W każdym gospodarstwie rolnym konkretne maszyny są niezbędne do zwiększenia plonu przez wykonywanie wielu podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych. Wiele z tych procedur nie da się przeprowadzić tak efektywnie bez użycia specjalistycznego sprzętu rolniczego. W dzisiejszych czasach największą popularnością cieszą się agregaty uprawowe, gdyż są to maszyny o charakterze uniwersalnym. Potrafią one wykonywać wiele funkcji innych maszyn rolniczych, takich jak kultywatory czy brony talerzowe. Ich zadaniem jest spulchniać, rozdrabniać, wyrównywać grunt, a nawet zasiać materiał siewny, jeśli w danym modelu agregatu doczepiony jest siewnik.
Typy maszyn do uprawy pożniwnej i ich zastosowanie
Agregaty uprawowe - uniwersalność w rolnictwie
Agregaty uprawowe umożliwiają szybką uprawę pożniwną, zapobiegając porastaniu pola samosiejkami i ułatwiając walkę z chwastami. Zmniejszają parowanie wody, co pozytywnie wpływa na wilgotność gleby. Szybka uprawa pożniwna pozwala na wymieszanie resztek roślin z ziemią, przyspieszając ich rozkład i kiełkowanie osypanych nasion.
Brony talerzowe (talerzówki) - alternatywa dla pługa
Brony talerzowe, zwane talerzówkami, skutecznie zastąpiły pługi ze względu na swoje działanie - spulchniania, kruszenia i mieszania gleby. Ich konstrukcja pozwala jednocześnie dokładnie odwracać, jak i kruszyć bryły, co w przypadku pługów nie było tak efektywne. Poza tym brony talerzowe pomagają także wykonać podorywkę ścierniska oraz mieszać obornik lub wapno z warstwą gleby. Brony talerzowe charakteryzują się indywidualną amortyzacją każdego elementu roboczego.
Kultywatory - tradycja i nowoczesność w uprawie
Kultywatory to maszyny należące do starych, klasycznych rozwiązań przygotowujących glebę pod uprawę. Najprościej rzecz ujmując, są to narzędzia składające się z ramienia, na którym umieszczone są zęby. Przeznaczone są do podczepiania lub zawieszania na ciągniku, wprawiając je w ruch. Kultywator doskonale uzupełnia zabiegi uprawowe, by przygotować glebę do przyjęcia nasion. Większość kultywatorów Rolmako oferuje szeroki zakres zastosowań, od płytkiej podorywki po głębokie spulchnianie gleby. Dostępne są różne rodzaje narzędzi dopasowane do konkretnych zadań: podcinania całej powierzchni, płytkiej uprawy, intensywnego mieszania, głębokiej uprawy. Wymienne nakładki robocze i możliwość regulacji parametrów pracy zwiększają wszechstronność kultywatorów.
Ultra-płytka uprawa gleby - innowacyjne podejście
Ultra-płytka uprawa gleby to nowoczesna technologia, która ma na celu ochronę ziemi i wody. Polega ona na podcinaniu gleby do głębokości 2-3 cm, co zmniejsza parowanie wody i inicjuje wschody nasion chwastów oraz samosiewów. Ta metoda może być stosowana zarówno w uprawach orkowych, jak i bezorkowych, poprawiając wyniki przy niższych kosztach. Mniejsza ilość przerzucanej gleby oznacza niższe zużycie paliwa, a praca zgodnie z biologią roślin obniża koszty chemikaliów, jednocześnie poprawiając higienę pola. Rzepak i nasiona chwastów kiełkują na głębokości 2-3 cm. Przy płytkiej uprawie jedynie około 25% resztek pożniwnych jest przykrywanych, a pozostałe tworzą warstwę ochronną na powierzchni gleby. Samosiewy i chwasty, które wykiełkują, można zniszczyć podczas kolejnego zabiegu mechanicznego. Taka metoda nawiązuje do sprawdzonych technik i prowadzi do zmniejszenia użycia środków chemicznych oraz szerszego stosowania zintegrowanej ochrony. Do ultra-płytkiej uprawy należy stosować specjalnie zaprojektowane maszyny, które pomimo niewielkiej głębokości pracują równomiernie na całej szerokości roboczej.
Przegląd wybranych agregatów podorywkowych i uprawowych
Na rynku dostępnych jest wiele modeli agregatów, które sprawdzają się w różnych warunkach. Poniżej przedstawiamy wybrane przykłady maszyn do uprawy ścierniska i podorywki.
Agregat orkowo-podorywkowy APHW (Agro-Tom)
Agregat orkowo-podorywkowy APHW przeznaczony jest do uprawy i doprawiania wszystkich typów gleb. Podstawowym zadaniem tej maszyny jest wykonywanie podorywek pól po zbiorach płodów rolnych na głębokości do 15 cm z bocznymi lemieszami oraz głębokiej uprawy do 30 cm bez bocznych lemieszy. Maszyna wyposażona jest w trzy rzędy redlic o rozstawie 30 cm. Agregat posiada system mieszania gleby z zabezpieczeniem sprężynowym. Talerze niwelujące za redlicami mocowane są na amortyzatorach gumowych. Centralnie umieszczony wózek wpływa na stabilną pracę w polu oraz ułatwia jazdę po drogach. Głębokość pracy w maszynie regulowana jest hydraulicznie. APHW dostępny jest w wersji półzawieszanej, w trzech szerokościach roboczych: 3,6 m, 4,2 m oraz 5,4 m. Druga sekcja to regulowane hydraulicznie talerze niwelujące o średnicy 460 mm. Na końcu agregatu pracują wały doprawiające.
Zestaw uprawowo-siewny SPT RS
Zestaw uprawowo-siewny SPT RS to siewnik pneumatyczny. Sekcja uprawowa siewnika nabudowanego składa się z agregatu talerzowego wyposażonego w talerze 510 mm zamontowane na piastach bezobsługowych oraz wału oponowego ułatwiającego transport maszyny. Zestaw jest przeznaczony do wysiewu nasion zbóż, roślin motylkowych i traw. Z powodzeniem można wysiewać nim zboża oraz rośliny o małych nasionach, np. rzepak. Zestaw uprawowo-siewny SPT RS wyposażony jest w system wysiewający posiadający dmuchawę napędzaną hydraulicznie oraz zbiornik o pojemności 2500 l. Wyróżnia się precyzyjnym systemem dozowania i doprowadzania nasion, jak również równomiernym rozłożeniem ziarna. Maszyna wyposażona jest w redlice talerzowe z kołami kopiującymi, które wpływają na lepsze utrzymanie warunków głębokości wysiewu. Dodatkowo zestaw można wyposażyć w wał dogniatający montowany na dyszlu. SPT RS dostępny jest w 2 szerokościach: 3,0 m oraz 4,0 m.
Film animowany otwieracza ProSeries™ | Sprzęt do siewu pneumatycznego John Deere
Agregat podorywkowo-uprawowy APU (Agro-Tom)
Agregat podorywkowo-uprawowy APU jest maszyną półzawieszaną przeznaczoną do płytkiej uprawy pożniwnej. Głębokość pracy maszyny wynosi 3-13 cm. Agregat wyposażony został w 53 zęby przy szerokości 7 m, które zostały rozmieszczone na sześciu belkach. Maszyna została wyposażona w centralnie umieszczone koła transportowe 500/50-17 oraz koła kopiujące, które pomagają w precyzyjnej regulacji głębokości pracy. Zęby kultywatora wyposażone są w gęsiostopy o szerokości 200 mm, które zachodzą na siebie 3,8 cm z każdej strony. W standardzie za ostatnim rzędem zębów zamontowane jest zgrzebło sprężynowe, a kolejno za zgrzebłem umieszczono wał tandem ceownikowy. Wał nożowy z przodu agregatu służy do niszczenia ścierniska - szczególnie po rzepaku. APU występuje w 2 szerokościach: 6 m oraz 7 m.
Brona talerzowa ATH Premium (Rolmako) / ATC Premium (Agro-Tom)
Brona talerzowa ATH Premium o szerokości 5m jest maszyną półzawieszaną składaną hydraulicznie, przeznaczoną do uprawy przedsiewnej, po orce lub innej wstępnej obróbce roli. Może z powodzeniem uprawiać ścierniska. Wyposażona jest w 40 talerzy o średnicy 560 lub 600 mm (opcja). W standardzie występuje z wałem rurowym Ø600 na bezobsługowych piastach. Ma hydrauliczną regulację głębokości oraz hydraulicznie składany system H. Za dopłatą bronę ATH Premium można doposażyć m.in. w różnego typu wały, większe talerze 600 mm, koła przednie, siewnik do poplonów, włókę lub wał nożowy. Maszyna do pracy potrzebuje ciągnik o mocy 140-170 KM. ATH Premium występuje w 4 szerokościach: 4 m, 4.5 m, 5 m, 6 m.
Firma Agro-Tom zaprezentuje również bronę talerzową ATC Premium do płytkiej uprawy ścierniska i podcinania poplonów. Ta coraz popularniejsza uprawka ma ograniczyć parowanie wody i pobudzić chwasty do szybkiego wzrostu. Według informacji producenta zalecana prędkość robocza brony wynosi 16-18 km/h, a głębokość 4-5 cm. Zadaniem talerzy falistych o średnicy 440 mm jest rozdrabnianie resztek pożniwnych i płytkie wymieszanie ich z glebą. Rozdrabnianie resztek wspomaga przedni wał nożowy o średnicy 360 mm ze spiralnie ułożonymi ostrzami. Głębokość pracy wału nożowego regulowana jest hydraulicznie. W standardowym wyposażeniu jest rurowy wał zagęszczający o średnicy 600 mm i bezobsługowe piasty talerzy.
Agregat uprawowo-siewny SPH (Agro-Tom)
Do uprawy i siewu w jednym przejeździe firma Agro-Tom zaprezentuje agregat SPH z uniwersalnym siewnikiem pneumatycznym, którego wentylator napędzany jest hydraulicznie. Sekcję uprawową stanowi brona talerzowa wyposażona w talerze o średnicy 460 mm zamontowane na piastach bezobsługowych. Za sekcją talerzową jest zagęszczający glebę wał oponowy. Rozstawione co 15 cm sekcje wysiewające wyposażone w redlice talerzowe o średnicy 340 mm przeznaczone są do wysiewu nasion zbóż, roślin motylkowych i traw. Opcjonalnie zestaw można wyposażyć w sterowaną hydraulicznie włókę, tylną kamerę i system monitorowania przepływu ziarna.
Wybór odpowiedniego narzędzia do uprawy ścierniska
Czynniki wpływające na decyzję
Wielu rolników zastanawia się nad wyborem odpowiedniego narzędzia do uprawy pożniwnej. Coraz częściej ściernisko jest uprawiane płytko, wykorzystując specjalistyczne maszyny przeznaczone do tego celu. Technicznie różnią się one wydajnością, zapotrzebowaniem na energię oraz efektem uprawowym. Przed wyborem konkretnego modelu warto zastanowić się nad rodzajem maszyny, uwzględniając takie kryteria jak możliwości uprawowe, uniwersalność zastosowania oraz koszty eksploatacji.
Ważnym czynnikiem warunkującym wybór będzie otwartość rolnika na nowe techniki obróbki ziemi, ilość hektarów, jakimi zarządza oraz technologia uprawy. Nie ma idealnych maszyn na każdą okoliczność, warunki glebowe i klimatyczne. Dlatego producenci, tacy jak Rolmako, posiadają w ofercie produkcyjnej całe spektrum narzędzi do uprawy ziemi. Przed podjęciem decyzji o wyborze konkretnej maszyny należy zastanowić się nad rodzajem gleby oraz specyficznymi wymaganiami uprawowymi.
Oferta maszyn do uprawy ścierniska często dzieli się na brony talerzowe, kultywatory podorywkowe oraz maszyny z wyspecjalizowanymi narzędziami do ultra-płytkiej uprawy gleby.
- Brona talerzowa: doskonale sprawdza się na glebach z dużą ilością resztek roślinnych i doskonale miesza glebę.
- Kultywator podorywkowy: idealny do głębokiego spulchniania gleby oraz płytkiej uprawy ścierniska.
- Maszyny do ultra-płytkiej uprawy: zapewniają minimalne naruszenie gleby, co jest korzystne dla jej struktury i zatrzymania wilgoci.
Wybór odpowiedniego narzędzia do uprawy ścierniska zależy od wielu czynników, takich jak rodzaj ziemi, dostępna moc ciągnika oraz specyficzne wymagania uprawowe. Warto pamiętać, że im większy sprzęt rolniczy i trudniejsze warunki glebowe, tym więcej mocy potrzebuje ciągnik.
Porównanie bron talerzowych i kultywatorów zębowych
Decyzja pomiędzy broną talerzową a kultywatorem zębowym niesie za sobą wiele korzyści i wyzwań. Brony talerzowe są wszechstronne i mają niskie koszty eksploatacji, co czyni je atrakcyjnym wyborem dla wielu rolników. Talerzówki mogą jednak przyczyniać się do rozmnażania perzu przez cięcie jego rozłogów, co nie jest idealne. Z kolei kultywatory mogą mieć problem z zapychaniem się rozłogami, co utrudnia pracę. Najlepszym rozwiązaniem jest często posiadanie obu narzędzi, jednak jeśli trzeba wybrać jedno, brona talerzowa wydaje się bardziej wszechstronna.
Zalety i wady bron talerzowych
Brona talerzowa charakteryzuje się niskim zapotrzebowaniem na moc. Maszyna ta radzi sobie również świetnie z dużą ilością resztek pożniwnych na polu, co zwiększa jej wydajność. Narzędzie to jest wszechstronne i może być stosowane w różnych warunkach. Jednym z wyzwań związanych z bronami talerzowymi jest zagłębianie się talerzy w ciężkich glebach. Aby temu sprostać, brona talerzowa musi mieć odpowiednią masę. Konstruktorzy maszyn zdają sobie z tego sprawę, dlatego ich urządzenia są solidnie zbudowane, co przekłada się na lepsze efekty uprawowe i większą trwałość. Duża masa i odległy środek ciężkości powodują jednak, że wymagają one dużej mocy podnośnika.
Kompaktowe brony talerzowe, znane również jako agregaty talerzowe, mają zwartą konstrukcję, co sprawia, że środek ciężkości jest bliżej ciągnika, zmniejszając wymogi dotyczące udźwigu TUZ. Dzięki odpowiednim tarczom skrajnym i wałom doprawiającym problemy z powstawaniem bruzd są minimalizowane. Koszty eksploatacji elementów roboczych bron talerzowych są niższe, ponieważ talerze uprawowe mogą wystarczyć na tysiące hektarów, w zależności od ich grubości i średnicy, co jest bardziej ekonomiczne niż w przypadku stałych podzespołów kultywatorów ścierniskowych. Dzięki obrotowym elementom uprawowym brony talerzowe wymagają mniej mocy od ciągnika, co czyni ich użytkowanie bardziej opłacalnym.
Brony talerzowe mają różne kształty tarcz, które nadają się zarówno do płytkiej uprawy, przygotowania gleby pod siew, jak i uprawy ścierniskowej na głębokości do 15 cm. Maszyny te wyróżniają się możliwością montażu dodatkowych elementów, takich jak siewnik poplonu, wały uprawowe, belka ze zgrzebłem, wał nożowy czy koła podporowe. Poszczególne modele różnią się wagą, odległościami między przednią a tylną belką z elementami roboczymi oraz odstępem talerzy od wału doprawiającego, zastosowanymi amortyzatorami, średnicą i kątem natarcia talerzy oraz możliwościami konfiguracyjnymi i zdolnościami uprawowymi. Brony talerzowe są bardzo popularne ze względu na swoją wielofunkcyjność. Jeden przejazd pozwala wykonać wiele prac rolnych, które w innym przypadku wymagałyby użycia kilku różnych maszyn.
Charakterystyka kultywatorów podorywkowych (gruberów)
Kultywatory podorywkowe, znane również jako grubery, są efektywne w zrywaniu ścierniska nawet na ciężkich glebach. Ich wadą jest większe zapotrzebowanie na moc w porównaniu z bronami talerzowymi oraz mniejsza wydajność. Grubery skutecznie mieszają resztki pożniwne, zastępując klasyczną podorywkę pługiem ornym. Aby zapewnić odpowiednią efektywność, ramy tych maszyn muszą mieć zęby robocze rozmieszczone w dużych odstępach. Największą popularnością cieszą się kultywatory trzy- i czterobelkowe. Duże zęby gruberów mogą pozostawiać pole w nieładzie, dlatego kultywatory podorywkowe zazwyczaj wyposażone są w sekcje wyrównujące, zwykle w postaci rzędów talerzy, a za nimi wały dogniatające, takie jak wały rurowe, pierścieniowe, gumowe czy stalowe.
Kultywatory podorywkowe z zębami SW 70×12 mm lub ST 90×13 mm są odpowiednie do gleb lekkich, średnich i ciężkich. Przy wyborze szerokości roboczej warto pamiętać, że lepiej mieć zapas mocy niż jej niedobór, ponieważ praca kultywatorem wymaga odpowiedniej prędkości roboczej powyżej 10 km/h. Minimalna moc podana przez producenta może wzrosnąć nawet o 50% w trudnych warunkach. Ostateczna decyzja należy do rolnika, który zna własne warunki gospodarowania.
Uprawa bezpłużna i jej korzyści
Uprawę bezpłużną nazywa się uproszczoną, ponieważ zmniejsza liczbę zabiegów uprawowych w porównaniu do systemów orkowych. Ten model gospodarowania jest coraz bardziej popularny, gdyż zmniejsza nakład pracy i oszczędza czas, sprawdzając się nawet w dużych gospodarstwach. Eliminacja lub ograniczenie pracy pługiem jest możliwe dzięki odpowiednim zębom o dużym zakresie głębokości roboczych.
Kultywator do bezorkowej uprawy gleby musi spełniać kilka wymagań, aby praca była skuteczna. Kluczowe jest rozmieszczenie zębów na ramie, zwłaszcza przy dużej ilości resztek pożniwnych. Optymalna liczba to 11 zębów na szerokość 3 metrów, co zapewnia lepszą funkcjonalność przy dużym przepływie gleby.
Mimo że kiedyś pługi zajmowały najwyższą pozycję w rankingu maszyn rolniczych, teraz ich miejsce zajmują brony talerzowe, które wykonują niemal te same czynności, czyli mieszają, odwracają i kruszą zewnętrzną warstwę gleby na polu. Mimo to pług dalej stanowi istotne narzędzie dla rolników ceniących tradycyjne rozwiązania. Wykorzystuje się go, by ziemia była gotowa na siew nowych roślin, pomaga ścinać wyskibienia i przerywa kapilary w celu zmniejszenia parowania wody z gleby.
Ultra-płytka uprawa roli, stosunkowo nowy termin, staje się coraz bardziej popularna w rolnictwie, szczególnie w kontekście technologii bezorkowych. Zmiany klimatyczne, takie jak niedobory wilgoci w glebie i ekstremalne zjawiska pogodowe, skłaniają rolników do poszukiwania nowych metod uprawy, które minimalizują utratę wody z ziemi. Wzrasta również obawa przed ograniczeniami w stosowaniu niektórych środków chemicznych. Samosiewy rzepaku konkurują z roślinami uprawnymi o składniki odżywcze, wodę i światło, co pogarsza jakość plonów, dlatego efektywna i szybka uprawa pożniwna jest kluczowa.
tags: #najlepszy #agregat #podorywkowy