Historia ciągnika rolniczego: od pierwszych prototypów do nowoczesności

Uprawiając piękny, ale i wymagający zawód ogrodnika, często gonimy za nowinkami technicznymi i nowoczesnością. Wyścig ten skutkuje pojawianiem się coraz to doskonalszych rozwiązań, które ułatwiają pracę i konsekwentnie podnoszą jej efektywność. Zmiany te mają charakter ewolucyjny, więc trudno jest je dostrzec. Wystawa starych ciągników na targach Macfrut we włoskim Rimini uwidoczniła zwiedzającym to, jak daleką drogę w budowie tych maszyn przebyła ludzkość na przestrzeni minionego stulecia.

Infografika przedstawiająca oś czasu rozwoju ciągnika rolniczego od 1892 roku do współczesności

Początki mechanizacji rolnictwa

Pierwsze modele ciągników zupełnie nie przypominały współczesnych maszyn wykorzystywanych w rolnictwie. Ciągniki buduje się od roku 1889, choć pierwsze modele nie były jeszcze w pełni funkcjonalne. Pierwszy traktor zastosowano w XIX wieku - była to maszyna z silnikiem parowym, która głównie służyła do transportu drogowego.

Pierwszym działającym traktorem napędzanym silnikiem spalinowym był model Waterloo Boy, zaprezentowany w 1892 roku przez amerykańską firmę Waterloo Gasoline Engine Company. W tym samym roku firma Case skonstruowała pierwszy traktor z silnikiem diesla. Za prekursora ciągników benzynowych uznaje się Johna Froelicha, który zamontował silnik benzynowy na podwoziu swojego ciągnika parowego, by uniknąć przestojów w pracy spowodowanych brakiem opału.

Rozwój konstrukcji w pierwszej połowie XX wieku

Niebagatelną rolę w popularyzacji ciągników odegrał Henry Ford. Na początku XX wieku maszyny były ciężkie (ponad 2 tony) i bardzo drogie, co uniemożliwiało ich powszechne wykorzystanie. Ford postawił sobie za cel stworzenie lekkiego i przystępnego modelu, co zaowocowało powstaniem Modelu F. Dodatkowym impulsem do rozwoju technologii była I wojna światowa, która zredukowała dostępną siłę roboczą w postaci ludzi i koni.

Ewolucja marki Fiat

Marka Fiat uruchomiła produkcję modelu 702 dokładnie 100 lat temu, a pierwsze egzemplarze trafiły do użytku w 1919 roku. Konstrukcja ta była wzorowana na maszynie Fordson F. Ciągnik odpalany był na korbę, posiadał 3 biegi w przód, jeden wsteczny, ważył 2835 kg i osiągał prędkość 6,6 km/h.

  • Seria 700: Wprowadzona w 1927 roku, poprawiła właściwości jezdne poprzez zmniejszenie gabarytów maszyny. W latach 1927-1950 wyprodukowano ponad 7000 sztuk.
  • Seria 700 B: Zastąpiła poprzednika w 1931 roku. Wprowadzono modyfikacje mechaniczne, w tym zmianę korby na zewnętrzną, używaną tylko do rozruchu.
  • Fiat 602: Projektowany jako ciągnik pomocniczy do lżejszych prac polowych, siewów czy transportu.
Zdjęcie archiwalne ciągnika Fiat 702 z okresu międzywojennego

Polski akcent: historia marki Ursus

W latach 1915-1918 zespół pod kierownictwem prof. Karola Taylora rozpoczął prace konstrukcyjne nad pierwszym polskim ciągnikiem. W 1922 roku uruchomiono produkcję modelu 1921/1922 w Fabryce Silników i Traktorów „Ursus”, którego konstrukcja oparta była na amerykańskim ciągniku Titan.

Kultowym modelem w powojennej Polsce stał się Ursus C-45. Ze względu na konieczność szybkiego uruchomienia produkcji, zdecydowano się na odwzorowanie niemieckiego ciągnika Lanz Bulldog HR 8. W latach 1947-1954 wyprodukowano ok. 33 000 egzemplarzy tego modelu. C-45 wyposażony był w 2-suwowy, poziomy, chłodzony cieczą silnik o mocy 45 KM.

Uratuj zabytek - pozyskiwanie zabytku - łzy rozstania radość zakupu C45 Ursus

Przegląd technologii innych producentów

Podczas wystaw, takich jak Macfrut 2019, prezentowane są również modele historyczne innych marek:

Marka i model Charakterystyka
Landini V30 - Velite Ciągnik do lżejszych prac, nazwa wywodzi się od rzymskich żołnierzy w lekkich zbrojach.
Massey-Harris 744D Produkowany od 1948 roku, początkowo z silnikiem diesla marki Perkins.
Munktells 20-24 Szwedzka konstrukcja z 1916 roku, łącząca silnik spalinowy z karoserią lokomotywy.
Case 10-18 Jeden z najstarszych ciągników w Polsce (z 1920 roku), obecnie eksponat muzealny.

Historia ciągników to również dzieje współpracy wielu firm. Przykładem jest marka Valtra, której korzenie wywodzą się z połączenia fińskiego Valmet i szwedzkiego Volvo BM. W 1932 roku powstał model BM 25, będący jedną z pierwszych maszyn wyposażonych w pneumatyczne, gumowe opony, co pozwoliło zwiększyć prędkość do 14 km/h.

tags: #najstarszy #ciagnik #rolniczy #data