Innowacje Fendt: Opryskiwacze Rogator i Autonomiczny Nośnik Narzędzi Xaver GT

Fendt, jako wiodący producent maszyn rolniczych, nieustannie dąży do innowacji, oferując rozwiązania, które zwiększają precyzję, wydajność i komfort pracy w rolnictwie. W swojej ofercie marka koncentruje się zarówno na zaawansowanych systemach ochrony roślin, reprezentowanych przez serię opryskiwaczy Rogator, jak i na wizjonerskich koncepcjach nośników narzędzi, czego przykładem jest autonomiczny robot Xaver GT.

Opryskiwacze Fendt Rogator - Zaawansowane Systemy Ochrony Roślin

Technologia ochrony roślin Fendt, wprowadzona na rynek w 2017 roku, jest stale udoskonalana, oferując innowacje w zakresie precyzyjnej aplikacji środków, komfortu operatora i wszechstronności maszyn. Opryskiwacze Rogator, zarówno samojezdne, jak i ciągane, są projektowane i produkowane w zakładzie AGCO/Fendt w Hohenmölsen.

Fendt Rogator 600 - Samojezdny Opryskiwacz Nowej Generacji

Fendt Rogator 600 to zaawansowany opryskiwacz samojezdny, który łączy w sobie technikę ochrony roślin i wydajność. Jego konstrukcja z pojedynczą belką podwozia zapewnia nisko położony środek ciężkości oraz optymalny, zrównoważony rozkład masy w stosunku 50:50 na osiach. Dzięki temu maszyna nie obciąża nadmiernie gleby i zachowuje stabilność w różnych warunkach.

Konstrukcja, Napęd i Zwrotność

• Opryskiwacz Fendt Rogator 600 oferuje regulowany prześwit w zakresie od 75 do 120 cm, wygodnie wybierany przyciskiem i niezależnie od rozstawu kół.
• HydroStar CVT umożliwia precyzyjną aplikację środków ochrony roślin, a płynne przejście między trybem pracy na polu a transportem drogowym (maksymalna prędkość - 40 km/h) zwiększa efektywność.
• Maszyna jest bardzo zwrotna, z kątem skrętu 35° i minimalnym wewnętrznym promieniem skrętu wynoszącym 3,14 m.
• Inteligentny napęd na wszystkie koła zapewnia jak najlepsze rozłożenie siły napędowej, a standardowe sterowanie wszystkimi kołami sprawia, że przednia i tylna oś poruszają się idealnie w jednym torze, minimalizując uszkodzenia roślin.
• Duże silniki hydrauliczne i oddzielny system do zasilania pompy opryskowej oferują dobre osiągi przy ekonomii paliwowej. Pompa odśrodkowa o wydajności 785 l/min, napędzana przez zmiennowydajną pompę hydrauliczną, pozwala na precyzyjną aplikację cieczy przy zmniejszonym zużyciu paliwa. Współdziałanie z inteligentnym systemem chłodzenia dodatkowo ogranicza emisję hałasu.
• Kluczową rolę odgrywa również możliwość asymetrycznego ustawienia osi, co jest potężnym atutem, zwłaszcza podczas pracy na ścierniskach.

Komfort i Bezpieczeństwo Operatora

Kabina AGCO Vision (Vision Cab), bazująca na znanej koncepcji obsługi Fendt, jest jedną z najbardziej przestronnych na rynku opryskiwaczy, o kubaturze 4 m³ i powierzchni przeszklonej 6,4 m². Oferuje doskonałą widoczność, a także wiele udogodnień:

• Automatyczna klimatyzacja.
• Podgrzewany i amortyzowany fotel.
• Zestaw audio z zestawem głośnomówiącym Bluetooth.
• Lodówka (pojemnik chłodzący).
• Gniazda do ładowarek.
• Filtr o standardzie kategorii 4, skutecznie chroniący operatora przed pyłami, aerozolami i oparami.
• Znane elementy sterujące, podłokietnik i Varioterminal 10.4.

Siedzący w kabinie operator opryskiwacza Fendt może zapomnieć o stresie związanym ze skomplikowaną kalibracją oprysku.

Belka Opryskowa i Technologie Aplikacji

Belka opryskowa Rogatora 600, dostępna w szerokościach od 24 do 39 metrów, jest wykonana z aluminium, co zmniejsza ryzyko korozji i zapewnia jej trwałość przy intensywnym użytkowaniu. Solidna konstrukcja z dodatkowymi przegubami stabilizuje ją na nierównym terenie, zapewniając precyzję aplikacji.

• Na wielkopolskich pokazach zaprezentowano wariant 36-metrowy, podzielony na aż 72 niezależne sekcje.
• System OptiSonic z 4 lub 6 czujnikami aktywnie kontroluje belkę środkową, redukując odchylenia od pożądanej odległości od powierzchni oprysku. Zapewnia to precyzyjne rozpoznawanie warunków terenowych i adaptacyjne dopasowanie ramion belki.
• Seryjnie montowany układ pojedynczego włączania dysz minimalizuje zachodzenie na siebie na uwrociu, optymalizując wykorzystanie środków ochrony roślin.
• Fendt OptiNozzle to automatyczny system sterowania dyszami, który dobiera odpowiednią dyszę lub ich kombinację, aby utrzymać pożądaną klasę redukcji znoszenia, nawet przy zmieniających się prędkościach lub dawkach. Operator określa dawkę, pożądany stopień redukcji znoszenia i odpowiednie ciśnienie.
• Speed Control automatycznie reguluje prędkość jazdy w zależności od kombinacji dysz, utrzymując optymalne ciśnienie.
• Maszyna jest kompatybilna z systemem Isobus oraz Fendt TaskDoc, co umożliwia optymalną dokumentację i wymianę danych zgodnych z ISOXML.

Zbiornik i Czyszczenie

Zbiornik na środki do oprysków w Fendt Rogator 600 jest szeroki i płaski, co obniża środek ciężkości i poprawia stabilność. Wykonany z bardzo wytrzymałego materiału polietylenowego LMDPE o grubości co najmniej 12 mm we wszystkich miejscach, z dodatkowo wzmocnionymi narożnikami. Gładkie powierzchnie wewnątrz zbiornika eliminują przywieranie resztek środków ochrony roślin i pozwalają na dokładne czyszczenie.

• Wszystkie węże do napełniania i odpływowe przechodzą przez jedno, centralne przejście, co zmniejsza nakłady na konserwację i maksymalizuje wygodę.
• Inteligentne dysze Venturiego zapewniają wydajne mieszanie bez niekorzystnego oddziaływania na wskaźnik aplikacji, redukując efekt pienienia.
• Zbiornik czystej wody o pojemności do 660 litrów, z elektronicznym czujnikiem ciśnienia, jest napełniany za pomocą osobnego przyłącza przy stacji napełniania OptiFlow.
• Dokładne czyszczenie zbiornika jest kluczowe, aby zapobiec opryskowi punktowemu, szkodom przez oprysk lub przenoszeniu substancji czynnej przy zmianie upraw.

Przegląd Modeli Fendt Rogator 600

Serię Fendt Rogator 600 uzupełnia topowy model o jeszcze wyższych osiągach, Fendt Rogator 665 osiągający maksymalną moc 307 KM.

*Maksymalna wydajność według ISO 14396, **nominalna pojemność zbiornika

Od roku 2020 wszystkie maszyny Fendt Rogator 600 są wyposażone w 6-cylindrowy silnik rzędowy o pojemności 7,4 litra, który dzięki zastosowaniu pasywnego filtra cząstek stałych spełnia europejskie normy emisji Euro V. Ponadto zakres dostępnych opon został poszerzony o dwa kolejne modele.

Fendt Rogator 300 - Ciągany Opryskiwacz z Niezależnym Zawieszeniem

Ciągany opryskiwacz polowy Fendt Rogator 300 wyróżnia się unikalnym niezależnym zawieszeniem kół, które znacząco zwiększa stabilność i precyzję pracy, a także zastosowaniem funkcji Tractor Implement Management (TIM).

Stabilność i Zawieszenie

• Począwszy od rozstawu 1,80 m, dla opryskiwaczy Rogator 300 dostępne jest nowe, hydrauliczno-pneumatyczne zawieszenie pojedynczych kół. Dwa siłowniki hydrauliczne amortyzują maszynę, zwiększając jej stabilność podczas pokonywania zakrętów, w trudnych warunkach drogowych i na zboczach.
• Zawieszenie znacznie zmniejsza obciążenie ciągnika i belki, pozwalając uzyskać większą dokładność nakładania nawet przy dużych prędkościach.
• Fendt Stability Control z automatyczną kontrolą poziomu gwarantuje bezpieczną pracę na zboczach i stabilność, zapewniając zawsze pełny skok niezależnie od stanu obciążenia.
• Konstrukcja niezależnego zawieszenia kół umożliwia kompensację nachylenia nawet do 12% podczas jazdy równoległej do gradientu. Umożliwia także automatyczne wypoziomowanie opryskiwacza podczas napełniania, co przekłada się na dokładniejsze napełnianie.

Szerokości Robocze i Zarządzanie TIM

• Ciągany opryskiwacz polowy Fendt Rogator 300 dorównał serii samojezdnej, oferując szerokości robocze do 36 metrów. Przy maks. szerokości roboczej 36 metrów belka opryskująca jest składana na trzy części dla łatwiejszego transportu.
• Dostępne są również nowe szerokości belki 32 i 33 metry. Szerokość robocza z częściowo złożonymi belkami wynosi każdorazowo 24 metry, co umożliwia elastyczne wykorzystanie opryskiwacza również na polach o mniejszym rytmie ścieżek przejazdu.
• W połączeniu z Fendt Vario, obsługującym funkcję TIM z certyfikatem AEF, zaczepiany opryskiwacz Fendt Rogator 300 może komunikować się z ciągnikiem i automatycznie sterować nim za pomocą funkcji Tractor Implement Management (TIM). Opryskiwacz do ochrony roślin oblicza optymalną prędkość, aby dopasować parametry dyszy, żądaną redukcję znoszenia i dawkę preparatu.
• Aktywne sterowanie TIM pozwala operatorowi na regulację prędkości i automatyczne dostosowanie dyszy lub kombinacji dysz do zmienionej prędkości.

Fendt Rogator 900 - Światowa Premiera i Wszechstronność

Samobieżny opryskiwacz Rogator, projektowany i używany w USA od ponad 20 lat, został kompleksowo przeprojektowany i jest dostępny na wybranych rynkach pod nazwą Fendt Rogator 900. Maszyna ta została zaprojektowana pod kątem zastosowań na dużych powierzchniach na całym świecie, charakteryzując się możliwością podniesienia podwozia na wysokość do 1,93 metra. Uzupełnia on ofertę produktów przeznaczonych dla rolników prowadzących swoją działalność na dużą skalę, obejmującą siewnik punktowy Fendt MOMENTUM oraz duży kombajn Fendt IDEAL.

Modele i Wydajność

• Seria samobieżnych opryskiwaczy do nawożenia i aplikacji Fendt Rogator 900 obejmuje pięć modeli: Fendt Rogator 932, 934, 934H (High Clearance), 937 i Fendt Rogator 937H o mocy od 290 do 369 KM (216-272 kW).
• Szerokość zewnętrzna wynosi od 3,91 do 4,49 metra, co sprawia, że wyjątkowo dobrze sprawdza się w przypadku prac na dużych obszarach w Ameryce Północnej i Południowej, Australii i Europie Wschodniej.
• Dostępne szerokości robocze to od 27 do 40 metrów.

Design, Silnik i Kabina

• Fendt Rogator 900 jest dostępny w wariancie Fendt Nature Green. Jego 6-cylindrowy silnik AGCO Power o pojemności 8,4 litra jest schowany pod taką samą maską jak w modelu Fendt 900 Vario. Zapewnia to wystarczającą moc do niezawodnego użytkowania.
• Silnik spełnia normy emisji spalin Tier 4 Final (w Ameryce Północnej) lub Tier 3 (w Ameryce Południowej, Australii i Europie Wschodniej).
• W przypadku zastosowań maszyny do ochrony roślin, silnik opryskiwaczy należących do serii Fendt Rogator 900 wyposażony jest w wentylator z funkcją zmiany kierunku obrotów, co efektywnie oczyszcza pakiet chłodnic z zanieczyszczeń, pyłków i drobnego pyłu.
• Kabina VisioPlus, znana z Fendt 700 Vario, zapewnia wysoki komfort pracy i niezakłócony widok na uprawę. Jest wyposażona w podwójny system filtracji oparty na filtrze z węglem aktywnym, chroniący operatora przed pyłem, aerozolami i oparami.
• Okresy wykonywania prac w zakresie ochrony roślin stają się coraz krótsze, a kierowcy spędzają w kabinie maszyny wiele godzin, dlatego przestronna kabina zapewnia wysoki komfort pracy.
• Opcjonalnie dostępna jest stacja meteorologiczna zamontowana na dachu, przekazująca dane o zmieniających się warunkach pogodowych bezpośrednio do kabiny.
• Kabina oferuje liczne opcje zapewniające wysoki komfort pracy, takie jak komfortowe fotele z dynamiczną amortyzacją, tapicerka z prawdziwej skóry, ogrzewanie i wentylacja fotela, system nagłośnienia, liczne schowki, chłodziarka na napoje i uchwyt na kubek.

Prześwit, Stabilność i Modułowość

• Podwozie maszyny Fendt Rogator 900 można podnieść jednym naciśnięciem przycisku. Standardowo modele Rogator 900 mają prześwit wynoszący co najmniej 142 cm (56 cali), a dla wersji High Clearance (dla modeli Fendt Rogator 934 i 937) można go podnieść do 193 cm (76 cali) - w zależności od wybranego ogumienia. Umożliwia to pracę w uprawach kukurydzy lub słonecznika nawet w późnej fazie wzrostu, bez ryzyka utraty plonów.
• Maszyna posiada pneumatyczne, niezależne zawieszenie kół. Cztery miechy powietrzne amortyzują pojazd, zwiększając tym samym stabilność i komfort jazdy.
• Sprawdzona rama Flex Frame zapewnia stały kontakt opony z podłożem i optymalne zdolności jezdne przez cały czas.
• Konstrukcja Rogatora 900 umożliwia szybką zmianę nadbudów - z systemu ochrony roślin na system nawożenia mineralnego (z rozsiewaczami talerzowymi lub pneumatycznym). Różnice w wyposażeniu polegają na dostępności nadbudowy do ochrony roślin oraz nadbudowy do nawożenia z rozsiewaczami talerzowymi lub pneumatycznym.
• Dzięki ponad 20-letniemu doświadczeniu w stosowaniu tej technologii, opcje wymiany tych konstrukcji zostały gruntownie zmienione, skracając czas przestawienia z czterech do zaledwie dwóch godzin.
• Zbiornik nadbudowy do ochrony roślin ma maksymalną pojemność od 3 400 do 4 900 litrów, natomiast zbiornik na nawóz mineralny - do 7 000 litrów.

Precyzja i Ochrona Gleby

• Dla opryskiwacza Fendt Rogator 900 z nadbudową do ochrony roślin dostępne są różne systemy rozpylaczy. Oprócz standardowych elektrycznych korpusów rozpylaczy, opcjonalnie dostępny jest Fendt OptiPulse - system rozpylaczy z modulacją szerokości impulsu (PWM) do szczególnie precyzyjnej aplikacji środków ochrony roślin. Pozwala on na indywidualne dostosowanie dawki na każdym nośniku rozpylacza, np. zwiększając dawkę oprysku po zewnętrznej stronie belki i zmniejszając ją po jej wewnętrznej stronie podczas jazdy na zakrętach.
• Technologie takie jak system prowadzenia VarioGuide, SectionControl czy VariableRateControl umożliwiają precyzyjne nakładanie środków zgodnie z wymogami.
• Dostępne są warianty opon o szerokości 480, 680 i 710 mm, aby zwiększyć powierzchnię styku opon z podłożem i zmniejszyć ubijanie gleby.
• Opcjonalna hydrauliczna regulacja rozstawu kół (od 3 do 3,80 m) pozwala na dostosowanie maszyny do potrzeb danego gospodarstwa oraz do konkretnych upraw. Nadaje się również do pracy w warunkach kontrolowanego ruchu drogowego.
• System Fendt TI Headland (pakiet funkcji do profesjonalnego zarządzania pracą na uwrociach, składający się z funkcji Fendt TI Auto i Fendt TI Turn Assistant) oraz napęd na wszystkie koła sterowany za pomocą Varioterminal zapewniają optymalną manewrowość (promień skrętu 4,50 m) i efektywność pracy na uwrociach. Opony przedniej i tylnej osi poruszają się idealnie po jednym torze, co zmniejsza ubijanie gleby, chroni rośliny uprawne i oznacza mniejsze zużycie paliwa i zasobów.

Model Fendt Rogator 900 jest dostępny na wybranych rynkach, takich jak USA, Kanada, Australia, Rosja i Ukraina. W Ameryce Północnej będzie można go zamawiać począwszy od października 2021 r., a jego dostawy rozpoczną się w maju 2022 r.

Nośniki Narzędzi Fendt - Od Historii po Autonomiczną Przyszłość

Koncepcja nośników narzędzi, choć dziś rzadziej spotykana, odgrywała ważną rolę w historii mechanizacji rolnictwa. Fendt, jako jedna z ostatnich marek, oferował takie pojazdy w XXI wieku, a obecnie reinterpretuje tę ideę, wprowadzając autonomiczne rozwiązania.

Ewolucja i Koncepcja Nośników Narzędzi

Większość klasycznych nośników narzędzi zniknęła z rynku w latach 60. i 70. XX wieku. Najdłużej produkowano serię Fendt GT oraz radzieckie ciągniki T-16. Głównym problemem klasycznych ciągników tego typu była ich niska moc, która ostatecznie wyczerpała ich formułę. Dziś fabryka we Włodzimierzu nadal produkuje rosyjski traktor Agromash 30 Sh lub 50 Sh, co ma sens w regionach, gdzie nadal użytkuje się wiele narzędzi dostosowanych do takich maszyn.

Ciągniki Systemowe jako Następcy

Gdy nośniki narzędzi zaczęły odchodzić do lamusa, producenci zaczęli oferować w zamian ciągniki systemowe, które przejmowały rolę uniwersalnych maszyn. Jednym z pierwszych przedstawicieli tego nurtu był Deutz Intrac 2002, debiutujący w 1972 roku. Ciągnik ten, bazujący technicznie na serii D06 Deutza, posiadał kabinę z przodu, cztery duże koła i miejsce na narzędzia z tyłu. Reklamy przedstawiały go jako połączenie koncepcji standardowego ciągnika z klasycznym nośnikiem narzędzi. W praktyce na tylnej ramie można było montować różnorodne narzędzia, a użyteczność zwiększały przednie i tylne WOM oraz automatyczne systemy zaczepów.

Również w 1972 roku na rynku pojawił się MB Trac koncernu Daimler Benz, z kabiną montowaną pośrodku pojazdu. Claas, od 1968 roku, również pracował nad swoją wersją nowoczesnego nośnika narzędzi, co zaowocowało pojawieniem się Claas Xerion w latach 90. Xerion w podstawowej wersji, podobnie jak MB Trac, posiadał kabinę pośrodku i mógł na siebie wziąć niektóre z narzędzi. Mimo że czasem nazywa się je nośnikami, traktory tego typu stworzyły własną, odrębną niszę na rynku.

Następcami oryginalnych ciągników Mercedesa i Deutza, które przetrwały do lat 90., były debiutujące w tych latach maszyny takie jak Claas Xerion, Fendt Xylon, LTS 160 Trac, Schlueter Eurotrac czy produkowany do dziś JCB Fastrac, który jest najszybszym ciągnikiem na rynku.

Współczesne Reinterpretacje

Mimo że duże koncerny przestały patrzeć w stronę klasycznych nośników narzędzi, mniejsze, specjalistyczne firmy nie zapomniały o nich. Producent lekkich maszyn rolniczych Tilmor z Orrville w stanie Ohio oferuje serię Tilmor 520, nawiązującą do Allis Chalmers serii G z przełomu lat 40. i 50. Tilmor 520, wyposażony w trzycylindrowy silnik Kuboty D902 o mocy 22 KM, jest przeznaczony do upraw rzędowych i specjalistycznych prac rolniczych. Podobne sprzęty produkuje również firma Tuff-Bilt Tractor (od 2007 roku) oraz Ronnie Baugh Tractors. Koszt maszyny Tilmor 520 to niecałe 30 tys. dolarów.

W Rosji istnienie nośników ma sens ze względów praktycznych - na rynku jest jeszcze mnóstwo narzędzi pasujących do tego typu ciągników. W USA zaś buduje się je ze względów ideologicznych, przez zapaleńców, którzy chcą nawiązać do rolnictwa sprzed lat i wykorzystują je do zadań specjalnych.

Fendt Xaver GT - Autonomiczny Nośnik Narzędzi Przyszłości

Fendt zaprezentował najnowszą koncepcję nośnika narzędzi podczas targów Agritechnica 2025. Model Xaver GT został zaprojektowany jako autonomiczny nośnik narzędzi, przeznaczony dla gospodarstw warzywnych oraz upraw rzędowych, gdzie kluczową rolę odgrywa mechaniczne zwalczanie chwastów.

Nazewnictwo i Koncepcja

• Nazwa Xaver GT nie jest przypadkowa - producent odwołuje się do legendarnego nośnika narzędzi Fendt GT z 1957 roku, który zrewolucjonizował organizację pracy w gospodarstwach jako system jednoosobowy.
• Skrót GT pochodzi od niemieckiego "Geräte-Träger", czyli nośnik narzędzi.
• Fendt Xaver GT ma zdejmować z barków rolników pracę monotonną i powtarzalną, a jednocześnie dawać precyzję, której ręcznie trudno dziś osiągnąć.

Konstrukcja i Parametry

• Fendt Xaver GT wyróżnia się niewielką masą własną - około 3 t - która została równomiernie rozłożona na cały układ jezdny. Dzięki temu nacisk na glebę pozostaje niski nawet podczas wielokrotnych przejazdów.
• Robot został zaprojektowany do współpracy ze standardowymi narzędziami rolniczymi i wyposażono go w trzypunktowy układ zawieszenia (TUZ) oraz hydraulikę, znaną z ciągników Fendt.
• Rozstaw kół można regulować w czterech wariantach: 1,5 m, 1,8 m, 2,0 m oraz 2,25 m, co obejmuje większość systemów upraw spotykanych w Europie i pozwala dopasować maszynę do istniejących ścieżek przejazdowych.
• Duży prześwit wynoszący 50 cm zapewnia bezpieczeństwo roślin w późniejszych fazach wzrostu.

Układ Napędowy i Autonomia

• Serce maszyny stanowi szeregowy hybrydowy układ napędowy: napędzany silnikiem wysokoprężnym generator prądu o mocy 25 kW (48 V) współpracuje z akumulatorem o pojemności 9 kWh, który zapewnia krótkotrwały zapas mocy. To połączenie zapewnia wystarczający zapas energii i pozwala utrzymać niską masę własną.
• Każde z czterech skrętnych kół wyposażone jest w silnik elektryczny, co zapewnia niezależny napęd 4 × 4 oraz precyzyjne manewrowanie i dużą zwrotność.
• Xaver GT korzysta z lidarów, kamer i algorytmów opartych na sztucznej inteligencji. Rozpoznaje przeszkody, rzędy, ścieżki technologiczne i prowadzi narzędzia z dużą dokładnością.
• Robot wyposażony jest w dwustopniowy system bezpieczeństwa: podstawą jest system dotykowy z wirtualnym ogrodzeniem i monitoringiem stanu maszyny, który spełnia wymogi prawne. Uzupełnieniem jest aktywny system kontroli otoczenia z lidarami i kamerami, który wykrywa przeszkody i automatycznie je omija.
• Do obsługi producent przewidział system FendtONE, z możliwością zdalnego dostępu z telefonu, tabletu lub komputera.

Zastosowanie i Wizja

Największy potencjał Fendt Xaver GT pokazuje przy pracy w międzyrzędziach, zwłaszcza w kontekście mechanicznego zwalczania chwastów. Narzędzia montowane centralnie pomiędzy osiami, na ramie przesuwnej, reagują znacznie precyzyjniej niż maszyny zawieszane z tyłu. Ogranicza to boczne ruchy narzędzia podczas skrętu i pozwala na pracę bardzo blisko roślin.

Autonomia w praktyce oznacza, że po złożeniu robot przechodzi w tryb transportowy i można go przewieźć zwykłym ciągnikiem. Na polu jedna osoba ustawia go pilotem i uruchamia pracę. Fendt nie obiecuje rewolucji z dnia na dzień, ale Xaver GT pokazuje kierunek, w jakim zmierza mechanizacja upraw rzędowych, oferując precyzję i odciążenie rolników od monotonnych zadań. Fendt chce mieć absolutną pewność, że system działa w stu procentach poprawnie, zanim trafi do oferty, co wymaga dłuższych testów i pełnej walidacji.

tags: #nosnik #narzedzi #fendt #opryskiwacz