Najszybsze Ciągniki Świata: Rekordy Prędkości i Innowacje Techniczne

Świat maszyn rolniczych, choć kojarzony przede wszystkim z mocą i wydajnością w pracy polowej, kryje w sobie również pasjonującą dziedzinę bicia rekordów prędkości. Ciągniki rolnicze, często postrzegane jako powolne pojazdy, potrafią zaskoczyć swoimi możliwościami, gdy zostaną odpowiednio zmodyfikowane. W ostatnich latach szczególnie wyróżnia się brytyjski producent JCB, którego seria Fastrac wielokrotnie zapisywała się na kartach Księgi Rekordów Guinnessa jako najszybsze traktory na świecie.

The JCB Fastrac Two, the world's fastest tractor, in action on a test track

Wprowadzenie do Linii JCB Fastrac

Linia ciągników rolniczych Fastrac, produkowanych przez JCB, zadebiutowała na rynku w 1991 roku. Od tego czasu marka stale się rozwija, wprowadzając coraz to nowsze innowacje i udoskonalenia. Ciągniki Fastrac od samego początku były projektowane z myślą o szybkim przemieszczaniu się po drogach, a pierwsze modele mogły osiągać prędkości 40 km/h, 65 km/h oraz 80 km/h. Wszystkie modele Fastrac są napędzane sześciocylindrowymi silnikami diesla, początkowo dostarczanymi przez Perkins Engines, następnie przez Cummins, a obecnie przez AGCO SISU Power. Fastrac oferuje trzy różne typy skrzyń biegów, w tym zaawansowaną skrzynię CVT (Continuously Variable Transmission) dla płynnej i efektywnej pracy. Wszystkie modele mają możliwość wyboru napędu na cztery koła i są niezawodne nawet na piaszczystej czy podmokłej, gliniastej glebie. Fastrac zajmuje szczególne miejsce w ofercie JCB jako linia ciągników rolniczych zaprojektowanych z myślą o najwyższej wydajności i komforcie, odpowiadając na potrzeby nowoczesnych gospodarstw rolnych i wyznaczając nowe standardy w branży.

Rekordowe Osiągnięcia JCB Fastrac

JCB obecnie posiada światowy rekord najszybszego zmodyfikowanego ciągnika. Rekordy te były efektem intensywnych prac inżynieryjnych i współpracy z ekspertami ze świata sportów motorowych.

JCB Fastrac One: Pierwszy Rekord (Czerwiec 2019)

W czerwcu 2019 roku specjalnie zmodyfikowany ciągnik rolniczy o nazwie Fastrac One rozpędził się do 103,6 mph (około 166,7 km/h) i ustanowił nowy rekord prędkości pojazdu zakwalifikowanego jako ciągnik rolniczy. Ten wynik, osiągnięty przez kierowcę Guy’a Martina na lotnisku Elvington w Wielkiej Brytanii, był imponujący, ale dla brytyjskiego producenta maszyn rolniczych to było za mało. Ambitny zespół JCB dążył do jeszcze większych prędkości.

World's Fastest Tractor - JCBWFT - Record Break

JCB Fastrac Two: Pobicie Własnego Rekordu (Październik 2019)

Niecałe pół roku później, 23 października 2019 roku, na lotnisku Elvington w North Yorkshire, brytyjski mechanik, motocyklista i prezenter telewizyjny Guy Martin pobił własny rekord Guinnessa. Ciągnik JCB Fastrac Two, będący rozwinięciem poprzedniego prototypu, osiągnął średnią prędkość 217,57 km/h (135,19 mph) i maksymalną prędkość aż 247,47 km/h (153,771 mph). Rekordowy pojazd powstał w oparciu o standardowy ciągnik rolniczy Fastrac, który został poddany licznym modyfikacjom.

Szczegółowe Modyfikacje Techniczne

Projekt Fastrac Two był efektem pracy młodego zespołu inżynierów z JCB w Staffordshire oraz inżynierów z zespołu Williams F1. W porównaniu z produkowanym seryjnie ciągnikiem, Fastrac Two przeszedł gruntowną "terapię odchudzającą" i aerodynamiczną, a także znaczące usprawnienia jednostki napędowej:

  • Silnik i moc: Sercem Fastrac Two jest zmodyfikowany, 6-cylindrowy diesel JCB Dieselmax o pojemności 7,2 litra. Ten silnik wytwarza ponad 1000 KM (dokładnie 1030 KM) i 2500 Nm momentu obrotowego. Aby osiągnąć taką moc, silnik zyskał większą turbosprężarkę.
  • Redukcja masy: Ważącego ponad 8500 kg Fastraca odchudzono do 5000 kg, co oznacza redukcję masy o ponad 2,5 tony. W porównaniu do wcześniejszego prototypu Fastrac One, masa została zmniejszona o 10%. Uzyskano to dzięki zastosowaniu lżejszych materiałów, takich jak aluminiowe panele zamiast stalowych oraz karbonowa karoseria. Zainstalowano również zatwierdzoną przez FIA klatkę bezpieczeństwa oraz fotel z sześciopunktowymi pasami.
  • Aerodynamika: Modyfikacje aerodynamiczne, opracowane przez inżynierów z Williams Advanced Engineering (oddział Williams F1), pozwoliły zmniejszyć opór powietrza aż o 25%. Inżynierowie z Grove opracowali aż 65 indywidualnych części, które zastosowano w modelu Fastrac firmy JCB. Zmiany objęły m.in. podłogę, która otrzymała płaską powierzchnię, co zapewniło lepszy przepływ powietrza. Do tego usunięto lusterka, a tył kabiny został odpowiednio zmodyfikowany i poprawiony pod względem aerodynamicznym. Maszyna została obniżona o 20 cm, dostała zupełnie nowe owiewki kabiny, a także dodano przedni rozdzielacz, płytę podwozia oraz tylny dyfuzor.
  • Systemy chłodzenia: Przy tak wysokich prędkościach i mocy kluczowe było zapewnienie odpowiedniego chłodzenia silnika. W tym celu dodano chłodnicę chłodzoną lodowatą wodą oraz dodatkowo zamontowano wtrysk wody do chłodzenia spalania i wspomagania chłodzenia tłoka.
  • Opony i hamowanie: Dużym wyzwaniem było również opracowanie specjalnych opon. Podjęła się tego firma BKT, która przygotowała ich wersję ze stalowym opasaniem. Co ciekawe, JCB nie zamontował opon lotniczych, tylko zmodyfikował opony stosowane w fabrycznej wersji Fastrac, które normalnie są dopuszczone do prędkości 80 km/h. Zmiany polegały na dodaniu stalowych pasów w oponach, co miało zapewnić wysoką wytrzymałość. Ze względu na ekstremalne prędkości, z tyłu maszyny musiano wygospodarować miejsce na spadochron wspomagający hamowanie, co uniemożliwiało podłączenie standardowego pługa czy innej maszyny rolniczej.
  • Zużycie paliwa: JCB podało również średnie zużycie paliwa Fastraca Two. Na jednym galonie najszybszy traktor świata może przejechać około 5 mil, co w przeliczeniu daje spalanie na poziomie 56,5 l/100 km.
Infographics showing technical modifications of JCB Fastrac Two

Rola Guy’a Martina

Guy Martin, brytyjski prezenter telewizyjny i były motocyklowy kierowca wyścigowy, odegrał kluczową rolę w obu rekordach prędkości. Jego doświadczenie w prowadzeniu szybkich pojazdów było nieocenione. Martin tak podsumował swoje zaangażowanie w projekt: „To było ogromne przedsięwzięcie, a ja byłem bardzo małym trybikiem w maszynie. Ale bycie tak małym trybikiem było ogromnym zaszczytem, więc bardzo dziękuję JCB i jego zespołowi inżynierów, którzy sprawili, że ten ciągnik jest absolutnie wyjątkowy. Kiedy latem osiągnęliśmy 103,6 mil na godzinę z Fastrac, byłem przekonany, że możemy jechać jeszcze szybciej, a zespół JCB podjął wyzwanie, ustanawiając nowy rekord. To niesamowite osiągnięcie dostarczone przez młody i pełen entuzjazmu zespół inżynierów.”

World's Fastest Tractor - JCBWFT - Record Break

Inne Rekordy Prędkości: Valtra i Nokian (2015)

Historia rekordów prędkości ciągników rolniczych nie ogranicza się wyłącznie do JCB. W 2015 roku fiński producent ciągników rolniczych Valtra, wchodzący w skład grupy AGCO, wraz z firmą Nokian ustanowili rekord Guinnessa w kategorii najszybszego ciągnika rolniczego na lodzie.

  • Miejsce i warunki: Próba bicia rekordu miała miejsce 9 lutego 2015 roku (inna wzmianka wskazuje na 19 lutego) w Finlandii, na terenie lotniska w Vuojärvi koło Rovaniemi w Laponii, na zamkniętym odcinku autostrady (obecnie awaryjnym pasie lądowania). Trasa była oblodzona i zaśnieżona.
  • Ciągnik: Do testu wykorzystano nowy ciągnik Valtra serii T, model T234. Był to standardowy ciągnik, który opuścił mury fabryki, jednak w silniku zmieniono oprogramowanie, a przekładnia nie posiadała fabrycznego ograniczenia. Dodatkowo, aby umożliwić osiągnięcie jak największej prędkości, zdjęto wał kardana.
  • Kierowca: Za kierownicą fińskiego ciągnika zasiadł wielokrotny rajdowy mistrz świata Juha Kankkunen.
  • Opony: Na ciągniku zamontowane zostały specjalnie wyprodukowane zimowe opony przeznaczone do traktorów przez firmę Nokian. Model opon Hakkapeliitta TRI został specjalnie zaprojektowany do warunków, jakie panowały podczas próby bicia rekordu.
  • Osiągnięta prędkość: Odcinek pomiarowy znajdował się na jednym z pasów lotniska, a czas przejazdu mierzono na 50-metrowym odcinku w obu kierunkach. Traktor musiał dwukrotnie przejechać ten odcinek. Średnia wyników z obu przejazdów pozwoliła na ustanowienie rekordu prędkości 130,165 km/h.

Firmy Nokian i Valtra udowodniły, że maszyny rolnicze mogą pokazać swoje możliwości w ekstremalnych warunkach, gwarantując wysoko podniesioną poprzeczkę dla kolejnych pretendentów. Valtra jest firmą z tradycjami, a jej ciągniki są znane na całym świecie ze swoich możliwości jazdy w ekstremalnych warunkach. Firma Nokian ma jeszcze dłuższą historię - produkuje opony już od 1934 roku i jako pierwsza wprowadziła na rynek opony zimowe, testując je w skrajnie trudnych warunkach w „Białym Piekle”, czyli centrum testowym Ivalo Center w Norwegii.

Valtra T234 tractor on an icy track with Nokian winter tires

Najszybszy Seryjny Ciągnik: JCB Fastrac 8330

Oprócz rekordowych, specjalnie zmodyfikowanych maszyn, istnieje również kategoria najszybszych ciągników produkowanych seryjnie. W tej dziedzinie także wyróżnia się JCB Fastrac, a konkretnie model 8330. Model ten nosi miano najszybszego na świecie produkowanego seryjnie ciągnika.

  • Charakterystyka: JCB Fastrac 8330 osiąga maksymalną moc 348 KM, a jego silnik generuje 1440 Nm maksymalnego momentu obrotowego.
  • Wrażenia z jazdy: Ciągniki JCB Fastrac są cenione za komfort jazdy, częściowo dzięki hydraulicznie amortyzowanemu zawieszeniu, które sprawia, że maszyna „płynie” po nierównościach, nawet podczas szybkiej jazdy po drogach publicznych.
JCB Fastrac 8330, a powerful production tractor

tags: #najszybszy #ciagnik #na #swiecie