Uprawiając piękny, ale i wymagający zawód ogrodnika, często gonimy za nowinkami technicznymi i nowoczesnością. Wyścig ten skutkuje pojawianiem się coraz to doskonalszych rozwiązań, które ułatwiają pracę i konsekwentnie podnoszą jej efektywność. Zmiany te mają charakter ewolucyjny, więc trudno jest je dostrzec. Wystawa starych ciągników na targach Macfrut we włoskim Rimini uwidoczniła zwiedzającym to, jak daleką drogę w budowie tych maszyn przebyła ludzkość na przestrzeni minionego stulecia.

Początki mechanizacji rolnictwa
Pierwsze modele ciągników zupełnie nie przypominały współczesnych maszyn wykorzystywanych w rolnictwie. Ciągniki buduje się od roku 1889, choć pierwsze modele nie były jeszcze w pełni funkcjonalne. Pierwszy traktor zastosowano w XIX wieku - była to maszyna z silnikiem parowym, która głównie służyła do transportu drogowego.
Pierwszym działającym traktorem napędzanym silnikiem spalinowym był model Waterloo Boy, zaprezentowany w 1892 roku przez amerykańską firmę Waterloo Gasoline Engine Company. W tym samym roku firma Case skonstruowała pierwszy traktor z silnikiem diesla. Za prekursora ciągników benzynowych uznaje się Johna Froelicha, który zamontował silnik benzynowy na podwoziu swojego ciągnika parowego, by uniknąć przestojów w pracy spowodowanych brakiem opału.
Rozwój konstrukcji w pierwszej połowie XX wieku
Niebagatelną rolę w popularyzacji ciągników odegrał Henry Ford. Na początku XX wieku maszyny były ciężkie (ponad 2 tony) i bardzo drogie, co uniemożliwiało ich powszechne wykorzystanie. Ford postawił sobie za cel stworzenie lekkiego i przystępnego modelu, co zaowocowało powstaniem Modelu F. Dodatkowym impulsem do rozwoju technologii była I wojna światowa, która zredukowała dostępną siłę roboczą w postaci ludzi i koni.
Ewolucja marki Fiat
Marka Fiat uruchomiła produkcję modelu 702 dokładnie 100 lat temu, a pierwsze egzemplarze trafiły do użytku w 1919 roku. Konstrukcja ta była wzorowana na maszynie Fordson F. Ciągnik odpalany był na korbę, posiadał 3 biegi w przód, jeden wsteczny, ważył 2835 kg i osiągał prędkość 6,6 km/h.
- Seria 700: Wprowadzona w 1927 roku, poprawiła właściwości jezdne poprzez zmniejszenie gabarytów maszyny. W latach 1927-1950 wyprodukowano ponad 7000 sztuk.
- Seria 700 B: Zastąpiła poprzednika w 1931 roku. Wprowadzono modyfikacje mechaniczne, w tym zmianę korby na zewnętrzną, używaną tylko do rozruchu.
- Fiat 602: Projektowany jako ciągnik pomocniczy do lżejszych prac polowych, siewów czy transportu.

Polski akcent: historia marki Ursus
W latach 1915-1918 zespół pod kierownictwem prof. Karola Taylora rozpoczął prace konstrukcyjne nad pierwszym polskim ciągnikiem. W 1922 roku uruchomiono produkcję modelu 1921/1922 w Fabryce Silników i Traktorów „Ursus”, którego konstrukcja oparta była na amerykańskim ciągniku Titan.
Kultowym modelem w powojennej Polsce stał się Ursus C-45. Ze względu na konieczność szybkiego uruchomienia produkcji, zdecydowano się na odwzorowanie niemieckiego ciągnika Lanz Bulldog HR 8. W latach 1947-1954 wyprodukowano ok. 33 000 egzemplarzy tego modelu. C-45 wyposażony był w 2-suwowy, poziomy, chłodzony cieczą silnik o mocy 45 KM.
Uratuj zabytek - pozyskiwanie zabytku - łzy rozstania radość zakupu C45 Ursus
Przegląd technologii innych producentów
Podczas wystaw, takich jak Macfrut 2019, prezentowane są również modele historyczne innych marek:
| Marka i model | Charakterystyka |
|---|---|
| Landini V30 - Velite | Ciągnik do lżejszych prac, nazwa wywodzi się od rzymskich żołnierzy w lekkich zbrojach. |
| Massey-Harris 744D | Produkowany od 1948 roku, początkowo z silnikiem diesla marki Perkins. |
| Munktells 20-24 | Szwedzka konstrukcja z 1916 roku, łącząca silnik spalinowy z karoserią lokomotywy. |
| Case 10-18 | Jeden z najstarszych ciągników w Polsce (z 1920 roku), obecnie eksponat muzealny. |
Historia ciągników to również dzieje współpracy wielu firm. Przykładem jest marka Valtra, której korzenie wywodzą się z połączenia fińskiego Valmet i szwedzkiego Volvo BM. W 1932 roku powstał model BM 25, będący jedną z pierwszych maszyn wyposażonych w pneumatyczne, gumowe opony, co pozwoliło zwiększyć prędkość do 14 km/h.
tags: #najstarszy #ciagnik #rolniczy #data