Jednym z czynników, które mają duży wpływ na zachowanie stateczności przez wózki widłowe, są zamontowane w nich koła i opony. Opony do wózka widłowego, tak samo jak inne elementy, posiadają swoją określoną żywotność. Stan zużycia opon podlega również kontroli w trakcie przeglądów wózków widłowych. Serwisy wózków widłowych nie tylko odpowiadają za naprawy urządzeń, ale także pomagają w doborze i wymianie ogumienia.
Znaczenie wyboru odpowiednich opon
Wielu właścicieli i użytkowników wózków widłowych zastanawia się, jaki wpływ na komfort pracy oraz jej skuteczność mają opony montowane na widlakach. Otóż, wbrew temu, co można by sądzić - bardzo duży. Przy wyborze ogumienia należy pamiętać, że to właśnie od opon zależy, w jaki sposób będzie przebiegał transport ładunków. Muszą być one wytrzymałe, dobrane właściwie do warunków pracy i odporne na uszkodzenia. Istotne jest również, aby ich rozmiar był odpowiedni.
Czynniki wpływające na wybór opon:
- Różne opony do wózków widłowych sprawdzają się na równym podłożu, a inne na wyboistej nawierzchni.
- Kupując opony, należy zwracać uwagę nie tylko na rozmiar, ale również na ich udźwig.
- Przed zakupem upewnij się, że będziesz umiał wymienić zakupione opony lub zleć szybki montaż serwisowi wózków widłowych.
- Nie wszystkie opony nadają się do pracy w trybie wielozmianowym, część opon szybko się nagrzewa, nie oddając ciepła na zewnątrz.
- Ponadto, niektóre opony mają większe opory toczenia, a inne mniejsze.
Aby mieć realny wpływ na komfort jazdy wózkiem widłowym, należy wybierać opony dopasowane do podłoża, wózka oraz przewidywanej intensywności eksploatacji urządzenia. Zdarzają się również urządzenia, które wyposażone są w koła, np. do wózków paletowych, które poza kołami, mogą posiadać jeszcze rolki.
Typy opon do wózków widłowych
Podstawowy podział opon do wózków widłowych jest na opony pneumatyczne i elastyczne (pełne). Każde z wymienionych rozwiązań ma swoje wady i zalety oraz pewne ograniczenia.
Opony pneumatyczne
Opony pneumatyczne do wózków to inaczej opony dętkowe lub pompowane. Ich wnętrze wypełnione jest sprężonym powietrzem pod odpowiednim ciśnieniem (zgodnym z zaleceniami producenta). Dzięki wypełnieniu powietrzem zapewniają lepszą amortyzację oraz wysoki komfort jazdy. Lepiej sprawdzą się na nierównym, nieutwardzonym podłożu. Kluczowe jest zachowanie odpowiedniego ciśnienia wewnątrz opony oraz dobranie typu opony o odpowiedniej budowie.
Opony diagonalne
Opony diagonalne wyposażone zostały w dętkę, ochraniacz oraz kordy tekstylne (przekładki), które odpowiadają za nośność opony. Ich charakterystyczna budowa, na którą składają się zewnętrzny bieżnik, kord tekstylny i stopka, sprawia, że opony diagonalne to najlepszy wybór dla wózków widłowych wysokiego składowania. Charakteryzują się odpornością ściany bocznej na uszkodzenia i większą stabilnością. Spośród wszystkich opon pneumatycznych, opony diagonalne charakteryzuje najkrótsza żywotność i najszybsze zużycie.
Opony radialne
Z kolei opony radialne są bardziej wytrzymałe dzięki konstrukcji najbardziej zbliżonej do konstrukcji opon samochodowych. Zapewniają one także lepszą amortyzację. W swojej budowie nie posiadają dętek i ochraniaczy, tylko kołnierz uszczelniający. Dzięki stalowemu kordowi rzadko ulegają przebiciom, a wysokość ich bieżnika jest wyższa niż w oponach pneumatycznych diagonalnych. Opony radialne posiadają jeszcze jedną ważną zaletę - przewodzą ładunki antystatyczne. Ze względu na wzmocniony front opony, gwarantują większy komfort i lepszą trakcję. Są odporne na przegrzewanie, co jest bardzo istotne w przypadku pracy wielozmianowej na wózku widłowym.
Opony elastyczne (pełne)
Ze względu na budowę, elastyczne opony do wózków są określane także mianem pełnych. W przeciwieństwie do opon pneumatycznych nie są one wypełnione skompresowanym powietrzem, ponieważ w całości wytworzone są z gumy i brak w nich wolnej przestrzeni. Dzięki pełnej konstrukcji są odporne na przebicia. Gwarantują mniejszą amortyzację, stąd ich zastosowanie w głównej mierze zawęża się do w miarę równych nawierzchni. Często spotykane w magazynach wysokiego składowania ze względu na gwarancję większej stabilności.
Opony dwuwarstwowe
Dwuwarstwowa opona do wózka widłowego nie posiada amortyzującej warstwy, przez co pojazdy wyposażone w tego typu ogumienie to raczej urządzenia poruszające się po gładkich i prostych nawierzchniach. Ich największą zaletą jest wytrzymałość (opony pełne odporne są na przebicia) połączona z niską, konkurencyjną ceną. Wadę stanowi problem opony z oddawaniem ciepła podczas eksploatacji.
Opony trójwarstwowe (superelastyczne)
Opony trójwarstwowe - inaczej superelastyczne - zdecydowanie lepiej radzą sobie z odprowadzaniem ciepła z wnętrza koła oraz charakteryzują się lepszą amortyzacją. Są najbardziej wytrzymałe i charakteryzuje je największa żywotność spośród wszystkich omawianych typów opon. Solidna budowa umożliwia im nawet wielogodzinną pracę, w trybie zmianowym. Wykorzystuje się je nawet w najbardziej wymagających warunkach - np. do wózków widłowych terenowych. Jedyną ich wadą może być nieco wyższa cena.
Kontrola i zużycie opon
Szczególną uwagę należy zwrócić na wszelkie nieprawidłowości i niepokojące sygnały, sugerujące uszkodzenie opon, takie jak wystające druty lub inne elementy budowy opony. Ponadto, standardowo należy mieć na względzie również poziom zużycia opony.
Ograniczniki zużycia
- Opony pneumatyczne: W przypadku tego rodzaju opon ogranicznik zużycia, determinujący, czy opona nadaje się do użytku, jest na części jezdnej opony w postaci wypustki. Minimalna wysokość bieżnika wynosi 1,6 mm. Podczas sprawdzania opony poza uszkodzeniami mechanicznymi należy zwrócić uwagę na odpowiednie ciśnienie oraz wysokość bieżnika.
- Opony elastyczne (pełne): Ogranicznik zużycia występuje na boku opony jako wypukły lub wklęsły pierścień albo linia - najczęściej biała. Kryterium zużycia to zmniejszenie o 25% grubości opony lub do ogranicznika zużycia. Zużycie bieżnika, takie jak w przypadku opon pneumatycznych, nie jest brane pod uwagę. Przyjmuje się, iż pojazd nie może być dopuszczony do eksploatacji, jeśli zużycie jego opon przekroczyło 16 mm.
Odczytywanie oznaczeń na oponach
Najłatwiejszym rozwiązaniem dla osób, które chciałyby wymienić opony w wózku widłowym, ale nie wiedzą, jakie zamienne produkty wybrać, jest po prostu odczytanie danych, jakie znajdują się na oponie i wybór takiego samego (czy zbliżonego) modelu. Oznaczenia na oponach pneumatycznych różnią się od tych występujących na oponach elastycznych. Pierwsze dwie informacje są takie same w przypadku obydwu typów opon.
Oznaczenia opon pneumatycznych
Podstawowe oznaczenia informują o rozmiarze opony i jej typie, np. 6.00-9 PR-12. Oznaczenie PR występuje tylko i wyłącznie dla opon pneumatycznych, ponieważ określa ono ilość przekładek w oponie, z kolei cyfrą oznacza się rozmiar. Przykładowo: Opona pneumatyczna diagonalna czarna 8.15-15 (28×9-15 / 225/75-15) oznacza, że opony te montujemy na felgę o rozmiarze 15 cali. Jeśli oznaczenie to 8.15R15 (28x9R15 / 225/75R15), to mamy do czynienia z oponą pneumatyczną radialną.
Dodatkowe oznaczenia opon pneumatycznych:
- Elcon - oznacza, że opony nadają się do wykorzystania w miejscach zagrożonych wybuchem.
- NM - Non Marking - czyli opona niepozostawiająca śladów na podłodze (może to być szczególnie ważne dla wózków magazynowych, które pracują wewnątrz budynków).
- White / Grey / Green - określają po prostu kolor opony.
Oznaczenia opon elastycznych (pełnych)
Tak samo jak opony pneumatyczne, opony elastyczne również muszą posiadać informację o rozmiarze, jednak w ich przypadku określa się także rozmiar felgi. Zapis zatem wygląda tak: 6.00-9/4.00 - ostatnia cyfra oznacza wspomnianą wielkość felgi. Przykładowo: Opona superelastyczna 8.15-15/7.00 (28×9-15 / 225/75-15) to opona czarna w wersji standard.
Dodatkowe oznaczenia opon elastycznych:
- SIT / Quick / FastFit - mówiące o tym, że opona nadaje się do szybkiego montażu.
- SRS - skrót informujący, że opona posiada zwiększoną amortyzację.
- CsEasy - oznaczające, że montaż tego typu opon nie wymaga wykorzystania prasy.
Uniwersalne informacje na oponach
Poza tym większość opon posiada również uniwersalne, standardowe informacje, umieszczane na nich bez względu na typ opony. Są to dane takie jak, np.:
- Nazwa producenta i marka.
- Data produkcji opony.
- Indeks nośności i prędkości.
- Numer DOT.
Oczywiście, w zależności od producenta układ tego typu informacji może się różnić. Najprostszym sposobem na zweryfikowanie na pierwszy rzut oka, z jakim typem opony mamy do czynienia, jest sprawdzenie, czy na kole znajduje się wentyl. Wskazuje nam to, że jest to opona pneumatyczna. W przypadku wątpliwości zawsze możemy upewnić się w instrukcji.
Wybór i zakup nowych opon
Wybierając nowe opony do wózków widłowych, można posiłkować się wyborem dokładnie takich samych modeli. Wózki widłowe pracują w różnych warunkach i na różnych podłożach, a podczas pracy wymagana jest 100% pewność prowadzenia i odpowiednia przyczepność. Jeśli środowisko pracy wózka widłowego to utwardzona hala lub magazyn wysokiego składowania, inne opony będą odpowiednie. Jeśli wózek miałby pracować w różnych warunkach, to kluczowe znaczenie może mieć rodzaj przewożonego ładunku, jak często wózek widłowy jest wykorzystywany oraz na ile zmian.
Ze względu na specyfikę niektórych branż lub rodzaj przewożonych i składowanych towarów, mogą pojawić się dodatkowe czynniki, które pomogą w dobraniu odpowiedniej opony. Takimi czynnikami są np. wystające lub ostre elementy, znajdujące się na posadzce magazynu. Wybierając części do wózków widłowych, warto stawiać na wysokiej jakości elementy, które sprawiają, że wykonywanie zadań jest łatwiejsze, a widlak zachowuje dobry stan techniczny przez jak najdłuższy czas. Odpowiednio dobrane koła do wózka widłowego mogą stanowić o bezpieczeństwie oraz komforcie użytkowania.