Współczesna branża pojazdów konstrukcyjnych tradycyjnie podchodzi z rezerwą do nowoczesnych rozwiązań, zwłaszcza w obliczu ekstremalnych warunków pracy takich samochodów. Mimo to, MAN proponuje ciężką budowlaną wywrotkę TGS 8x8 z zautomatyzowaną skrzynią biegów, co stanowi odważną propozycję na rynku. Producenci, tacy jak MAN i Volvo, wprowadzają zaawansowane technologie, aby zwiększyć efektywność, bezpieczeństwo i komfort pracy kierowców w najtrudniejszych warunkach.
MAN TGS 8x8: Innowacyjne rozwiązania w ciężkim transporcie
Historia i pozycjonowanie modelu TGS
Model TGS pojawił się na rynku w 2007 roku. Wraz z modelem TGX jest następcą TGA po siedmiu latach jego obecności rynkowej, podczas której wyprodukowano 230 tys. egzemplarzy. Nowe pojazdy klasy ciężkiej producent rozdzielił, wprowadzając dwie nazwy w zależności od zastosowania: symbolem TGX oznaczono samochody ciężarowe i ciągniki siodłowe przeznaczone do krajowego i międzynarodowego transportu dalekobieżnego. TGS, w porównaniu z poprzednikiem, charakteryzuje się m.in. powiększonymi spojlerami, dzięki którym współczynnik oporu powietrza zmalał o 4 proc. Poziom hałasu wewnątrz kabiny jest mniejszy aż o 13 proc., a strumień powietrza kierowanego do chłodnicy jest o 15 proc. większy. W terenie TGS dysponuje sporym, skutecznym orężem.
Zautomatyzowana skrzynia biegów MAN TipMatic Offroad
Zautomatyzowana skrzynia biegów w terenowej wywrotce to nadal spore wyzwanie. Producent jednak nie ma wątpliwości, że jego skrzynia biegów ZF 12AS2330 OD TipMatic Offroad to rozwiązanie optymalne w ciężkim pojeździe z napędem 8x8. Ta skrzynia stanowi połączenie sterowanej elektroniczno-pneumatycznie skrzyni przekładniowej kłowej z automatycznym sprzęgłem ciernym suchym. Oprócz 12 biegów zasadniczych do przodu i biegu wstecznego, ma przełożenia manewrowe do przodu i do tyłu oraz funkcję offroad (DX). W tym przypadku zmiana przełożeń odbywa się przy wyższych prędkościach obrotowych. Program ten przeznaczony jest do jazdy w terenie i w trudnych warunkach, takich jak strome podjazdy w górach czy transport ciężkich ładunków. Korzystając z tego programu (uruchamia się go przełącznikiem na desce rozdzielczej) trzeba się liczyć z większym zużyciem paliwa. Można wybierać tryb ręcznej lub automatycznej zmiany przełożeń. W trybie automatycznym skrzynia zmienia biegi płynnie, niemal niezauważalnie i dość szybko.
PriTarder i hamulec silnikowy EVB
PriTarder to ciekawe rozwiązanie techniczne, którego skuteczność działania, w przeciwieństwie do popularnych zwalniaczy, nie jest uzależniona od prędkości jazdy. Zapewnia on prawie stały poziom mocy hamowania w pełnym zakresie prędkości jazdy, wymagana jest tylko redukcja biegów, aby utrzymać moc hamowania. Cechy charakterystyczne PriTardera to umiejscowienie „na” lub „w” silniku, a siła hamowania działa na wał korbowy. Duża moc hamowania PriTardera w części wynika z efektu hamowania wzmocnionym hamulcem silnikowym EVB (Exhaust Valve Brake). Efekt hamowania hamulcem EVB jest osiągany poprzez częściowe otwarcie zaworów wydechowych podczas procesu hamowania, kiedy przepustnica na wydechu jest zamknięta. Tłok umieszczony w dźwigience zaworowej i będący pod ciśnieniem oleju utrzymuje uchylony podczas suwów sprężania i pracy jeden z dwóch zaworów wydechowych każdego cylindra. Poprzez dławienie spalin przepustnicą na wydechu, ruchy tłoka w dół i do góry podczas suwów sprężania i pracy są wykorzystywane w procesie hamowania. Hamulec MAN EVB zwiększa moc hamowania do 60 proc.
Komfort i ergonomia kabiny
Wszystkie osie są zawieszone na resorach piórowych, co jest standardowym rozwiązaniem. Materiały wykończeniowe w kabinie TGS są wyższej jakości niż w poprzedniku (w TGA kierowcy narzekali na brzydkie, hałasujące i nieprzyjemne w dotyku plastiki). Deska rozdzielcza montowana jest w TGS jako całość. Dzięki temu, podczas pokonywania nierówności i w niskich temperaturach, mniej hałasuje. Kokpit robi wrażenie bardziej uporządkowanego i ergonomicznego niż u poprzednika. Kabina jest dobrze wyciszona, wyposażona w automatyczną klimatyzację. Wydajne wspomaganie kierownicy pozwala łatwo manewrować pojazdem. Fotel kierowcy z pneumatycznym zawieszeniem ma wielokierunkową regulację. Przyłącze sprężonego powietrza z pistoletem ułatwia utrzymanie kabiny w czystości.
Specyfikacja skrzyni ładunkowej MAN
- Wymiary (długość x szerokość x wysokość burt): 6.200 x 2.500 x 1.350 mm
- Objętość: ok. 18,5 m³
- Waga: ok. 4.300 kg
- Podłoga wykonana z 7-milimetrowej stali Hardox
- Burty wykonane z 5 mm stali Domex
- Burta przednia z małym dachem i drabinką
- Burty boczne stałe, o konstrukcji półkolistej typu U
- Burta tylna 6 mm z górnymi zawiasami, pochylona pod kątem 10 stopni, otwierana automatycznie przy podniesieniu skrzyni
- Wymienne boczne osłony przeciwobsypowe
- Siłownik przedni stabilizowany, z krótkim kielichem
Dodatkowe funkcje wspierające jazdę
Funkcja Idle Speed Driving umożliwia komfortową jazdę przy prędkości obrotowej biegu jałowego. Kierowca może wtedy dokładnie manewrować pojazdem lub wygodnie uczestniczyć w utrudnionym ruchu drogowym. Po ruszeniu pojazd toczy się z niską prędkością obrotową biegu jałowego na poziomie 600 obr./min, bez konieczności naciskania przez kierowcę pedału przyspieszenia. Funkcja wykrywania obciążenia skrzyni biegów MAN TipMatic wybiera optymalny bieg do ruszania - w zależności od załadunku. Jeśli samochód ciężarowy kiedykolwiek ugrzązł w śniegu lub wilgotnym, luźnym podłożu, z pomocą przychodzi funkcja kołysania, która ułatwia ruszanie.
MAN TipMatic Offroad | MAN Truck & Bus
Volvo FMX: Wytrzymałość i zaawansowane technologie
Konstrukcja i wydajność w trudnych warunkach
Volvo FMX to wytrzymały budowlany samochód ciężarowy wyposażony w technologię ułatwiającą wykonanie najbardziej wymagających zadań. Pojazd oferuje elektryczne lub wysokoprężne układy napędowe, napędzaną oś przednią, duży prześwit i osie przystosowane do przewozu ciężkich ładunków. Podwozie samochodu ciężarowego jest wyposażone w funkcje zwiększające dyspozycyjność i wydajność niezależnie od tego, czy jeździsz po drogach, czy w terenie. Volvo FMX można zamówić z przednią osią napędową zapewniającą maksymalną przyczepność. Zwiększona wydajność jest efektem trwałego rozwiązania. Wzmocniona oś zespolona z łatwością wytrzymuje obciążenie do 38 ton. Wytrzymała konstrukcja zewnętrzna jest odporna na trudne warunki użytkowania. Kultowy, wytrzymały zderzak wykonany z wysokogatunkowej stali o grubości 3 mm stanowi w każdym terenie ochronę przodu przed wgnieceniami i uszkodzeniem reflektorów. Osie przenoszą ładunki i zapewniają przyczepność.
Automatyczna skrzynia biegów I-Shift
I-Shift to szeroka gama zautomatyzowanych skrzyń biegów umożliwiających pełne wykorzystanie układu napędowego i energii. Wybór biegów pełzających i dostosowane oprogramowanie zapewniają wyjątkową łatwość uruchamiania. W trudnym terenie oraz przy manewrowaniu wymagającym zmian biegu z jazdy do przodu i wstecz można zastosować opcję jazdy z wykorzystaniem jednego pedału. Skrzynia biegów I-Shift ułatwia pracę w trudnych warunkach.
Innowacyjne systemy wsparcia kierowcy
Aktywny Układ Kierowniczy Volvo pozwala manewrować stabilnie i precyzyjnie przy mniejszym wysiłku. Odfiltrowuje wstrząsy, szarpnięcia i skręty, odciążając ramiona kierowcy. Ten układ uzupełnia systemy wsparcia pracy kierowcy o funkcje poprawiające bezpieczeństwo i wydajność. Aktywny Układ Kierowniczy Volvo obsługuje sterowanie zewnętrzne, które umożliwia prowadzenie samochodu ciężarowego za pomocą pilota w celu zwiększenia wydajności pracy. Volvo FMX to skuteczne narzędzie dla profesjonalistów. Pilot Work Remote zwiększa obszar działania poza kabiną, umożliwiając kontrolę funkcji zabudowy, świateł roboczych, zamków drzwi i innych elementów podczas pracy przy samochodzie ciężarowym. Wskaźnik obciążeń na wyświetlaczu graficznym umożliwia monitorowanie obciążenia każdej osi w czasie rzeczywistym, pomagając wykorzystać samochód ciężarowy i nie przekraczać limitów.
Elastyczność konfiguracji i komfort kabiny
Podwozie Volvo FMX można z łatwością dostosować do potrzeb użytkownika. Dostępnych jest wiele konfiguracji i opcji wyposażenia, co ułatwia dostosowanie pojazdu do indywidualnych wymagań. Kabina Volvo FMX stanowi schronienie w trudnych warunkach i jest dostępna w wielu modelach dostosowanych do potrzeb użytkowników. Można wybrać pomiędzy systemem kamer monitorujących a lusterkami bocznymi. Volvo FMX oferuje różnorodne kabiny:
- Kabina dzienna: zapewnia kierowcy bezpieczne, wygodne i ergonomiczne otoczenie.
- Krótka kabina dzienna o obniżonym dachu: zapewnia wygodne i ergonomiczne środowisko pracy kierowcy przy wysokim poziomie bezpieczeństwa.
- Kabina sypialna z obniżonym dachem: łączy wysoki komfort jazdy, bezpieczeństwo i wygodne noclegi dla jednej osoby przy ograniczonej możliwości przyjęcia postawy wyprostowanej.
- Kabina Globetrotter: łączy bezpieczeństwo z doskonałym komfortem jazdy i mieszkania dla nawet dwóch osób.
- Kabina załogowa: może pomieścić do dziewięciu osób.
MAN TipMatic Offroad | MAN Truck & Bus
Doświadczenia użytkowników z automatycznymi skrzyniami biegów w wywrotkach
Zalety na drogach utwardzonych i w terenie
Wielu kierowców i operatorów pojazdów budowlanych pozytywnie ocenia zastosowanie automatycznych skrzyń biegów w wywrotkach, szczególnie na utwardzonych drogach. Uznawane jest to za "złotą sprawę" na trasy wymagające częstych przejazdów. Automatyczna skrzynia biegów, mimo początkowej rezerwy w branży, zyskuje zwolenników dzięki komfortowi jazdy, płynności zmiany biegów i mniejszemu zmęczeniu kierowcy, co było doceniane nawet na długich trasach międzynarodowych z ładunkiem 25,5 tony. Na żwirowniach i budowach dróg, gdzie teren jest utwardzony, automatyczne skrzynie biegów sprawdzają się bardzo dobrze.
Wyzwania i porady
Mimo wielu zalet, automatyczne skrzynie biegów stawiają pewne wyzwania, szczególnie w nieutwardzonym terenie. W przypadku ugrzęźnięcia na piachu czy błocie, delikatne ruszenie na niewiele się zda, a ryzyko zakopania się jest takie samo jak przy manualnej skrzyni. Funkcja "kołysania" w niektórych modelach, jak MAN, pomaga w takich sytuacjach. Warto również zwrócić uwagę na to, że czasem automatyka ma problem z doborem biegu, zwłaszcza gdy kierowca nieumiejętnie operuje pedałem gazu. W takich przypadkach przydaje się możliwość sekwencyjnej, ręcznej zmiany biegów. Jeden z użytkowników MANa zauważył, że próba przełączania między D a R w celu "rozbujania" pojazdu, gdy ugrzęźnie, może wywołać komunikat o przegrzaniu sprzęgła, co oznacza, że w przypadku utraty przyczepności lepiej jest mieć linę i zaczep. Automatyczne skrzynie biegów przyczyniają się do mniejszego zużycia sprzęgła, skrzyni biegów i opon. Warto też pamiętać o regularnych wymianach sprzęgła, które producenci tacy jak Volvo, MAN i Mercedes zalecają co około 500 tys. km.