Firma Pronar, założona w 1988 roku, początkowo zajmowała się handlem produktami rolnymi z ZSRR, a następnie z krajami WNP. Nazwa "Pro" oznacza produkcję, zaś "Nar" to skrót od Narwi, gdzie firma ma swoją siedzibę. Mniej więcej w połowie lat 90. Pronar rozpoczął produkcję ciągników pod własną marką, stając się z czasem największym polskim producentem w tej dziedzinie. Początkowe konstrukcje korzystały z podzespołów z Białorusi, uzupełnionych o polskie maski, kabiny, elementy wyposażenia i mniejsze komponenty. Maszyny z tego okresu nadal pracują na polach i radzą sobie naprawdę dobrze. W międzyczasie firma rozszerzyła działalność o produkcję innych podzespołów i maszyn, w tym kół i felg, przyczep, maszyn zielonkowych, hydrauliki i pneumatyki, rozwijając również eksport.
Ciągniki Pronar były sukcesywnie modernizowane, niezależnie od działań MTZ. W 2006 roku rozpoczęto produkcję nowych maszyn serii P5, które były już mniej spokrewnione z Belarusami. Rok później ofertę uzupełniono o ciągniki serii P7 (modele 5112, 5122) z silnikami Iveco (FPT) o mocach 81,6 i prawie 90 KM oraz transmisją firmy Carraro. W szczytowym okresie, około 2007 roku, oferta Pronaru obejmowała różnorodne modele, od serii 320 AM/AMK z silnikiem Mitsubishi (36 KM) po Pronary 82A/SA (79,8-81 KM), TSA (90-90,7 KM) i 1025A (ok. 105 KM). Do tego dochodziły modele Zefir 85/85K na bazie chińskich YTO oraz serie P5 i P7. Od 2008 roku zapowiadano również wprowadzenie potężniejszych serii P6 i P9, w tym modeli 7150, 8120 i 8140. Niestety, pod koniec pierwszej dekady XXI wieku firma z Podlasia zaprzestała produkcji autorskich ciągników.
Pronar 8140 (Seria P9): Flagowy Model i Jego Szczegółowe Specyfikacje
Zdecydowaną gwiazdą i szczytowym osiągnięciem firmy Pronar w zakresie produkcji ciągników był potężny, jak na owe czasy, model Pronar 8140 (seria P9) o mocy 265 KM. Maszyna ta została pokazana po raz pierwszy w 2007 roku, razem z serią P6 (7150). Pronar 8140 robił dobre wrażenie na rynku prostych i mocnych ciągników, oferując konkurencyjną cenę, co było kluczowe dla rolników w Europie Środkowej. Pomysł na własne, mocne ciągniki był szczególnie obiecujący na początku. Niestety, w latach 2016-2018 produkcja stała się mniej opłacalna z powodu rosnących wymagań dotyczących norm emisji spalin i związanych z tym droższych komponentów.

Silnik i Układ Napędowy
- Silnik: Pronar 8140 wyposażony był w 6-cylindrowy, turbodoładowany silnik marki Deutz, generujący 265 KM.
- Moment obrotowy: 1050 Nm przy 1500 obr./min.
- Technologia silnika: Nowy silnik posiadał system Common Rail oraz recyrkulacji spalin EGR, spełniając ówczesne normy toksyczności. Wyróżniało go zastosowanie dwóch pomp zasilających, smarowanych przez układ smarowania silnika, co znacząco zwiększało ich trwałość w porównaniu do rozwiązań smarowanych olejem napędowym. Ciśnienie wtrysku utrzymywało się na stałym poziomie 1600 barów w całym zakresie obrotów.
- Skrzynia biegów: Skrzynia biegów, wraz z tylną osią, była wyrobem niemieckiej firmy ZF. Oferowała ona 6-stopniową, synchronizowaną skrzynię biegów połączoną z 4 zakresami przełączanymi pod obciążeniem (Powershift). W wyposażeniu standardowym zastosowano reduktor biegów pełzających, co łącznie dawało 40 biegów do przodu i 40 biegów do tyłu. Taka liczba przełożeń umożliwiała dobór optymalnej prędkości pracy przy najbardziej ekonomicznych obrotach silnika.
- Zmiana kierunku jazdy: Zmiana kierunku jazdy (przód - tył) odbywała się bez użycia sprzęgła, elektrohydraulicznie, za pomocą ergonomicznie umieszczonego przełącznika pod kierownicą (tzw. Powershuttle).
- Sprzęgło: Oprócz głównego wielotarczowego sprzęgła mokrego, zastosowano dodatkowe sprzęgło hydrokinetyczne, eliminujące szarpnięcia podczas ruszania i zmiany przełożeń, co podnosiło komfort jazdy i trwałość całego układu napędowego.

Wymiary, Waga i Układ Hydrauliczny
- Wymiary: Rozstaw osi modelu 8140 wynosił 3010 mm.
- Waga: Pojazd ważył prawie 10 ton.
- Układ hydrauliczny: Wszystkie główne podzespoły hydrauliki oraz elektroniczny układ sterowania i regulacji tylnego TUZ-a (system EHR) pochodziły od firmy Bosch Rexroth. Pompa hydrauliczna zasilająca układ hydrauliki zewnętrznej oraz TUZ pracowała w układzie LS (Load Sensing), a jej wydatek wynosił 116 dm³/h.
- Trwałość hydrauliki: Producent zastosował niezależny zbiornik oleju do hydrauliki zewnętrznej, co zapobiegało zanieczyszczeniu oleju w skrzyni biegów olejem pochodzącym z agregowanych maszyn.
- Tylny TUZ: Oprócz elektronicznej regulacji siłowej, pozycyjnej i mieszanej, tylny TUZ posiadał również funkcję aktywnego tłumienia drgań.
- Wyposażenie opcjonalne: W opcji dostępne były między innymi przedni TUZ i WOM, siedzisko z amortyzacją pneumatyczną, zaczep transportowy "Pitonfix" oraz amortyzowana przednia oś.
Komfort Pracy Operatora
Projektanci Pronara poświęcili wiele uwagi zapewnieniu komfortowych warunków pracy operatora. Dzięki wyeliminowaniu środkowego słupka w kabinie, maksymalnie przeszklenie, co zapewniało bardzo dobrą widoczność. Zastosowanie nowoczesnego silnika oraz jego izolacja od kabiny przyczyniły się do niskiego poziomu hałasu. Dodatkowo komfort pracy podnosiły standardowo montowana klimatyzacja oraz komfortowe siedzisko Grammera z amortyzacją mechaniczną lub pneumatyczną. Aby umożliwić komfortową pracę po zmierzchu, operator miał do dyspozycji 9 świateł roboczych montowanych z przodu i z tyłu ciągnika. Przewidziano również bogaty wachlarz wyposażenia dodatkowego i opcjonalnego, aby dostosować ciągnik do indywidualnych potrzeb klientów.
Inne Wyróżniające Się Modele Ciągników Pronar
Oprócz modelu 8140, Pronar oferował inne znaczące ciągniki:
- Pronar 7150 (Seria P6): Model ten, podobny do 8140 pod względem designu i projektu kabiny, różnił się zastosowanymi silnikami i wyposażeniem. Pod maską pracował silnik Deutza o mocy 180 KM (niektóre źródła podają 176 KM) i momencie obrotowym 716,6 Nm przy 1600 obr./min. Skrzynia biegów była podobna do tej w modelu 8140, czyli 40+40 Powershift marki ZF.
- Pronar 6180 (Seria P10): Wprowadzony w 2009 roku, miał nowocześniejszy design. Wyposażono go w 6-cylindrowy, turbodoładowany silnik Deutz generujący 146 KM, współpracujący ze skrzynią ZF T 7226 40x40 z Powershiftem. Układ hydrauliczny oferował maksymalny udźwig 9,2 t i sterowanie EHR marki Bosch. Kabina była podobna do tej z modeli P6 i P5.
- Pronar 5340 (Następca Serii P5): Zaprezentowany w 2013 roku (sprzedaż od 2015 r.), został skonstruowany na podzespołach renomowanych producentów, cechując się prostą, wytrzymałą i solidną konstrukcją. Posiadał oszczędny 4-cylindrowy silnik Deutz o pojemności 3621 cm³ i mocy 106 KM, spełniający normę Stage IIIB, z bezobsługowym katalizatorem DOC. Na przełomie 2015 i 2016 r. zaprezentowano model 5440 z silnikiem Deutz przygotowanym na normy Stage IV i V.
- Pronar 320AMK: Prostota w obsłudze, standardowe wyposażenie w przedni TUZ, światło ostrzegawcze i wydajna hydraulika sprawiały, że był to popularny wybór wśród klientów.
- Zefir 85/90: Oparte na chińskich ciągnikach YTO, były montowane przez Pronar od 2007 roku. Oferowały silniki Yituo Diesel Co. o mocach odpowiednio 84,9 KM i 90 KM, bazujące na projektach Ricardo i FiatAgri.
Największe POLSKIE Ciągniki Rolnicze W Historii! | Crystal | Ursus | Pronar | Ślązak | RZM
Pozycja Pronar na Polskim Rynku Ciągników
W 2011 roku, Pronar, z wynikiem 222 zarejestrowanych traktorów, zajmował 15. miejsce na polskim rynku, ustępując takim markom jak Ursus (267 szt.) czy Pol-Mot (287 szt.). Ranking wygrały wówczas New Holland (ok. 2,7 tys. szt.) i MTZ (ok. 2,3 tys. szt.). Mimo dobrej ceny i niezłych komponentów, polscy rolnicy nie byli do końca przekonani do ciągników Pronara, w przeciwieństwie do MTZ Belarus, który radził sobie wówczas świetnie. W późniejszych latach Ursus sprzedawał więcej ciągników, zwłaszcza modelu C-380, podczas gdy Pronar i inne firmy musiały zadowalać się mniejszą liczbą sprzedanych egzemplarzy.
Ciągniki serii P5, P6, P7 i P9 były dość niszowymi produktami, a ich produkcja nie była masowa. Dziś trudno spotkać te traktory w ogłoszeniach na rynku wtórnym. Jedyne modele, które pojawiają się w ogłoszeniach, to produkowane najdłużej ciągniki serii P5, takie jak 5340. Przykładowo, model 8140 kosztował w 2011 roku 465 tys. zł, co było kwotą konkurencyjną w porównaniu do liderów rynku w segmencie o tej mocy.
Współczesna Oferta Pronar
W obecnych czasach firma Pronar skupia się na dystrybucji i jest importerem ciągników marki TYM.
tags: #najwiekszy #ciagnik #pronar