Sytuacja związana z zagrożeniami biologicznymi, takimi jak wirusy, nieustannie się zmienia, co może być trudne dla osób prywatnych i przedsiębiorstw. W walce z patogenami nie jesteśmy jednak bezbronni. Opryskiwacz plecakowy z akumulatorem lub inne dedykowane urządzenia mogą znacząco ułatwić szybkie i skuteczne zdezynfekowanie powierzchni, pomieszczeń i odzieży.
Opryskiwacz jest urządzeniem wykorzystywanym nie tylko w ogrodnictwie, ale i w gospodarstwie domowym, a także w przemyśle, np. do dezynfekcji pomieszczeń. Jego wybór i prawidłowe użycie są kluczowe dla efektywności procesu.
Rodzaje opryskiwaczy do dezynfekcji
Przy wyborze opryskiwacza pierwszym parametrem jest jego pojemność. Spośród szerokiej oferty możemy wyróżnić dwie główne kategorie opryskiwaczy: zwykłe (ręczne) i ciśnieniowe, a wśród ciśnieniowych: butlowe - z paskiem na ramię i plecakowe, które do pracy zakładane są na plecy. Różnią się one od siebie nie tylko pojemnością, ale również budową, akcesoriami i sugerowanym przeznaczeniem.
Opryskiwacze ręczne zwykłe
W grupie tych opryskiwaczy, czasem nazywanych spryskiwaczami, występują opryskiwacze małe, których wyrzut cieczy uzależniony jest od każdorazowego naciśnięcia dźwigni. Są wygodne i lekkie, dostępne w pojemnościach 0,5 l i 1 l. Bardzo często służą do różnorakich celów w gospodarstwie domowym, np. do nawilżania roślin.
Ręczne opryskiwacze ciśnieniowe
Ręczne opryskiwacze ciśnieniowe o pojemności 1,5 l i 2 l, podobnie jak zwykłe, nadają się do wszelkich prac domowych i ogrodowych. Różnica „na plus” jest taka, że są wygodniejsze w użyciu. Po wlaniu cieczy do zbiornika i zakręceniu go, wystarczy pompować butlę powietrzem, aż do momentu odczuwania niewielkiego oporu. Wtłaczając powietrze do zbiornika wytwarzamy ciśnienie, którego zadaniem jest wypchnięcie cieczy roboczej po naciśnięciu zaworu blokady.
Ważne jest, aby nie pompować powietrza do zbiornika, kiedy ten jest pusty. Pompowanie „na sucho” znacząco przyspiesza zużycie uszczelek, co w krótkim czasie osłabi tłoczenie powietrza do zbiornika, a w końcu może wymagać wymiany uszczelek, inaczej sprzęt stanie się bezużyteczny. W czasie pracy ciśnienie w zbiorniku maleje, więc kiedy zauważymy, że opryskiwacz „słabo pryska”, należy dopompować powietrza. Tak jak w opryskiwaczach ręcznych, możliwa jest regulacja stopnia rozpylenia cieczy.
Opryskiwacze butlowe
Opryskiwacze butlowe posiadają pojemność zaczynającą się od 4 litrów, dlatego też zostały wyposażone w pasek, który ułatwia ich noszenie. Przy zakupie należy zwrócić uwagę, czy wlew jest wyprofilowany i na tyle szeroki, że łatwo będzie napełniać butlę. Pracę z opryskiwaczem dodatkowo ułatwia lanca połączona z butlą elastycznym wężykiem. Lanca może być wykonana z plastiku, aluminium lub miedzi, co zazwyczaj nie ma znaczenia dla jakości, komfortu czy szybkości oprysku. Lance mogą mieć stałą długość (krótsze lub dłuższe) lub być teleskopowe, co jest wygodniejsze w pracy przy szerokich powierzchniach lub wysokich elementach.
Dobrze jest zwrócić uwagę, aby dźwignia w rękojeści posiadała blokadę, co jest znaczącym udogodnieniem w pracy. Nakrętka na końcu lancy umożliwia ustawienie, w zależności od potrzeby, poziomu oprysku - od delikatnego zamgławiania do wąskiego strumienia. Wyposażenie butli w zawór bezpieczeństwa uchroni ją od pęknięcia lub rozszczelnienia na zgrzewach w przypadku zbyt dużego ciśnienia. Opryskiwacze butlowe dostępne są w wielkościach 4 l, 6 l, 8 l i 11 l. Ze względu na litraż, opryskiwacze te wykorzystywane są do dezynfekcji małych i średnich powierzchni. W zależności od zapotrzebowania na konkretną ilość oprysku, dobrze jest kupić opryskiwacz o pojemności największej ilości roztworu potrzebnego do jednorazowego zastosowania. Opryskiwacze z manometrem, dostępne w pojemnościach 5 l i 8 l, różnią się od zwykłych wbudowanym w głowicę nakręcaną na butlę ciśnieniomierzem.
Opryskiwacze plecakowe
Opryskiwacz plecakowy, ze względu na pojemność, przeznaczony jest do dezynfekcji dużych powierzchni, takich jak hale magazynowe, obiekty inwentarskie czy rozległe przestrzenie. Jego pojemność przekłada się na wagę, dlatego najwygodniej jest pracować nim, niosąc go na plecach. Opryskiwacze te znajdują największe zastosowanie w miejscach wymagających aplikacji dużej ilości środka dezynfekcyjnego.
Zasady bezpiecznego użytkowania i przygotowania
Identyfikacja środków dezynfekcyjnych
Najważniejsze jest, aby mieć kontrolę nad tym, jaki środek dezynfekcyjny był ostatnio używany w opryskiwaczu i czy po pracy został on dokładnie wypłukany. Jeśli niektóre środki są używane często, można do tego celu przeznaczyć osobny opryskiwacz z trwałym opisem, jaki środek jest w nim używany, niezależnie od tego, czy roztwór obecnie znajduje się w zbiorniku, czy jest on pusty. Jeśli opryskiwacza używa kilka osób, a została do niego wlana ciecz ze środkiem dezynfekcyjnym, należy na opryskiwaczu umieścić etykietę z nazwą użytego środka, jego stężeniem oraz datą, kiedy został wlany. Pozwoli to uniknąć kłopotów zdrowotnych osób pracujących tym sprzętem.
Środki ochrony indywidualnej (ŚOI)
Operatorzy muszą nosić środki ochrony indywidualnej (ŚOI) przewidziane do pracy ze środkami dezynfekcyjnymi. Maska ochronna z filtrem, wchodząca w skład niektórych zestawów do dezynfekcji, powinna swobodnie dopasowywać się do twarzy użytkownika.
Specyfika dezynfekcji poprzez zamgławianie
Zamgławianie jako skuteczna metoda dezynfekcji
Dezynfekcja pomieszczeń poprzez tzw. zamgławianie lub fumigację polega na rozpyleniu środka dezynfekującego w formie mgły, pary, aerozolu lub gazu. Rozproszenie preparatu odbywa się za pomocą specjalistycznego urządzenia, którego zadaniem jest podawanie odpowiedniej dawki dezynfektanta w odpowiedniej formie i w odpowiedniej jednostce czasu. Przez lata urządzenia do dezynfekcji drogą powietrzną zdobywały popularność w branży medycznej i skutecznie wypierały przestarzałe technologie, takie jak ozonatory czy zwykłe lampy UV. Dezynfekcja drogą powietrzną od 2019 roku jest rekomendowana przez wszystkie polskie stowarzyszenia epidemiologiczne jako jeden z istotnych elementów wsparcia w zapobieganiu transmisji biologicznych czynników chorobotwórczych. W celu ograniczenia ilości zarazków oraz ich dostępu z zewnątrz (co jest szczególnie skuteczne w przypadku drobnoustrojów przenoszonych drogą powietrzną) należy prowadzić zamgławianie w odpowiednich obiektach.
Standardy i skuteczność dezynfekcji
Stosowanie niewłaściwych środków do dezynfekcji zagraża bezpieczeństwu pacjentów i personelu medycznego, a także może spowodować uszkodzenia aparatury medycznej, komputerów, urządzeń pomiarowych i diagnostycznych, czy mebli. Zwłaszcza placówki medyczne muszą używać urządzeń zgodnych z normami. Niestety, trudna dostępność profesjonalnych rozwiązań w trakcie pandemii spowodowała, że szpitale zalane zostały urządzeniami nieprzeznaczonymi do tego celu, w tym opryskiwaczami rolniczymi, co rodziło ryzyko nieskutecznej dezynfekcji.
Jak komentuje Łukasz Tatuśko, dyrektor w Greenpol Instytut Kształtowania Środowiska, dopisek „możliwość stosowania chemii różnych producentów” może początkowo wydawać się zaletą, jednak w rzeczywistości oznacza, że urządzenie nie przeszło żadnych badań, a producent zrzuca odpowiedzialność za skuteczność na użytkownika. Brak potwierdzenia spełnienia norm, rejestracji biobójczej, pełnego spektrum działania oraz informacji o tym, że urządzenie wraz z preparatem może być stosowane w obszarze medycznym i jest bezpieczne dla sprzętu, uniemożliwia potwierdzenie prawidłowo przeprowadzonej dezynfekcji. Stosowanie przypadkowych urządzeń z przypadkowym preparatem nie daje gwarancji skuteczności. Urządzenia są fabrycznie skalibrowane pod odpowiednie właściwości i stężenia chemii, a także w ten sposób przebadane.
Aby dezynfekcja była skuteczna, powinna być przeprowadzana w oparciu o normę EN 17-272:2020 lub NFT 72-281:2014. Wyznacznikiem standardów dezynfekcji drogą powietrzną przez lata była Francja, czego efektem było stworzenie normy NFT 72-281. W 2020 roku, w oparciu o tę normę, powstała norma europejska EN 17-272, wydana przez Europejski Komitet Normalizacyjny. Głównym celem nowej normy jest wyznaczenie m.in. wymaganych poziomów redukcji mikroorganizmów wyrażanych w skali logarytmicznej. Zgodnie z normą EN 17-272:2020, preparat wygenerowany przez urządzenie badany jest w warunkach rzeczywistych.
Mgr Ewa Grabowska, pielęgniarka oddziałowa bloku operacyjnego w Wojewódzkim Centrum Kotliny Jeleniogórskiej w Jeleniej Górze, przewodnicząca zarządu Karkonoskiego Stowarzyszenia Instrumentariuszek, podkreśla, że dezynfekcja przez zamgławianie zapewnia zespołom operacyjnym i pacjentom bezpieczne i nieskażone warunki sali operacyjnej oraz zmniejsza czas oczekiwania na kolejny zabieg operacyjny.
Przykład zastosowania: Zestaw do dezynfekcji pomieszczeń inwentarskich
Gotowy zestaw do dezynfekcji pomieszczeń inwentarskich, w szczególności kurników i chlewni, może zawierać:
- 3 x środek do dezynfekcji Virkon S 200 g
- Opryskiwacz ciśnieniowy 3l
- Maska ochronna z filtrem
Virkon S to szeroko stosowany środek do dezynfekcji na całym świecie, posiadający szerokie spektrum działania: bakterio-, grzybo- i wirusobójcze. Preparat Virkon S jest szczególnie stosowany w przypadku wystąpienia chorób zakaźnych, tj. pryszczyca, ASF oraz ptasia grypa. Jedna saszetka 200 g wystarcza na kilkanaście zabiegów.
Sposób użycia: w celu sporządzenia roztworu o stężeniu 1% należy wsypać 30g Virkonu do zasobnika zbiornika opryskiwacza i zalać 3l letniej wody, następnie wstrząsnąć do zmieszania. Różowy kolor roztworu świadczy o aktywnej skuteczności. Trwałość roztworu wynosi 5 dni. Opryskiwacz ciśnieniowy 3l gwarantuje szybkie i sprawne przeprowadzenie procesu dezynfekcji w budynku inwentarskim.
Czyszczenie opryskiwacza po dezynfekcji
Po zakończeniu pracy z opryskiwaczem należy go dokładnie wyczyścić. Aby osiągnąć dobre wyniki i usunąć wszystkie pozostałości środków dezynfekcyjnych, opryskiwacz należy dokładnie umyć od góry do dołu, najlepiej za pomocą dedykowanych środków do mycia. Szczególnie elementy mające kontakt ze środkiem, takie jak obszar wokół pokrywy wlewowej, zbiornika, dysz i lancy, muszą być dłużej i ostrożnie czyszczone. W obszarze delikatnej elektroniki lub czujników należy zmniejszyć ciśnienie wody oraz pracować z zachowaniem większej odległości.
Do czyszczenia opryskiwacza można użyć przenośnej myjki ciśnieniowej bez funkcji podgrzewania wody lub myjki ciśnieniowej z funkcją podgrzewania wody. Ciepła woda szybciej zapewnia lepsze rezultaty, pozwala usunąć osady i resztki środków dezynfekcyjnych, a także skraca czas suszenia. Możliwe jest również użycie biodegradowalnego środka czyszczącego z lancą pianową.
tags: #opryskiwacz #do #dezynfekcji #zasady #postepowania