System opłat drogowych dla ciężarówek w Niemczech, znany jako LKW Maut, przeszedł znaczące zmiany, które mają istotny wpływ na branżę transportową. Zmiany te, zwłaszcza te wprowadzone od 1 lipca 2024 roku, obejmują rozszerzenie obowiązku opłat na pojazdy o masie całkowitej powyżej 3,5 tony oraz wprowadzenie opłaty za emisję CO2, co ma na celu wspieranie bardziej ekologicznego transportu drogowego towarów. Niniejszy artykuł przedstawia kompleksowy przegląd niemieckiego systemu opłat drogowych, zasady jego działania, stawki, zwolnienia oraz dostępne metody zarządzania.

Wprowadzenie do Systemu Opłat Drogowych
Opłata drogowa to opłata za korzystanie z określonej drogi, mostu, tunelu lub innej infrastruktury publicznej. Przychody z nich są wykorzystywane do utrzymania i rozwoju dróg oraz innych projektów infrastrukturalnych. W Niemczech system opłat drogowych jest jednym z najbardziej zaawansowanych na świecie.
Historia i cel opłat drogowych
Pierwsza opłata drogowa dla samochodów ciężarowych w Niemczech została wprowadzona w 2005 roku, aby generować przychody na utrzymanie sieci drogowej kraju. Początkowo opłata ta została nałożona na ciężarówki ważące ponad 12 ton, ale później została obniżona do 7,5 tony lub więcej w październiku 2015 roku. Przez kilka lat planowano wprowadzenie opłat drogowych dla samochodów osobowych, jednak wszystkie plany zostały ostatecznie odrzucone w 2019 roku, a niemieckie autostrady są obecnie bezpłatne dla pojazdów osobowych. Opłaty drogowe nadal odgrywają ważną rolę w finansowaniu infrastruktury transportowej w Niemczech, a środki zebrane z opłat drogowych są wykorzystywane do utrzymania i rozbudowy krajowej sieci autostrad, tuneli i mostów.
System LKW Maut i sieć płatnych dróg
Niemiecki system opłat drogowych, LKW Maut, ma zastosowanie do wszystkich ciężarówek i pojazdów użytkowych. Jest on obsługiwany przez Toll Collect GmbH, która do 2018 roku była spółką joint venture, a następnie została przejęta przez niemiecki rząd. System został uruchomiony w 2005 roku i obejmuje wszystkie autostrady federalne, w tym niektóre autostrady stanowe oraz wszystkie drogi federalne, licząc w sumie około 51 tys. km. Niemcy opłaty drogowe kontrolują na wiele sposobów, w tym za pośrednictwem mostków i kolumn kontrolnych. Federalny Urząd Logistyki i Mobilności (BALM) ma uprawnienia do przeprowadzania kontroli stacjonarnych, mobilnych i zakładowych. W przypadku wykrycia nieprawidłowo wniesionej opłaty drogowej zostanie ona pobrana za odcinek drogi, który rzeczywiście został pokonany.

Kluczowe Zmiany w Opłatach Drogowych od 1 Lipca 2024 r.
W niemieckim systemie opłat drogowych dla ciężarówek zachodzą duże zmiany, które mocno uderzają w firmy zajmujące się transportem ciężarowym. Prawie 83% lokalnych przejazdów ciężarówek - obejmujących około 200 kilometrów - odbywa się już po płatnych drogach, co pokazuje, jak ważne są opłaty drogowe dla kosztów transportu.
Rozszerzenie obowiązku na pojazdy 3,5t+
Opłaty drogowe w Niemczech pobierane były od pojazdów, których maksymalna masa całkowita przekraczała 7,5 tony. Jednak już od 1 lipca 2024 r. wprowadzono nowe opłaty drogowe w Niemczech, które objęły pojazdy o technicznie dopuszczalnej masie całkowitej (tzGm) powyżej 3,5 tony. Obowiązek opłat drogowych dotyczy wyłącznie pojazdów wykorzystywanych do transportu towarowego lub do tego celu przeznaczonych. W przypadku zestawów ciężarowych myto będzie pobierane tylko wtedy, gdy MMC pojazdu silnikowego przekracza 3,5 tony.
Wprowadzenie opłaty za emisję CO2
Jedną z kluczowych zmian jest wprowadzenie opłaty za emisję CO2, która jest krokiem w kierunku bardziej ekologicznego transportu drogowego towarów. Unia Europejska postawiła sobie za cel zmniejszenie emisji CO2 w transporcie drogowym o 30% (w porównaniu z rokiem 2005). Wprowadzenie dodatkowych opłat za emisję CO2 w opłatach drogowych dla ciężarówek jest postrzegane jako kolejny instrument ochrony klimatu w drogowym transporcie towarowym, ponieważ pojazdy użytkowe wytwarzają obecnie około jednej trzeciej całkowitej emisji CO2 w sektorze transportu. Dochody z opłat drogowych zostaną przeznaczone na poprawę federalnej infrastruktury dróg federalnych oraz na działania w sektorze mobilności, ze szczególnym naciskiem na koleje federalne. Dodatkowe przychody z rozszerzenia opłat drogowych na pojazdy ciężarowe o masie powyżej 3,5 tony wyniosą 3,9 mld euro.
Zwolnienia z opłat
Warto wiedzieć, że wprowadzono zwolnienie z uiszczania opłat drogowych w Niemczech dla rzemieślników, a lista zawodów, których dotyczy bonifikata, jest publikowana na stronie Federalnego Urzędu Logistyki i Mobilności (BALM).
- Pojazdy rzemieślnicze: Zwolnienie z opłat dla pojazdów rzemieślników obowiązuje, jeśli są one prowadzone przez pracowników zakładu rzemieślniczego i służą do transportu materiałów, narzędzi lub wyrobów rzemieślniczych niezbędnych do świadczenia własnych usług. Zwolnienie nie dotyczy transportu towarów produkowanych przemysłowo, przewozów na rzecz osób trzecich ani pojazdów wykorzystywanych głównie do celów innych niż rzemieślnicze. Aby uzyskać zwolnienie, Niemcy od osób, którym ono przysługuje, wymagają przesłania dokumentów rejestrowych przedsiębiorstwa oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu przetłumaczonych na język niemiecki. Operator serwisu Toll Collect przechowuje przesłane dokumenty przez dwa lata. Po tym okresie niezbędne jest ponowne przesłanie zgłoszenia.
- Pojazdy bezemisyjne: Zwolnienie z opłat drogowych dla pojazdów bezemisyjnych (ciężarówki elektryczne, wodorowe) o DMC powyżej 4,25 t, pierwotnie obowiązujące do końca 2025 r., zostaje przedłużone do 30 czerwca 2031 r. Pojazdy bezemisyjne o DMC do 4,25 t są trwale zwolnione z opłat drogowych. Poprzez wprowadzenie opłaty za emisję CO₂ Niemcy wspierają ochronę klimatu w transporcie towarowym oraz technologie bezemisyjne.
Kto jest Odpowiedzialny za Uiszczanie Opłat Drogowych?
Jeśli chodzi o uiszczanie opłat drogowych od samochodów ciężarowych, kluczowe znaczenie dla dyspozytorów ciężarówek ma zrozumienie czynników odpowiedzialności. Zgodnie z federalną ustawą o opłatach za korzystanie z dróg federalnych (BFStrMG), są to podmioty odpowiedzialne:
- Właściciel lub posiadacz ciężarówki
- Podmiot kontrolujący użytkowanie ciężarówki
- Kierowca ciężarówki
- Zarejestrowany właściciel ciężarówki
- Podmiot, któremu przydzielono numer rejestracyjny samochodu ciężarowego
Ważne jest, aby pamiętać, że dłużnik z tytułu opłat drogowych jest określany na podstawie tego, kiedy ciężarówka zaczyna korzystać z płatnej drogi. Mogą wystąpić sytuacje, w których wiele stron ponosi wspólną odpowiedzialność za uiszczenie opłaty drogowej.
System Poboru Opłat Toll Collect
W Niemczech opłaty drogowe dla ciężarówek są naliczane i pobierane w ramach elektronicznego systemu Toll Collect, opartego na technologii pozycjonowania satelitarnego. Oznacza to, że na niemieckich drogach kierowcy zawodowi nie spotkają się z klasycznymi bramkami, w których reguluje się płatności.
Technologia satelitarna i urządzenia OBU
System Toll Collect wykorzystuje kombinację technologii, w tym GPS, systemy wykrywania pojazdów i elektroniczne urządzenia pokładowe (OBU), do monitorowania i naliczania opłat drogowych. Urządzenia OBU są instalowane w pojazdach i komunikują się z centralnymi serwerami Toll Collect, umożliwiając szybkie i łatwe uiszczanie opłat drogowych. Niemcy dla użytkowników tego typu pojazdów, podobnie jak kierowców większych ciężarówek, udostępniają bezpłatne urządzenia pokładowe służące do poboru opłat drogowych i należy je zamontować w pojeździe zgodnie z instrukcją. Opłata drogowa od pojazdów ciężarowych w Niemczech jest naliczana na wszystkich autostradach i drogach federalnych, a system opiera się na monitorowaniu satelitarnym: za pomocą urządzenia pokładowego (OBU) lub cyfrowej rezerwacji trasy, przejechane odcinki są automatycznie rejestrowane, a należna opłata naliczana.
Metody płatności
Opłatę drogową za przejazd niemieckimi autostradami można uiścić na kilka sposobów:
- Za pośrednictwem usługi Toll Collect: Klienci zarejestrowani w systemie Toll Collect mogą opłacać rachunki za przejazdy poprzez obciążenie konta przedpłat (przelewem z góry), obciążenie rachunku przez Toll Collect, kartami kredytowymi i kartami paliwowymi.
- Dostawcy EETS: Możliwe jest również skorzystanie z usług dostawcy EETS (Europejska Usługa Opłaty Elektronicznej), co będzie wymagać zarejestrowania się u wybranego dostawcy. Do nich należą m.in. Axxès SAS, Telepass S.p.A.
- Płatność manualna: Płatności można dokonać przez Internet, aplikację mobilną Toll Collect lub osobiście w terminalu płatniczym Toll Collect.
Kontrola opłat drogowych i kary
Toll Collect kontroluje wniesienie myta m.in. za pośrednictwem mostków i kolumn kontrolnych. Na niemieckich drogach znajduje się około 300 mostków kontrolnych (autostrady) i około 600 kolumn (drogi federalne). Urządzenia te rejestrują zbliżające się pojazdy i sprawdzają w czasie rzeczywistym, czy podlegają one obowiązkowej opłacie drogowej oraz zostały zarejestrowane w systemie. W pozostałym zakresie kontrolę drogową wykonuje BALM. Jeśli opłata drogowa przypadkowo nie została uiszczona lub nie opłacono jej w całości, istnieje możliwość zgłoszenia tego faktu w ciągu dwóch dni roboczych. Nieuiszczenie opłat drogowych dla ciężarówek może skutkować karami i grzywnami nakładanymi przez niemiecki Federalny Urząd Transportu Towarowego. Kary te zależą od przebytej odległości i typu pojazdu.
Stawki Opłat Drogowych Toll Collect
Opłata drogowa dla samochodów ciężarowych jest obliczana na podstawie przejechanej odległości, liczby osi, masy pojazdu i poziomu emisji spalin pojazdu, który jest określany na podstawie klasy emisji Euro, a także od emisji CO₂. Stawki opłat drogowych są publikowane na oficjalnej niemieckiej stronie opłat drogowych dla ciężarówek i są aktualizowane co roku. Od 1 grudnia 2023 r. znacznie wzrosły opłaty drogowe w Niemczech. Tak zwany TIR, czyli zestaw pojazdów ciężarowych o masie powyżej 18 ton, składający się z co najmniej 5 osi i spełniający normę emisji spalin Euro 6, za każdy przejechany kilometr musi wnieść opłatę w kwocie 0,384 euro, co oznacza wzrost o 0,158 euro w porównaniu do wcześniejszej opłaty. Przejechanie 1 kilometra takim samym zestawem z klasą emisji Euro 5 to wydatek 0,389 euro. Podwyżka w tym przypadku wyniosła 0,16 euro. Koszt przejazdu 1 kilometra trzyosiowym pojazdem spełniającym normę Euro 6, który legitymuje się MMC od 7,5 do 11,99 tony, wynosi 0,178 euro. Pojazdy ciężarowe o tych samych wymiarach i MMC, lecz spełniające jedynie normę emisji spalin Euro 5, za przejazd jednego kilometra muszą wnieść opłatę wynoszącą 0,206 euro.
Tabela porównawcza stawek od 1 lipca 2024 r. dla pojazdów 3,5-7,49t
Od lipca 2024 r. Toll Collect będzie pobierać opłaty drogowe od ciężarówek o masie powyżej 3,5 tony. Poniższa tabela przedstawia porównanie cen opłat drogowych przed i po 1 lipca 2024 roku dla pojazdów o masie od 3,5 t do 7,49 t.
| Klasa emisji | Kategoria | Klasa emisji CO2 | Oś i klasa wagowa | Aktualna stawka opłaty drogowej (w centach/km) | Stawka opłaty drogowej od 01 lipca 2024 r. (w centach/km) | Procentowy wzrost lipiec 2024 r. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Dla klasy emisji CO2 1 (kategoria A - F) | ||||||
| Euro 6 | A | 1 | 3,5-7,49 t | 0 | 15,1 | +100% |
| Euro 5, EEV | B | 1 | 3,5-7,49 t | 0 | 18,9 | +100% |
| Euro 4 | C | 1 | 3,5-7,49 t | 0 | 20,1 | +100% |
| Euro 3 | D | 1 | 3,5-7,49 t | 0 | 22,5 | +100% |
| Euro 2 | E | 1 | 3,5-7,49 t | 0 | 24,4 | +100% |
| Euro 1, Euro 0 | F | 1 | 3,5-7,49 t | 0 | 24,8 | +100% |
| Klasa emisji CO2 2-5 (kategoria G, Euro 6) | ||||||
| Euro 6 | G | 2 | 3,5-7,49 t | 0 | 13,7 | +100% |
| 3 | 3,5-7,49 t | 0 | 13,4 | +100% | ||
| 4 | 3,5-7,49 t | 0 | 10,4 | +100% | ||
| 5 | 3,5-7,49 t | 0 | 2,8 | +100% | ||
Zastrzeżenie: informacje zawarte w tej tabeli nie są wiążące i mogą ulec zmianie w zależności od nadchodzących komunikatów władz niemieckich.
What's the difference between Co2 concentrations and emissions?
Zasady Ruchu Drogowego dla Ciężarówek w Niemczech
Samochody ciężarowe podlegają w Niemczech określonym zasadom jazdy, aby zapewnić bezpieczeństwo na drogach i autostradach.
- Maksymalne ograniczenia prędkości: Maksymalne ograniczenie prędkości dla ciężarówek ważących 7,5 tony lub więcej wynosi 80 km/h na autostradach i 60 km/h na innych drogach.
- Wyprzedzanie: Samochody ciężarowe mogą wyprzedzać inne pojazdy tylko z lewej strony i nie mogą wyprzedzać z prawej strony, z wyjątkiem pewnych okoliczności, takich jak skręcanie lub duży ruch na autostradzie.
- Bezpieczna odległość: Samochody ciężarowe muszą utrzymywać bezpieczną odległość co najmniej 50 m od pojazdów znajdujących się przed nimi, jeśli ich prędkość przekracza 50 km/h.
- Okresy odpoczynku: Całkowity tygodniowy czas prowadzenia pojazdu nie może przekraczać 56 godzin, a dwutygodniowy czas prowadzenia pojazdu nie może przekraczać 90 godzin. Dzienny okres odpoczynku musi wynosić co najmniej 11 godzin.
- Zabezpieczenie ładunku: Kierowcy ciężarówek muszą upewnić się, że ich ładunek jest odpowiednio zabezpieczony i nie stanowi zagrożenia dla innych użytkowników dróg.
- Zakazy ruchu: Ciężarówki o masie powyżej 7,5 tony mają zakaz poruszania się po wszystkich drogach w Niemczech w dni świąteczne i niedziele od północy do 22:00.
Narzędzia i Rozwiązania dla Przewoźników
Aby skutecznie dostosować się do zmian w systemie opłat drogowych i zoptymalizować koszty, warto rozważyć skorzystanie z cyfrowych rozwiązań do zarządzania opłatami drogowymi.
IMPARGO TMP
Planer tras dla ciężarówek IMPARGO TMP (Transportation Management Platform) CargoApps ma zintegrowany kalkulator opłat drogowych dla ciężarówek w Europie. Dzięki niemu firmy transportowe mogą automatycznie obliczać opłaty drogowe, uzyskiwać informacje o bezpłatnym przebiegu, specjalnych opłatach drogowych za mosty i tunele, a także korzystać z następujących korzyści:
- Kalkulator opłat drogowych: Umożliwia obliczanie kosztów logistyki i podejmowanie mądrych decyzji dotyczących tras dla ciężarówek. Wspiera firmy w analizowaniu danych, obniżaniu kosztów i wspieraniu zrównoważonej logistyki w Europie.
- Automatyzacja obliczeń: Zautomatyzowanie obliczeń opłat drogowych dla wielu tras w ciągu kilku sekund, co pozwala zespołowi skupić się na zadaniach o wysokim priorytecie.
- Porównanie opłat masowych: Funkcja Mass Toll Comparison pozwala zidentyfikować najbardziej opłacalne trasy, zmniejszając wydatki na opłaty drogowe w transporcie na dużą skalę.
- Dokładne prognozy: Baza danych IMPARGO TMP® natychmiast wdraża korekty opłat drogowych i nowe płatne autostrady.
- Optymalizacja trasy: Planowanie różnych tras, w tym najszybszych, najtańszych i bezpłatnych, a także unikanie płatnych tras w zależności od potrzeb.
Eurowag
Eurowag jest dostawcą zintegrowanych rozwiązań w zakresie płatności i zarządzania opłatami drogowymi. Ich ulepszony asystent pojazdu (EVA) łączy telematykę, opłaty drogowe i ochronę przed oszustwami w jednym urządzeniu. Dzięki Eurowag firmy mogą uprościć proces uiszczania opłat drogowych i zapewnić sobie zgodność z przepisami. Menedżerowie floty mogą monitorować pojazdy w czasie rzeczywistym, obliczać koszty trasy, uzyskiwać dostęp do cen na stacjach benzynowych i kierować kierowców do dogodnych lokalizacji. EVA umożliwia również zdalne pobieranie danych z tachografu, monitorowanie zgodności z prawnymi limitami czasu pracy kierowców oraz kierowanie kierowców do bezpiecznych miejsc odpoczynku. Funkcja ochrony przed oszustwami EVA, FuelGuard, zwiększa bezpieczeństwo, zapewniając ochronę przed oszustwami związanymi z tankowaniem.
DKV Mobility
DKV Mobility oferuje wsparcie w rozliczaniu opłat drogowych. Usługa TOLL2GO umożliwia klientom DKV wykorzystywanie urządzeń pokładowych Toll Collect do rozliczania przejazdów płatnymi odcinkami dróg również na terenie Austrii. Faktura wystawiana za każdy okres fakturowania jest przejrzysta i zawiera wyraźne zestawienie. DKV Mobility Secure Check to dwuskładnikowe uwierzytelnienie przy zakupach internetowych z użyciem DKV Card, zwiększające bezpieczeństwo transakcji. Serwis online DKV Analytics dostarcza wszystkie istotne wskaźniki DKV, przejrzyście sporządzone raporty, zindywidualizowane analizy opłat drogowych oraz przegląd wszystkich transakcji i przejechanych kilometrów. W celu pierwszej rejestracji w systemie Toll Collect za pośrednictwem DKV należy wypełnić formularz "Zgłoszenie użytkownika" i przesłać go do DKV Mobility. Formularz „Rejestracja pojazdu” należy przesłać bezpośrednio do operatora Toll Collect.