Poszukując używanego ciągnika do cięższych prac polowych, warto zwrócić uwagę na serię TM marki New Holland, produkowaną w latach 2002-2009. Ciągniki te, będące drugą generacją serii TM 115-165 (lata 1999-2002), zyskały uznanie użytkowników dzięki swojej bezawaryjności, prostocie obsługi i komfortowi pracy.
Historia i dostępność na rynku wtórnym
Seria TM 120-190 New Hollanda była rozwinięciem wcześniejszych modeli, oferując maszyny o mocach od 116 KM (TM115) do 168 KM (TM 165). Mimo że nie należą do najczęściej spotykanych maszyn na rynku wtórnym, ich popularność rośnie z roku na rok. Wiele egzemplarzy nadal jest użytkowanych przez pierwszych właścicieli, co świadczy o ich trwałości. Znaczna część ciągników dostępnych w Polsce pochodzi ze sprzedaży krajowej, ale sporo trafia również z Zachodu. W porównaniu do konkurencji, takich jak John Deere, Massey Ferguson czy Fendt, ciągniki z serii TM można często nabyć w niższej cenie.
Silniki - serce ciągników New Holland TM
Sercem ciągników z serii TM 120-190 są 6-cylindrowe, turbodoładowane silniki Forda. Konstrukcje te cieszą się znakomitą opinią serwisantów i użytkowników. Kluczowym czynnikiem ich niezawodności jest duża pojemność silnika w stosunku do generowanej mocy - 7,5 litra (pojemność misy olejowej wynosi około 18 litrów). Warto podkreślić, że obecnie produkowane ciągniki o mocy 170 KM często bazują na 4-cylindrowych jednostkach o pojemności niespełna 5 litrów. Serwisanci zgodnie twierdzą, że silniki TM-ów są praktycznie bezawaryjne i bardzo żywotne, a naprawy kapitalne w 10-13-letnich ciągnikach są rzadkością, pod warunkiem terminowej wymiany oleju (co 300 godzin) i braku nieumiejętnych modyfikacji mocy.
Charakterystyka pracy i zużycie paliwa
Duża pojemność i 6 cylindrów przekładają się na doskonałą charakterystykę pracy silnika. Wysoki moment obrotowy jest dostępny w szerokim zakresie obrotów, co jest atutem w ciężkich pracach polowych. Mechaniczne pompy wtryskowe, z wyjątkiem elektronicznie sterowanych w modelach TM 175 i TM 190, również przyczyniają się do niezawodności. Opinie na temat zużycia paliwa są zróżnicowane - niektórzy użytkownicy uważają je za podobne do innych maszyn, inni za dość wysokie, co może wynikać z pojemności silnika. Najczęściej wspomina się o spalaniu w orce na poziomie 15-20 l/ha.
Układy przeniesienia napędu
Ciągniki New Holland TM oferują kilka rodzajów przekładni, co pozwala dopasować maszynę do indywidualnych potrzeb rolnika.
Synchro Command
Jest to podstawowa, w pełni mechaniczna przekładnia z dźwignią mechanicznego rewersu. Oferuje 40 prędkości do przodu i 32 wstecz, co zapewnia elastyczność w różnych zastosowaniach.
Dual Command
Ta przekładnia była najchętniej wybierana przez polskich rolników kupujących nowe ciągniki New Holland. Posiada 24 biegi do przodu i 12 do tyłu. Użytkownik może wybierać 4 biegi z trzech zakresów prędkości, a na każdym z nich dostępny jest jeden półbieg załączany bez użycia sprzęgła. Zmiana kierunku jazdy odbywa się za pomocą elektrohydraulicznego rewersu.
Power Command i Range Command
Przekładnia Power Command oferuje 18 biegów do przodu dostępnych w jednym zakresie, z niemal pełną automatyczną zmianą biegów w trybie polowym (od 1 do 11) i transportowym (od 12 do 18). Ciągnik może poruszać się wstecz w jednej z 6 prędkości. Obok Power Command, dostępna była również niemal identyczna przekładnia Range Command, która jednak nie oferowała automatyki zmiany biegów.
Wybór przekładni zależy od rodzaju planowanych prac. Power Command z automatyczną zmianą biegów znakomicie sprawdzi się w transporcie. Wszystkie przekładnie w New Holland TM są uznawane za bardzo udane i bezproblemowe, pod warunkiem terminowej wymiany oleju (około 70 litrów) i filtrów. Olej jest wspólny dla przekładni i układu hydraulicznego, dlatego ważne jest, aby upewnić się co do jego jakości i stanu.
Charakterystyka podwozia i hydrauliki
Ciągniki New Holland TM są przystosowane do ciężkich prac polowych dzięki elastycznym silnikom, dużemu rozstawowi osi, wydajnej hydraulice, wysokiemu udźwigowi tylnego TUZ i kilku prędkościom WOM.
Masa i rozstaw osi
- Mniejsze modele (TM 120-TM 155) bez obciążników ważą około 5800 kg, a rozstaw osi wynosi 2,72 m. Po dociążeniu przedniego TUZ bez trudu radzą sobie z 4-skibowymi pługami obracalnymi czy większością 3-metrowych agregatów uprawowo-siewnych.
- Modele TM 175 i TM 190 mają większy potencjał do pracy z ciężkimi maszynami, z bazową masą przekraczającą 7100 kg i rozstawem osi 2,82 m.
Układ hydrauliczny i TUZ
Wydajność układu hydraulicznego, z wyjątkiem modelu TM 120 (55 l/min), wynosi 112 l/min (12 l/min w TM 175 i TM 190). Udźwig tylnego TUZ mieści się w zakresie od 6770 kg (TM 120-130) do 8647 kg (TM 140-190).
Wśród ciągników TM pierwszej i drugiej generacji często spotyka się mechaniczne sterowanie TUZ za pomocą dźwigni. Nowsze modele są zazwyczaj wyposażone w panel EHR, a w przypadku dwóch największych modeli, EHR jest standardem. Zdarzają się również maszyny z klawiszami sterującymi elektrozaworami hydrauliki zewnętrznej.
Zrozumienie hydraulicznych tylnych zaworów zdalnych - TMT
Oś przednia - innowacje i typowe usterki
Oprócz standardowej "sztywnej" osi przedniej, często można spotkać maszyny z osią amortyzowaną. Rzadziej zdarzają się ciągniki z unikalnym dla New Hollanda rozwiązaniem - układem skrętu Super Steer, w którym podczas skrętu wychylają się nie tylko koła, ale również oś. Jeśli układ był prawidłowo obsługiwany (regularne smarowanie sworzni), nie powinno być z nim żadnych problemów.
Należy wspomnieć o częstej usterce trapiącej "TM-y" - awaryjnym potencjometrze skrętu przednich kół. Potencjometr umieszczony jest w górnej części prawej zwolnicy i mierzy kąt skrętu kół, automatycznie wyłączając przedni napęd lub blokadę dyferencjału przy zaprogramowanej wartości. O awarii informuje kod błędu "P32" wyświetlany na desce rozdzielczej. W przypadku awarii potencjometru należy pamiętać o ręcznym wyłączeniu napędu przy wyjeździe z pola.
Komfort pracy w kabinie
Kabina ciągników TM jest konstrukcją sześciosłupkową z dość wąskimi drzwiami, które jednak otwierają się szeroko, ułatwiając zajmowanie i opuszczanie miejsca pracy. Szare wykończenia wnętrza wykonane z tworzywa sztucznego sprawiają wrażenie topornych i są twarde, ale jednocześnie solidne - rzadko spotyka się egzemplarze z połamanymi plastikami.
Widoczność z kabiny jest na dobrym poziomie, a komfort pracy zapewnia standardowo amortyzowany fotel pneumatyczny. W standardzie jest również siedzenie dla pasażera. Niektóre maszyny posiadają amortyzowaną kabinę (amortyzacja sprężynowa z amortyzatorami gazowymi), co w połączeniu z amortyzowaną osią przednią zapewnia bardzo wysoki komfort pracy. Kabiny są wyposażone w klimatyzację z ręcznym sterowaniem. Jedynym zastrzeżeniem może być mała ilość schowków i kieszeni na drobne przedmioty czy dokumenty.
W kabinie można spotkać dwa rodzaje deski rozdzielczej: analogową lub cyfrową, w zależności od zastosowanej przekładni. W przypadku Dual Command stosowano deski analogowe, natomiast przy bardziej zaawansowanych skrzyniach - cyfrowe.
Ocena ogólna i porady dla kupujących
Ciągniki New Holland TM są uznawane przez mechaników za bardzo udane konstrukcje. Ewentualne awarie zazwyczaj wynikają z zaniedbań lub niedopatrzeń użytkownika. Maszyny wyposażone są w elastyczne i praktycznie bezawaryjne jednostki napędowe o dużej pojemności, co pozwala sądzić, że będą bardzo żywotne. Przebiegi rzędu 10-15 tysięcy godzin, zwłaszcza wśród maszyn sprowadzonych z Zachodu, nie są rzadkością i niekoniecznie oznaczają rychły remont generalny silnika.
Poszukując używanego "TM-a", warto rozejrzeć się za maszynami krajowymi od pierwszego właściciela. Coraz częściej zdarzają się takie egzemplarze (zakupione niegdyś z programów SAPARD czy PROW), które w porównaniu do zagranicznych często mają mniejsze przebiegi i są wyposażone w układ pneumatyczny. Silniki i przekładnie stosowane w ciągnikach New Holland TM to bardzo udane jednostki, które służą bezproblemowo, o ile zachowane są podstawowe warunki eksploatacji, takie jak terminowa wymiana oleju i filtrów.
Ważną czynnością jest regularna kalibracja skrzyni biegów. Konieczność kalibracji w starszych modelach często występuje w przypadku słabego prądu, np. przy wyczerpanej baterii zimą. Może to skutkować tym, że po włączeniu biegu ciągnik nie ruszy z miejsca. Kalibrację tę można wykonać we własnym zakresie.
Rolnicy posiadający ciągniki serii TM zgodnie je chwalą, chyba że zakupiony używany ciągnik był "kombinowany" - wtedy oczywiście bywa różnie.