Kalibracja opryskiwacza to jedna z najistotniejszych operacji, jakie należy przeprowadzać przed rozpoczęciem sezonu opryskowego. Dzięki niej można niezwykle precyzyjnie rozprowadzać środki ochrony roślin, co przekłada się na skuteczność zabiegu i optymalne wykorzystanie preparatów.
Dlaczego kalibracja opryskiwacza jest kluczowa?
Zgodnie z literą prawa, kalibracja opryskiwacza jest po prostu konieczna. Jest to odpowiednie ustawianie urządzenia, zgodne z przepisami, a konkretnie - dyrektywą 2009/128/WE. Taką kalibrację należy wykonywać przed każdym opryskiem, a także przed każdym sezonem wegetacyjnym, po dłuższym postoju opryskiwacza polowego oraz po modyfikacji parametrów pracy sprzętu. Należy również wykonywać okresową kalibrację co 3 lata, którą przeprowadza doświadczony diagnosta.
Kalibracja przynosi jednak sporo korzyści również samym rolnikom. Odpowiednio skalibrowany opryskiwacz to więcej pieniędzy, które zostaną w twoim portfelu. Sprawny opryskiwacz i równe dawkowanie cieczy na całej szerokości belki to nie tylko dbałość o koszty produkcji, ale także o najwyższą jakość płodów rolnych. Dzięki kalibracji rozpylacze mogą równomiernie rozprowadzać środki ochrony roślin i są lepiej przygotowane do pracy, co sprawia, że zabieg ochrony jest bardziej efektywny. Więcej zaoszczędzonych pieniędzy w portfelu oraz lepsze plony - takie niebagatelne korzyści da ci prawidłowa kalibracja opryskiwacza, ponieważ jest ona po prostu opłacalna.
Warto pamiętać, aby zanotować swoje pomiary w brudnopisie i przechowywać go przez 3 czy 5 lat. W razie kontroli będzie to przydatne.
Przygotowanie opryskiwacza do kalibracji: Kontrola kluczowych elementów
Warto poświęcić kilka chwil i przed wyjazdem w pole sprawdzić stan opryskiwacza, nawet gdy ma jeszcze ważny atest. Przygotowanie opryskiwacza powinniśmy rozpocząć od układu filtracji.
Kontrola układu filtracji
- Filtr ssawny: Gdy po zimie mamy pusty zbiornik, możemy swobodnie zdemontować filtr. Gdy w czasie sezonu chcemy zdemontować go z wypełnionym zbiornikiem, należy zamknąć zawór doprowadzający ciecz.
- Filtr ciśnieniowy: Kolejny punkt to demontaż filtra ciśnieniowego. Z reguły są to filtry samooczyszczające.
- Dodatkowe filtry: Czasami opryskiwacze są wyposażone w dodatkowe filtry ciśnieniowe, umieszczone na końcach przewodów doprowadzających ciecz do poszczególnych sekcji. Te filtry nie są samooczyszczające, więc zalecana jest ich częstsza kontrola. Warto wiedzieć, że niektóre mieszadła cieczy w zbiorniku mogą być również wyposażone w dodatkowe filtry. Takie rozwiązania stosowane były m.in. w krajowych opryskiwaczach Pilmet.
Kontrola pompy
Pompa, z reguły membranowo-tłokowa, to pierwszy element każdego opryskiwacza. Jej kontrolę należy rozpocząć od sprawdzenia poziomu oleju smarującego obrotowe elementy pompy. Producenci zalecają uruchomienie pompy i kontrolę poziomu oleju w przezroczystym zbiorniku wyrównawczym. Jeśli poziom jest zbyt niski i obniża się po uzupełnieniu oleju, najczęstszą przyczyną jest uszkodzona membrana. Warto przyjrzeć się także kolorowi oleju w zbiorniku. Jeśli jest mętny, to również nie wróży nic dobrego. Kolejny punkt kontroli pompy to pomiar ciśnienia w powietrzniku. Zaleca się, aby wynosiło ono od 1/3 do 2/3 ciśnienia roboczego w czasie oprysku.
Kontrola przewodów i belki opryskowej
Kolejny etap przygotowania to kontrola wszystkich przewodów cieczowych. Warto przyjrzeć się także elementom zawieszenia belki. Trzeba się tutaj skupić nie tylko na wahaniach belki w płaszczyźnie góra/dół, ale także przód/tył.
Sprawdzenie rozpylaczy i zaworów sekcyjnych
Sercem opryskiwacza w zasadzie nie jest pompa, a rozpylacze i zawory sekcyjne. Jeśli te podzespoły będą działać niepoprawnie, nie ma mowy o dokładnym oprysku. Dlatego warto sprawdzić działanie opryskiwacza na postoju. W pierwszej kolejności włączamy oprysk i ustawiamy takie obroty na WOM, aby manometr wskazywał ciśnienie, na jakim z reguły pracujemy w polu. Trzeba przyjrzeć się pracy wszystkich rozpylaczy, czy wydostający się strumień cieczy ma równy wachlarz i czy ciecz jest równomiernie rozpylana. Problemem najczęściej są tutaj zużyte rozpylacze. Jeśli praca pojedynczych rozpylaczy budzi zastrzeżenia, należy wymienić cały zestaw końcówek na belce.
Kalibracja opryskiwacza krok po kroku
Kalibracja opryskiwacza nie jest szczególnie skomplikowanym przedsięwzięciem. Oto przewodnik, jak ją bezboleśnie przeprowadzić.
Wstępne przygotowania
Przed wykonaniem testu wypełnij połowę opryskiwacza czystą wodą. Przed rozpoczęciem kalibracji zaleca się zamontować wszystkie nowe rozpylacze, które muszą być jednakowe. Tylko z nowymi rozpylaczami mamy pewność, że nasza praca nie pójdzie na marne. Podczas kalibracji warto skorzystać z jednego nowego rozpylacza, aby pomógł w porównaniu wydajności używanych rozpylaczy. Upewnij się również, że dysze do opryskiwacza polowego i filtry są czyste.
1. Ustalenie dawki cieczy roboczej i rozstawu rozpylaczy
Z opakowania preparatu, którego używasz do oprysków, przeczytaj, jaką dawkę cieczy zaleca producent (w litrach na hektar). Potem określ dawkę cieczy, jaką chcesz aplikować na 1 ha. Najczęściej rolnicy kalibrują opryskiwacze dla dawki 200 l/ha. Sprawdź również rozstaw rozpylaczy na belce polowej - w większości przypadków wynosi on 0,5 m.
2. Pomiar rzeczywistej prędkości roboczej
Wyznacz odcinek o długości 100 metrów (możesz ustawić paliki). Przejedź go z taką samą szybkością, jaką rozwiniesz podczas wykonywania oprysku (prędkość robocza). Ważne jest, aby pracować z takim przełożeniem i obrotami silnika, jakie będziemy wykorzystywać w polu podczas zabiegu. Pamiętaj, że aby zmierzyć rzeczywistą prędkość, należy załączyć bieg, na którym planujesz przeprowadzać oprysk. Co więcej, musisz całość sprawdzić w warunkach zbliżonych do polowych, a nie na łące czy asfalcie - wówczas pomiary nie będą miarodajne. Podczas wykonywania tej czynności prędkość obrotowa silnika powinna być taka sama. Dla pewności możesz wybrany odcinek przejechać dwa razy, a potem uśrednić wynik. Czas potrzebny na przejechanie 100 metrów zanotuj w sekundach.
Następnie należy obliczyć prędkość jazdy na bazie pomiaru czasu:
Prędkość jazdy (km/h) = 360 / czas przejazdu (s)
Na przykład, jeśli opryskiwacz z napędem niezależnym i obrotami silnika 2000 obr./min na 3 biegu osiąga ok. 9 km/h, a jest to o 4 km/h za dużo do planowanego oprysku, wówczas trzeba by jeździć na 2 biegu (ok. 5 km/h). Należy jednak pamiętać, że zbyt niska prędkość może skutkować dużym wydatkiem oprysku, jeśli nie da się odpowiednio obniżyć ciśnienia.
3. Obliczenie wymaganego wydatku jednostkowego rozpylacza
Teraz przechodzimy do określenia jednostkowego wydatku cieczy z rozpylacza. Jeśli chcesz prawidłowo skalibrować opryskiwacz, oblicz wydatek rozpylacza według wzoru:
Wydatek rozpylacza (l/min) = (dawka cieczy roboczej (l/ha) x rozstaw rozpylaczy (m) x prędkość przejazdu (km/h)) / 600
Otrzymany wynik informuje, że w ciągu 1 minuty przy wyznaczonej prędkości i dawce cieczy obliczona ilość cieczy powinna być wypryskiwana przez każdy rozpylacz. Na przykład, dla prędkości 8,4 km/h, dawki 200 l/ha i rozstawu 0,5 m, wydatek ten wyniesie 1,4 l/min.
Jak prawidłowo skalibrować opryskiwacz? VLOG Pawła Twardowskiego
4. Dobór rozpylaczy i ciśnienia na podstawie tabel
Wydatek cieczy jest ściśle powiązany z ciśnieniem. Musisz skorzystać z karty charakterystyki rozpylaczy, którą łatwo pobrać z Internetu lub znaleźć w instrukcji producenta końcówek. Zawierają one informację o wydatku z pojedynczego rozpylacza przy danym ciśnieniu. Wartości te trzeba szukać dla odpowiedniej wielkości rozpylacza, pamiętając, że w tabeli użyte są wartości oparte na czystej wodzie.
Na przykład, dla rozpylaczy o rozmiarze 03, z karty można odczytać wartość wydatku dla pojedynczego rozpylacza, np. 1,2 l/min przy ciśnieniu 3 bar. Poszukaj instrukcji albo tabel dla swoich końcówek, gdyż każdy rodzaj jest inny, ale zasada doboru jest podobna: wydatek rozpylacza, prędkość w stosunku do ciśnienia.
5. Test rzeczywistego wydatku rozpylaczy i korekta ciśnienia
W kolejnym kroku należy założyć komplet rozpylaczy i uruchomić je wraz ze wszystkimi sekcjami układu cieczowego, ustawiając odpowiednio dobrane ciśnienie. Następnie mierzy się natężenie wypływu wody z konkretnych rozpylaczy do naczyń miarowych w ściśle określonym czasie (przez 1 minutę). Należy pamiętać, aby sprawdzić wydatek z co najmniej kilku rozpylaczy.
Odchylenie średniego wydatku nie powinno przekraczać +/- 5% od tego, który został ustalony w procesie kalibracji. Jeżeli odchylenie jest większe, konieczne jest skorygowanie ciśnienia. W sytuacji, gdy wydatek rzeczywisty jest zbyt wysoki, należy je zmniejszyć, natomiast gdy jest on zbyt niski, trzeba je zwiększyć.
Wartość skorygowanego ciśnienia można wyliczyć na podstawie następującego wzoru:
P2 = P1 x (Q2/Q1)2
- P2 - ciśnienie skorygowane (bar)
- P1 - ciśnienie ustalone (bar)
- Q1 - wydatek ustalony (l/min)
- Q2 - wydatek wyliczony (l/min)
Na przykład, jeśli obliczony jednostkowy wydatek rozpylacza to 1,4 l/min, a z karty odczytano 1,2 l/min przy ciśnieniu 3 bar, to podczas pracy z rozpylaczami 03 zakładana dawka 200 l/ha przy prędkości 8,4 km/h będzie wypryskiwana przy ciśnieniu ok. 1,4 bara.
Zdarza się, że mimo niskiego ciśnienia i wymiany elementów, wydatek cieczy jest znacząco wyższy niż wskazują tabele (np. 1.5 l/min zamiast 0.97 l/min przy 2 barach). W takich sytuacjach należy dokładnie sprawdzić cały układ cieczowy, manometr oraz same rozpylacze, a w razie wątpliwości skonsultować się ze specjalistą.
Specyfika kalibracji opryskiwaczy sadowniczych
Kalibrując opryskiwacz sadowniczy, obliczasz lub ustalasz właściwą dawkę cieczy, którą użyjesz. Przy obliczaniu bierzesz pod uwagę szerokość i wysokość drzew oraz rozstawienie rzędów. Mierzysz czas przejazdu testowego traktora/opryskiwacza i właściwą prędkość. Na koniec korzystasz z tabeli wydatków rozpylaczy - sprawdzasz w niej, ile potrzeba litrów substancji na minutę.
Nowoczesne narzędzia wspomagające kalibrację
Kalibracja opryskiwacza z komputerem zdecydowanie ułatwia zadanie, ponieważ elektroniczne urządzenia wykonują większość pracy, zapewniając wysoką precyzję. Nowoczesne rozwiązania, takie jak komputery polowe czy automatyczne sterowanie opryskiwaczem (np. marki TeeJet), znacznie usprawniają proces.
Istnieje również dobra aplikacja na smartphone o nazwie Sprayer Calibrator. Pozwala ona dobrać parametry typu ciśnienie, rozmiar dyszy, wydatek w l/ha, pojemność opryskiwacza, a następnie sugeruje prędkość oprysku. Podczas oprysku aplikacja mierzy prędkość na podstawie GPS i informuje na bieżąco o parametrach i prędkości.
tags: #opryskiwacz #biardzki #kalibracja