowej można zobaczyć poniżej.

Pierwsze produkowane siewniki opierały się na zasadzie zamontowania układu dozującego, najczęściej napędzanego przez koło maszyny, który napędzał część rozdzielającą ziarno. Dzięki odpowiednim przełożeniom łańcucha na kołach zębatych a w późniejszych wersjach dzięki zastosowaniu przekładni mechanicznych, bezstopniowych, krzywkowych, itp.

Współczesne siewniki (siewniki zbożowe) oczywiście są dostępne w wersjach z przekładnią dawkującą, ale coraz częściej rolnicy inwestują w siewniki z dozownikami napędzanymi elektrycznie (mających zastosowanie na przykład w pneumatycznych siewnikach zbożowych) lub z aparatami rozdzielającymi ziarno (w przypadku siewników punktowych).

Jak działają siewniki?

Działanie siewnika opiera się na napędzie mechanicznym, który jest przekazywany z kół jezdnych maszyny. Obrotowe mieszadło wewnątrz zbiornika zapewnia równomierne podawanie nasion do aparatów wysiewających. Następnie nasiona są transportowane do redlic, które umieszczają je w glebie. Cały proces jest precyzyjnie kontrolowany, co pozwala na dokładne dozowanie ilości nasion oraz ich umieszczenie na odpowiedniej głębokości.

Siewniki zbożowe można oczywiście podzielić na mechaniczne i pneumatyczne. Siewniki zbożowe pneumatyczne charakteryzują się większą pojemnością zbiornika głównego oraz zastosowaniem centralnego dozownika lub dozowników. Producenci coraz częściej proponują siewniki z dozownikiem napędzanym elektrycznie oraz siewniki z dzielonymi zbiornikami (np. z osobną komorą na materiał siewny i osobną komorą na nawóz granulowany lub inny materiał siewny do tworzenia mieszanej siewnych (np.

Przeznaczenie siewników

Maszyny w postaci siewników służą do precyzyjnego wysiewu nasion różnych roślin uprawnych. Są niezastąpione w procesie zasiewu zbóż, roślin przemysłowych, takich jak rzepak, oraz innych upraw, które wymagają dokładnego rozmieszczenia materiału siewnego. Dzięki zaawansowanej technologii i konstrukcji umożliwiają rolnikom precyzyjne kontrolowanie ilości wysiewanych nasion oraz głębokości, na jaką są one umieszczane w glebie. Taka dokładność przekłada się na optymalne wykorzystanie dostępnej powierzchni pola, co bezpośrednio wpływa na zwiększenie wydajności plonów. Ponadto, równomierne rozmieszczenie nasion zapobiega zjawisku konkurencji między roślinami o dostęp do składników odżywczych.

Ich zastosowanie niesie za sobą szereg korzyści dla rolnika, który stawia na najwyższą jakość swoich plonów. Siewniki gwarantują równomierne obsianie całej powierzchni pola oraz umieszczenie ziaren na odpowiedniej głębokości.

Rodzaje siewników

Siewniki można podzielić ze względu na sposób umieszczania materiału siewnego: w glebie lub na powierzchni gleby. W ten sposób możemy podzielić siewniki na: siewniki rzędowe (z wysiewem do gleby), które posiadają redlice wysiewające (stopkowe lub talerzowe) oraz na siewniki rzutowe, które jak już sama nazwa na to wskazuje, wysiewają materiał siewny rzutowo, czyli na powierzchnię gleby.

Siewniki dzielą się na kilka rodzajów, z których każdy jest przeznaczony do określonego rodzaju upraw i warunków glebowych:

• Siewniki rzędowe - najczęściej spotykane w małych i średnich gospodarstwach. Służą do precyzyjnego wysiewu nasion w rzędach, co jest kluczowe dla uzyskania równomiernych wschodów. W tej grupie można wyróżnić:

  • Talerzowe - przeznaczone do pracy na ciężkich glebach, gdzie obracające się talerze skutecznie radzą sobie z resztkami pożniwnymi, minimalizując ryzyko zapychania. Ważnym elementem jest dociążenie talerzy, co zapewnia odpowiednie zagłębienie w glebie.

  • Stopkowe - idealne do wysiewu po orce, szczególnie w warunkach mniejszej ilości resztek roślinnych. Regulacja docisku redlic umożliwia dostosowanie głębokości siewu do aktualnych warunków glebowych.

• Siewniki pasowe - urządzenia te łączą kilka funkcji w jednym przejeździe: uprawę gleby, nawożenie i siew. Przednie rzędy talerzy przygotowują glebę, następnie odbywa się siew, a na końcu belka ugniatająca zamyka bruzdę, tworząc idealne warunki do kiełkowania nasion.

  

• Siewniki rzutowe - stosowane głównie w leśnictwie, gdzie służą do tworzenia pasów zaporowych mających na celu ochronę upraw przed dziką zwierzyną. Wyposażone są w napęd elektryczny, który umożliwia równomierne rozsiewanie nasion lub karmy na dużych obszarach.

• Siewniki punktowe - w tej kategorii można wyróżnić siewniki mechaniczne i pneumatyczne:

  • Mechaniczne - mniej skomplikowane w budowie, ale oferujące wystarczającą precyzję do wielu typów upraw. Napędzane mechanicznie, sprawdzają się dobrze jako nadbudowy na agregatach uprawowych.

  • Pneumatyczne - wyróżniają się niezwykle wysoką precyzją wysiewu, co ma kluczowe znaczenie w uprawach wymagających dokładnego rozmieszczenia nasion. Precyzyjne dozowanie w niektórych uprawach jest niezbędne, aby zapewnić równomierne wschody oraz optymalne warunki do wzrostu roślin. Siewniki pneumatyczne wykorzystują strumień powietrza do transportu nasion. System nadciśnieniowy w takich maszynach dociska nasiona do otworów w tarczy wysiewającej, powodując że każda redlica umieszcza materiał siewny na tej samej głębokości i w równych odstępach. Taki sposób działania eliminuje ryzyko przemieszczenia się nasion.

  W ogrodnictwie wykorzystywane są urządzenia siewniki punktowe ręczne z napędem od koła oraz większe zaczepiane na tylnym podnośniku ciągnika. Zapewniają one precyzyjne wysiewanie nasion w równych odstępach. Takie urządzenia działają na zasadzie tarcz wysiewających wyposażonych w łyżeczki podające nasiona lub sekcji wykorzystujących podciśnienie.

  Przykładem nowoczesnego siewnika pneumatycznego jest FORTUNE SEEDER, który został zaprojektowany we współpracy z inżynierami firmy BRASTAL. Maszyna ta wyróżnia się 24 rurami nasiennymi, pozwalającymi na precyzyjny wysiew na szerokości roboczej 3 metrów. Siewnik posiada własną hydraulikę i elektroniczne sterowanie z dotykowym wyświetlaczem, co umożliwia kontrolę wysiewu w zakresie od 1 kg/ha do 400 kg/ha przy prędkości roboczej do 20 km/h. Ponadto, charakteryzuje się niskim zapotrzebowaniem na moc, dzięki zastosowaniu lekkich materiałów i wysokogatunkowych podzespołów.

  Siewniki rzędowe można podzielić na siewniki zbożowe (uniwersalne, przede wszystkim do zbóż, drobnonasiennych typu rzepak, grubonasiennych typu groch, bobik, itp.) oraz siewniki punktowe (np.

  Siewniki punktowe (siewniki precyzyjne) można podzielić ze względu na podział i dystrybucję ziarna. W ten sposób uzyskamy podział na siewniki punktowe mechaniczne (najczęściej stosowane do punktowego wysiewu buraka otoczkowanego, rzepaku otoczkowanego i cykorii) oraz siewniki punktowe pneumatyczne (podciśnieniowe lub nadciśnieniowe), które są bardziej uniwersalne i służą do wysiewu upraw rzędowych, takich jak kukurydza, słonecznik, burak cukrowy, fasola, soja, rzepak, sorgo, groch, bobik.

  Powyżej przykład siewnika punktowego pneumatycznego, podciśnieniowego: Monosem NG PLUS M (sekcje wysiewające z amortyzacją Monoshox).

  Na fotografii poniżej siewnik 8-rzędowy, na ramie TFC typu pływającego dla lepszego kopiowania ukształtowania powierzchni gleby, wyposażony w podsiewacz nawozów centralny o pojemności 1500 litrów oraz w aplikator do mikrogranulatów Microsem.

  Siewniki punktowe pneumatyczne posiadają wiele ciekawych rozwiązań. Sercem siewnika punktowego jest aparat rozdzielający ziarno. Ustawienie siewnika punktowego Monosem jest łatwe. Dużą rolę odgrywa tutaj instalacja pneumatyczna. Z jednej strony podciśnienie przysysa ziarno do otworów tarczy wysiewającej (np. w siewnikach punktowych Monosem, Gaspardo, Arbos, Matermacc), a z drugiej strony zapewnia również transport podzielonego ziarna do gleby (np. w siewnikach punktowych Vaderstad).

  Na siewnikach punktowych oprócz mechanicznych rozwiązań znajdziemy wiele nowatorskich propozycji.

  

Wyposażenie i regulacja

Siewnik zbożowy SR zaprojektowany został do wysiewu nasion zbóż, roślin motylkowych, rzepaku. Umożliwia również siew poplonów. Może pracować jako maszyna samodzielna, bądź w zestawie z różnego typu agregatami uprawowymi wyposażonymi w hydropak. Wyposażony w redlice stopkowe jest najlepszą propozycją do pracy na polach z niewielką ilością masy organicznej, z redlicami talerzowymi zaś radzi sobie świetnie nawet w warunkach siewu w mulcz.

Podstawowe wyposażenie i opcje

A - wyposażenie podstawowe:

• 2 rzędy redlic w siewnikach talerzowych
• 2 lub 3 rzędy redlic w siewnikach stopkowych
• hydrauliczne znaczniki
• docisk redlic regulowany bezstopniowo
• podest załadunkowy
• koła wysiewające dzielone
• oświetlenie
• dzielnik ziarna

C - opcje:

• ścieżki technologiczne: mechaniczne, elektryczne, z komputerem
• wieloprogowy czujnik poziomu nasion (opcja do ścieżek technologicznych z komputerem)
• komplet spulchniaczy śladów (2 lub 4 szt.)
• znaczniki ścieżek przedwschodowych (do ścieżek technologicznych elektrycznych lub z komputerem)
• nadstawka do SR300 zwiększająca maksymalną pojemność o 275 l.
• komplet uchwytów do przedłużenia zaczepu dolnego lub górnego
• przedłużka 4 m do sterownika ścieżek elektrycznych lub ścieżek z komputerem
• przedłużka 4 m do znaczników hydraulicznych
• oświetlenie LED wewnątrz skrzyni nasiennej

Doskonała redlica dwutalerzowa

Aktywne oczyszczanie powierzchni redlicy talerzowej dzięki zastosowaniu odpowiedniej średnicy ułożyskowanego talerza czyszczącego wykonanego z elastycznego tworzywa, pozwala przede wszystkim wykonywać siew z większymi prędkościami. Ziarno jest odkładane równomiernie w rzędach z zachowaniem położenia wynikającego z odstępów między redlicami, gdyż pozycję jego spadania określają obustronnie talerze.

Wygodna regulacja

Redlica została zestawiona z ułożyskowanym gumowym kołem kopiującym, które warunkuje poziom zagłębiania redlicy. Regulację głębokości ułatwia wygodny sworzeń zabezpieczany zawleczką.

Precyzyjna centralna regulacja docisku i głębokości

Skala wbudowana w układ centralnej regulacji zagłębiania (w wersji z redlicami stopkowymi) i docisku redlic wysiewających pozwoli Ci uzyskać precyzję i powtarzalność nastawień. Zawsze już będziesz mógł perfekcyjnie ustawić swoją maszynę do konkretnego gatunku ziaren i rzeczywistych warunków glebowych.

Jakość to podstawa

Solidna i zwarta budowa ramy połączona ze zbiornikiem ziarna o dużej pojemności wykonanym w technologii połączeń nitowanych ze stali gatunkowej dodatkowo przetłaczanej co zapewnia wysoką trwałość i długą żywotność maszyny, zaprojektowane tak by siewnik mógł pracować jako maszyna samodzielna oraz w zestawie po sprzężeniu z agregatami wyposażonymi w hydropak. Zbiornik wyposażono w pływakowy wskaźnik poziomu dla stałej kontroli ilości ziarna.

Wysoka precyzja

Przekładnia bezstopniowa - serce siewnika - zbudowana w oparciu o układ krzywkowy ze sprzęgłami kierunkowymi. Nastawień dokonuje się w oparciu o dużą, wygodną skalę odwołującą się do wskazań tabeli wysiewu. Wysokiej jakości podzespoły pracujące w sercu przekładni dają pewność długiej żywotności przy zachowaniu dużej precyzji dozowania ziarna.

Przyjemna praca

Dla Twojej wygody siewniki AGRO-MASZ wyposażone są w talerzowe znaczniki śladów sterowane hydraulicznie, amortyzowane i dodatkowo zabezpieczone przed uszkodzeniem dzięki śrubom ścinalnym. Sprawdzają się również w trudnych warunkach pól zakamienionych.

Bezpieczeństwo jest ważne

Szeroki podest z rozkładanymi schodkami ułatwia załadunek, a boczny rozkładany stopień jest niezwykle przydatny przy ładowaniu z przyczepy. Ten ergonomiczny projekt zapewnia operatorowi bezpieczeństwo nie tylko podczas załadunku ziarna ale również w trakcie codziennej obsługi maszyny.

Istotny jest każdy szczegół

Zagarniacz sprężynowy z prostą mechaniczną regulacją kąta pracy dostosowany jest do pracy nawet przy dużej ilości słomy zalegającej na powierzchni pola. Zęby sprężyste w kształcie litery - L znakomicie zakrywają redliny i wyrównują powierzchnię pola.

Równomierne funkcjonowanie

Na dnie zbiornika ziarna, między szczelinami doprowadzającymi ziarno do aparatów wysiewających, montowane są dzielniki ziarna. Wykonane z utwardzanego tworzywa elementy o charakterystycznym piramidalnym kształcie odpowiadają za równomierne rozprowadzenie wysiewanego materiału oraz zabezpieczają przed przesypywaniem się ziaren przy małej ich ilości w zbiorniku. Jednocześnie podczas wysiewu ziaren roślin drobnoziarnistych, takich jak rzepak, pozwalają na wysiew żądanej dawki bez konieczności zasypywania zbiornika naddatkiem ziaren.

Przygotowanie do pracy

Przed rozpoczęciem pracy z siewnikiem, należy go odpowiedni przygotować. Przegląd powinien być wykonywany przynajmniej raz w roku w jesieni lub wiosną. Sprawdzenie maszyny ma na celu ustalenie, czy wszystkie podzespoły są sprawne i czy nie ma konieczności wymiany zużytych części.

Określenie, ile nasion potrzebujemy na wysianie 1 ha, jest podstawową czynnością, którą powinniśmy wykonać. Na tej podstawie możemy z łatwością określić ilość nasion konieczną do wysiania 1ha. Jeżeli nie posiadamy parametrów nasion, ponieważ np. Ostatnią czynnością, którą wykonujemy bezpośrednio przed wysiewem, jest ustalenie parametrów redlic i zagarniacza. Warto również pamiętać o ustawieniu przerzutnika znaczników bocznych, które wyznaczają trasę kolejnego przejazdu ciągnika.

Precyzja, z jaką wykonamy czynności związane z przygotowaniem siewnika, będzie wpływać na wysokość zbiorów oraz zużycie materiału do wysiewu.

Historia i rozwój

Bardzo często widzimy siewniki pracujące na polach. Są to maszyny rolnicze różnego typu, o różnej konstrukcji, przeznaczone do wysiewu nasion, ziaren roślin (zbóż, traw, kukurydzy, buraków, międzyplonów, itp.), o różnych szerokościach roboczych i zastosowanych rozwiązaniach, które są przeznaczone do rodzaju uprawy gleby i sposobu samego siewu. Można dokonać różnych podziałów siewników polowych. Za wynalazcę siewnika uważa się Anglika Jethro Tull, który uważany jest także za twórcę pierwszych pielników, by usunąć chwasty z pola. Pierwsze siewniki z 1701 roku posiadały lej na nasiona, pełniący rolę zbiornika, z przodu maszyny znajdował się element przypominający pług tworzący bruzdę do wysiewu. Warto zauważyć, że wynalazek powstał jako odpowiedź na potrzebę, by nie marnować wysiewanego ziarna.

Jethro Tull, twórca pierwszego siewnika, byłby zadowolony widząc jak bardzo zostały rozwinięte technicznie siewniki XXI-ego wieku.

tags: #mechaniczny #siewnik #rzedowy