Numer identyfikacyjny pojazdu (VIN) to unikalny kod, który jest przypisany do każdego pojazdu silnikowego przez jego producenta. Nadany i umieszczony jest przez producenta pojazdu po zakończeniu produkcji i przekazaniu go do magazynu wyrobów gotowych. VIN jest 17-znakowym ciągiem liter i cyfr, nie zawierającym spacji ani liter Q (q), I (i) i O (o), aby uniknąć pomyłki z cyframi 0 i 1. Każda sekcja VIN zawiera konkretne informacje o pojeździe, w tym rok, kraj i fabrykę produkcji, markę i model oraz numer seryjny.
Historia i Ewolucja Numeru VIN
Numer VIN po raz pierwszy zastosowano w 1954 roku w Stanach Zjednoczonych. Od 1981 roku przyjęto ustandaryzowaną 17-znakową strukturę numeru identyfikacyjnego VIN, która obowiązuje do dziś.
Szczegółowa Struktura Numeru VIN
Numer VIN składa się z trzech głównych sekcji, które dostarczają kompleksowych informacji o pojeździe:
WMI (World Manufacturer Identifier)
WMI (ang. World Manufacturer Identifier) to trzyznakowy kod, który jest przydzielany producentowi w celu jego identyfikacji. Pierwszy i drugi znak określają region geograficzny i kraj producenta, a trzeci - konkretnego producenta (w przypadku pojazdów specjalnych lub zabudów).
VDS (Vehicle Descriptor Section)
VDS (ang. Vehicle Descriptor Section) to sekcja zbudowana z sześciu znaków. Zawiera ona szczegółowe dane dotyczące pojazdu, takie jak typ nadwozia, silnik, rodzaj skrzyni biegów oraz system bezpieczeństwa. Pozwala to na precyzyjne określenie specyfikacji technicznej danego egzemplarza pojazdu. Dalsze szczegóły specyfikacji pojazdu znajdują się na czwartej i piątej pozycji członu wyróżniającego pojazd VIS.
VIS (Vehicle Identifier Section)
VIS (ang. Vehicle Identifier Section) składa się z ośmiu znaków, z czego ostatnie cztery to wyłącznie cyfry. Sekcja ta stanowi numer konkretnego egzemplarza pojazdu. Dziesiąty znak w tej sekcji oznacza rok modelowy pojazdu, który zwykle rozpoczyna się w połowie roku kalendarzowego i kończy w połowie następnego roku kalendarzowego. Od 1981 do 2000 roku do oznaczania roku modelowego używano liter (np. literami L - Y), a od 2001 do 2009 cyframi (od 1 do 9). Jedenasty znak wskazuje na fabrykę montażową pojazdu.
Lokalizacja i Sposób Umieszczania Numeru VIN
Numer VIN, będąc podstawowym identyfikatorem pojazdu, musi być umieszczony w widocznym i trwałym miejscu. Rozporządzenie Unii Europejskiej nr 19/2011 w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do tabliczek znamionowych i oznakowania identyfikacyjnego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz sposobu i miejsca ich umieszczania, przywołuje pakiet norm ISO jako obowiązujący sposób oznakowania VIN pojazdów w całej Europie.
Numer VIN może być umieszczony na pojeździe na kilka sposobów:
- VIN umieścić bezpośrednio na części pojazdu, tzn. na nadwoziu, ramie lub innym podobnym podstawowym elemencie konstrukcyjnym, zazwyczaj po prawej stronie pojazdu.
- VIN umieścić na oddzielnej płytce trwale przymocowanej do pojazdu.
- VIN umieścić jednocześnie zgodnie z pkt. 1 i 2.
Specyfika Rynków: Europa vs. USA i Kanada
W naszym kraju, numer VIN w samochodzie europejskim jest często naniesiony metodą żłobienia lub wytłaczania od spodniej strony, co jest całkowicie zgodne z przepisami tych samych norm ISO.
Pojazdy wyprodukowane na rynek amerykański po 1 stycznia 1995 roku mogą nie posiadać wybitego na elemencie nadwozia numeru VIN; może on znajdować się wyłącznie na tabliczce przymocowanej do elementu podszybia czołowego. Taka metoda umieszczania jest uznawana za spełniającą wymóg trwałego umieszczenia. Numer VIN mający wpływ na prawidłową identyfikację pojazdu w Kanadzie podlega ścisłej kontroli rządowej (nity, oznakowanie nitów, materiał, płytki itd.).
Lokalizacja Numeru VIN w Ciężarówkach DAF
Numer VIN to podstawowy identyfikator pojazdu, bez którego trudno dziś o prawidłowy dobór części do ciężarówek. Znajomość lokalizacji numeru VIN w ciężarówce to realna oszczędność czasu i pieniędzy, gdyż pozwala jednoznacznie określić specyfikację techniczną pojazdu DAF. Jeśli znasz numer VIN, kolejnym krokiem jest sprawdzenie kompatybilności części.
W ciężarówkach DAF producent najczęściej umieszczał numer VIN na ramie, za przednim, prawym kołem. Natomiast tabliczka znamionowa, na której również znajduje się numer VIN, zazwyczaj umieszczona jest w kabinie, po prawej stronie.
Warto pamiętać, że najbardziej wiarygodny jest numer nadwozia, który jest wybity na stałym elemencie, a nie ten naklejony. Wszelkie ingerencje w nabity numer VIN mogą sugerować, że z pojazdem może być jakiś ukryty problem.
Dodatkowe Oznaczenia: Naklejka Homologacyjna DAF XG/XG+
Poza standardowym numerem VIN, na pojazdach DAF, w szczególności na nowych modelach DAF XG lub XG+, można znaleźć inne istotne oznaczenia. Według uzyskanych informacji, każdy DAF XG lub XG+ posiada oficjalną informację o zgodności z nowymi, unijnymi zasadami dotyczącymi wydłużonych kabin. Jest ona umieszczona na naklejce homologacyjnej, za lewym narożnikiem kabiny, pod naklejką z numerem VIN i parametrami tonażowymi.
Na naklejce tej pojawia się informacja „96/53/EC Article 9A Compliant”, co w tłumaczeniu oznacza zgodność z unijnym rozporządzeniem 96/53/EC, artykułem 9A. Jest to właśnie ten artykuł, który został we wrześniu 2020 roku zmieniony dyrektywą 2015/719. Omawiana naklejka została wskazana także w instrukcjach pojazdów, w rozdziale „Dane techniczne i informacyjne”, niestety z niezbyt wymownym wyjaśnieniem „Maksymalna długość”. Jeśli więc trafi Wam się kontrola dotycząca długości pojazdu, pamiętajcie wskazać inspektorom lub policjantom właśnie na lewy przedni narożnik kabiny.
Rozkodowanie i Weryfikacja Numeru VIN DAF
Rozkodowanie numeru nadwozia w DAF może być dobrą alternatywą dla osób, które chcą sprowadzić używany pojazd tej marki z zagranicy. Numer identyfikacyjny w marce DAF pomaga określić szczegółowe parametry takie jak rok modelowy, opcje wyposażenia czy rzeczywisty przebieg. Dekoder VIN ujawni szczegółową historię pojazdu, taką jak przebyte naprawy serwisowe czy udział w wypadkach.
Weryfikacja podstawowych danych w pojeździe marki DAF może być bardzo pomocna szczególnie przed zakupem. Sprawdzenie numeru VIN w DAF pozwoli przede wszystkim na skontrolowanie informacji przekazanych przez zbywcę ze stanem faktycznym. W szczególności dekoder VIN pomoże uzyskać parametry dotyczące wersji wyposażenia, potencjalnych napraw serwisowych czy usterek, liczby wcześniejszych właścicieli czy rzeczywistego przebiegu. Weryfikacja numeru nadwozia pozwala przede wszystkim na przeszukanie bazy skradzionych pojazdów oraz zapoznanie się z jego pełną historią dotyczącą napraw serwisowych czy liczby właścicieli.
Bez względu na to, czy planujemy zakup auta osobowego, czy ciężarowego, zawsze powinniśmy zlokalizować VIN na stałym elemencie i porównać go z numerem nadwozia zapisanym w dokumentach. Już na pierwszy rzut oka można zauważyć, czy ktoś ingerował w numer VIN.
Nietypowe Sytuacje z Numerem VIN
Przekreślony lub Zastąpiony Numer VIN
Wytwórnie, które budują swoje samochody na bazie samochodów seryjnych, często przekreślają oryginalny numer VIN i nadają swój własny. Przykładem jest niemieckie przedsiębiorstwo produkujące auta na bazie marki BMW. Spotyka się przekreślony oryginalny numer VIN w samochodach innych producentów, na przykład Alpina. Zgodnie z dotychczasową praktyką, fabryczne oznakowanie VIN na tzw. nadwoziu „raw” (niezabudowanym) spełnia wymóg przepisów i jest podstawą do prawidłowej identyfikacji pojazdów.
Numer Nadany przez Organ Rejestrujący
W pewnych sytuacjach, np. kiedy fabryczne oznaczenie VIN jest nieczytelne, organy rejestrujące mogą nadać własną kombinację znaków przeznaczoną do oznaczenia danego pojazdu. Taki numer nadany przez organ rejestrujący składa się z kombinacji cyfr i liter, stanowiącej ciąg znaków w liczbie od 7 do 9, z następującymi zasadami:
- Pierwsze dwie cyfry stanowią ostatnie dwie cyfry roku nadania i umieszczenia numeru.
- Stosowane są wielkie litery alfabetu łacińskiego i cyfry arabskie, z wyłączeniem innych znaków specjalnych, które mogłyby utrudnić identyfikację.
Inne Kody Identyfikacyjne
Producent pojazdów może być właścicielem różnych marek (np. producentem samochodów marki Lancia jest FIAT). W pojazdach marek należących do francuskiego producenta PSA (Citroen, DS, Peugeot, Opel - modele PSA) stosowany jest kod ORGA. Jest to ośmiocyfrowy kod (np. ORGA Code - Pojazd wyprodukowany 19 listopada 2018 r. w Vigo, Hiszpania), który znajduje się najczęściej obok informacji o wymaganym ciśnieniu w ogumieniu, przeważnie na lewym słupku B (nie na tabliczce znamionowej).
W pojazdach VW, na tabliczce znamionowej znajduje się numer produkcyjny (Produktionskennummer PKN) (np. VW VIN - ID 3 data produkcji 17 luty 2020 r.). Numer produkcyjny znajduje się również na plakietce, którą producent umieszcza w bagażniku. Dodatkowo, etykieta certyfikatu (ang. Vehicle Certification Label) zawierająca takie informacje jak wartość dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdu i przyczepy (GCWR - ang. Gross Combination Weight Rating), jest często umieszczana wewnątrz pojazdu, na słupku drzwi kierowcy lub rzadziej na wewnętrznej ramie drzwi kierowcy (przykładem jest etykieta umieszczona na drzwiach samochodu Jeep).