Rozrzutniki obornika stanowią podstawowe narzędzie do nawożenia naturalnego, charakteryzując się prostotą obsługi, uniwersalnością i stosunkowo niskimi kosztami utrzymania. W obliczu rosnących cen nawozów mineralnych, coraz więcej gospodarstw decyduje się na wykorzystanie dostępnego na miejscu obornika jako pełnowartościowego nawozu organicznego. Na rynku dostępna jest bogata oferta rozrzutników, od lekkich modeli jednoosiowych po duże, dwuosiowe konstrukcje z zaawansowaną elektroniką.
Seria rozrzutników Unia Tytan
Polska marka Unia od wielu lat rozwija linię rozrzutników obornika pod nazwą Tytan, która obejmuje maszyny jedno- i dwuosiowe, w różnych konfiguracjach adapterów. Rozrzutniki z serii Tytan to maszyny z tzw. szeroką skrzynią, o ładowności nominalnej od 14 do aż 20 ton. Na jej dnie pracuje podwójny przenośnik listwowo-łańcuchowy ze stali o średnicy ogniwa 14 mm. Napęd przenośnika jest hydrauliczny, co umożliwia bezstopniową regulację dawki nawozu.
Nawóz na powierzchni pola rozdrabnia i rozrzuca jeden z kilku wariantów adapterów. W ofercie znajdują się modele 2- i 4-bębnowe pionowe, a także poziomy adapter wspierany przez talerze rozrzucające. W zależności od zastosowanego modelu, szerokość pracy rozrzutników Tytan mieści się w zakresie od 5 do 24 metrów. Adapter napędzany jest od WOM ciągnika o obrotach 1000 obr./min. Przed adapterem umieszczona jest sterowana hydraulicznie zasuwa odgradzająca skrzynię od wirujących elementów.
Całość konstrukcji opiera się na tandemowym układzie jezdnym z szerokim, niskociśnieniowym ogumieniem. Największy model z serii Tytan posiada podwozie tridemowe. Aby podczas jazdy po nierównościach wstrząsy nie przenosiły się na ciągnik, dyszel wyposażony jest w amortyzator. W standardzie rozrzutniki Tytan posiadają jednoobwodową instalację hamulcową oraz szerokokątny wał przegubowo-teleskopowy.

Modele i ceny
Cena najmniejszego rozrzutnika Tytan w wersji podstawowej zaczyna się od 122 tysięcy złotych. Widziano również model Tytan 8 za 50 tysięcy złotych, a Tytan 13 może kosztować około 100 tysięcy złotych. W dalekiej przyszłości rozważana jest wymiana starszych modeli na nowe.
Porównanie z innymi modelami
W kontekście wyboru rozrzutnika, pojawiają się porównania z innymi maszynami dostępnymi na rynku. Na przykład, model Forteschritt T-88 może być ciągnięty przez Zetora 14245 bez problemu, a 16-stka powinna sobie radzić jeszcze lepiej. Cena T-88 waha się od 10 do 30 tysięcy złotych.
Wśród polskich producentów, firma Pronar rozwija segment rozrzutników obornika, oferując modele takie jak N161 (solidna rama, nisko zawieszona skrzynia ułatwiająca załadunek) czy N162/2 (kompaktowy jak na maszynę z adapterem pionowym, oferujący dobrą pojemność i wydajność rozrzutu). Modele Pronar charakteryzują się zróżnicowaną ładownością i konstrukcją.
Rozrzutniki Joskin są kojarzone głównie z dużymi maszynami usługowymi, ale dostępne są również modele dla mniejszych gospodarstw. Kompaktowe rozmiary i obniżony środek ciężkości sprawiają, że nadają się do pracy w ciasnych gospodarstwach i na terenach pagórkowatych. Model 5011 to maszyna dla gospodarstw średnich, oferująca większą pojemność i efektywny rozrzut.
Białostocki Metal-Fach oferuje zróżnicowaną gamę rozrzutników, od lekkich konstrukcji jednoosiowych po solidne maszyny tandemowe. Model N267 Hornet to wytrzymała konstrukcja o podwyższonej sztywności, przystosowana do długotrwałej eksploatacji. Model Falcon zapewnia wysoki komfort pracy i dobre parametry robocze.
Marka Metaltech znana jest z maszyn o nieskomplikowanej, ale solidnej budowie. Model Tango 8 Ocynk wyróżnia się wytrzymałością i niskimi kosztami eksploatacji dzięki ocynkowanej ramie i skrzyni.
Firma Cynkomet oferuje rozrzutniki dla gospodarstw małych i średnich, ceniących prostą, trwałą konstrukcję i łatwość obsługi. Stalowa konstrukcja zabezpieczona cynkowaniem ogniowym oraz szeroka gama adapterów to ich wyróżniki.

Doświadczenia użytkowników
Jeden z użytkowników wspomina o ciągnięciu rozrzutnika Tytan 13 z ciągnikiem o mocy 115 KM, przy czym większy ciągnik o mocy 160 KM nawet go nie czuje. Maszyna ta rocznie wywozi ponad sto rozrzutników obornika, a dotychczasowe awarie były niewielkie, głównie związane z wytarciem prowadzeń tylnej burty i gumy pod zaczepem, co zostało wymienione.
Pojawiają się również opinie sugerujące, że przy jednej osi nacisk na zaczep może być za duży, a maszyna łatwiej zapada się w podmokłym terenie. W kontekście zakupu nowego rozrzutnika o ładowności 12/14 ton, jednoosiowego z adapterem pionowym, użytkownicy pytają o opinie na temat marek zagranicznych takich jak Joskin, Pichon, Euromilk, Jeantil, a także polecają polskie rozwiązania.
Jako alternatywę dla rozrzutników Unii, wymieniane są również maszyny takie jak Brochard (cena 340 tysięcy złotych). Pojawiają się też rekomendacje dla polskich producentów, np. P.P.H.U. A-LIMA-BIS z Środy Wielkopolskiej, który oferuje rozrzutniki, ścielarki, wozy paszowe i przyczepy skorupowe, charakteryzujące się bezproblemowym działaniem i dobrą ceną.
Porównanie Unia Apollo 13 Premium i Tytan 13 TD Premium
Wiosną przeprowadzono porównanie dwóch rozrzutników firmy Unia: Apollo 13 Premium i Tytan 13 TD Premium. Obie maszyny mają maksymalną ładowność 13 ton obornika. Różnią się układem jezdnym: Apollo jest maszyną jednoosiową z wąską skrzynią, podczas gdy Tytan jest zawieszony na tandemie. Mimo różnic konstrukcyjnych, adaptery obu maszyn mają takie same parametry.
Metodologia testów
Ocena rozrzutników obejmowała pomiary równomierności rozkładu nawozu na polu oraz opory przetaczania. Opory przetaczania mierzono za pomocą cyfrowego siłomierza, rejestrując wartości podczas przejazdu ciągnika z pustymi i napełnionymi (9 t obornika) rozrzutnikami. Pomiary wykonano na odcinku 200 m, czterokrotnie w każdym kierunku.
Pomiar równomierności rozkładu poprzecznego obornika przeprowadzono zgodnie z normą PN-EN 13080, stosując kuwety o wymiarach 1,0 × 0,5 m. Gęstość usypową obornika ustalono trzykrotnie. Obornik rozrzucano z prędkością roboczą 4 km/h, a przejazd nad zestawem kuwet powtarzano czterokrotnie. W ramach pomiarów 18 kuwet rozmieszczono symetrycznie względem toru ruchu ciągnika, obejmując pas rozrzutu o szerokości 18 m. Dla każdego rozrzutnika wykonano pomiary z nastawami zapewniającymi dawkę nawozową na poziomie 10 t/ha oraz 30 t/ha.
Rozrzutnik Unia Apollo 10 Premium okiem Michała | Rolmech
Podsumowanie wyboru rozrzutnika
Wybierając rozrzutnik obornika, kluczowe jest dokładne przeanalizowanie realnych potrzeb gospodarstwa. Dla rolników pracujących na areałach do 50 ha i stosujących obornik sezonowo, lepszym rozwiązaniem może być maszyna o ładowności 4-8 ton, jednoosiowa, z prostym adapterem i hydraulicznym posuwem. Rynek oferuje modele dostosowane do każdego profilu użytkownika, od kompaktowych Cynkometów, przez średnie konstrukcje Unii i Metaltechu, po większe maszyny Pronar i Joskin.
tags: #opinie #rozrzutnik #tytan #12