Inspekcja opryskiwaczy i przepisy w Gostyniu

Kluczowym elementem warunkującym prawidłowość wykonania zabiegu chemicznej ochrony roślin oraz bezpieczeństwa jest stan techniczny sprzętu do stosowania środków ochrony roślin. Nierównomierna dystrybucja pestycydów na opryskiwanej powierzchni niesie ze sobą ryzyko ograniczenia efektywności zabiegu, co w konsekwencji może prowadzić do konieczności wykonania większej liczby oprysków.

Jednocześnie, w miejscach, gdzie ilość zastosowanego środka ochrony roślin jest nadmierna, powstaje zagrożenie nagromadzenia się jego pozostałości w środowisku naturalnym oraz w płodach rolnych. Prawidłowe funkcjonowanie opryskiwaczy jest zatem niezwykle istotne zarówno dla efektywności upraw, jak i dla ochrony środowiska.

Podstawy prawne inspekcji opryskiwaczy

W Polsce kwestie związane z inspekcją opryskiwaczy regulują następujące akty prawne:

• Ustawa o Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa z 13 lutego 2020 r. (Dz.U. 2021, poz.147).
• Ustawa o środkach ochrony roślin z 8 marca 2013 r. (t.j. Dz. U. z 2019, poz. 1900 z późn. zm.).
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin.
• Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 grudnia 2013 r. w sprawie wymagań dotyczących integrowanej ochrony roślin (Dz.U. z 2013 r. poz. 1764).
• Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 grudnia 2004 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych upoważnionych do przeprowadzania badań opryskiwaczy.

Terminy badań technicznych opryskiwaczy

Zgodnie z obowiązującymi przepisami:

1. Dla opryskiwaczy fabrycznie nowych pierwsze badanie techniczne przeprowadza się przed upływem 5 lat od daty zakupu. Rolę badania technicznego (atestu opryskiwacza) przez ten okres pełni dowód zakupu, czyli faktura lub paragon.
2. Następnie badania potwierdzające sprawność techniczną sprzętu przeznaczonego do stosowania środków ochrony roślin przeprowadza się w odstępach czasu nie dłuższych niż 3 lata.

Warto zwrócić uwagę na ważną kwestię: jeśli posiadamy fabrycznie nowy opryskiwacz z dowodem zakupu, ale chcemy go sprzedać przed upływem 5 lat, nadal obowiązuje zasada, że dowód zakupu pełni rolę atestu.

Wyjątki w okresie epidemii

Zgodnie z art. 15zzzzy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz innych chorób zakaźnych, w okresie obowiązywania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonych na podstawie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, oraz w okresie 30 dni od dnia odwołania tych stanów, dopuszcza się używanie do wykonania zabiegów z zastosowaniem środków ochrony roślin sprzętu niespełniającego wymagań określonych w art. 48 ust. 2 lub 4 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin, jeżeli sprzęt ten przed ogłoszeniem tych stanów został poddany okresowym badaniom w celu potwierdzenia sprawności technicznej, o których mowa w art. 48 ust. 2.

Obowiązki użytkowników profesjonalnych

Zgodnie z przepisami, użytkownicy profesjonalni środków ochrony roślin mają określone obowiązki:

• Stosują środki ochrony roślin z uwzględnieniem integrowanej ochrony roślin.
• Dokładnie zapoznają się z etykietą środka ochrony roślin.
• Stosują środki ochrony roślin zgodnie z etykietą i informacjami w niej zawartymi.
• Stosują tylko i wyłącznie środki ochrony roślin zarejestrowane w danej uprawie.
• Stosują środki ochrony roślin zakupione z etykietami w języku polskim.

Dokumentacja zabiegów

W dokumentacji zabiegów ochrony roślin należy dokładnie wypełnić następujące rubryki:

• „data wykonania zabiegu”: dokładna data wykonania zabiegu ochrony roślin (np. 12.03.2021 r.; 05.05.2021 r.).
• „roślina, produkt roślinny lub przedmiot”: nazwa uprawy (np. pszenica ozima, pszenica jara, rzepak ozimy, buraki cukrowe, kukurydza na ziarno). Jeśli dotyczy opryskiwania magazynu, wpisujemy jego nazwę.
• „powierzchnia na której wykonano zabieg”: powierzchnia w hektarach, która została opryskana.
• „nr pola”: najlepiej wpisać numer działki podanej do płatności obszarowych.
• „zastosowany preparat”: pełna nazwa środka ochrony roślin z etykiety (np. Bi 58 TOP 400 EC; Roundup 360 Plus; Chwastox 500 SL).
• Dawka: wpisujemy dawkę zastosowaną zgodnie z etykietą. Nie wolno stosować dawek wyższych niż podane w etykiecie. Jeśli na etykiecie podano, że środek ochrony roślin może być stosowany 1 raz w sezonie, tak musi być zastosowany.
• Mieszaniny: dopuszczone jest stosowanie mieszanin pod warunkiem, że środki ochrony roślin podane w etykiecie nie są zabronione do stosowania łącznie.
• „przyczyny zastosowania środka ochrony roślin”: np. chwasty dwuliścienne, jednoliścienne, mączniak prawdziwy, mszyca, skrzypionki. Warto posłużyć się progiem ekonomicznej szkodliwości, który wykorzystuje się w integrowanej ochronie roślin (np. chwasty dwuliścienne - chaber bławatek - próg ekonomicznej szkodliwości 12 szt.).
• „uwagi”: warto zapisać datę kalibracji opryskiwacza, którą należy przeprowadzać minimum 1 raz w roku (np. 12.03.2021 r. - dawka 200 l/ha).

Należy pamiętać, że środki ochrony roślin wycofane przez Unię Europejską z obrotu i stosowania nie mogą być stosowane po dacie wycofania.

Konsekwencje braku badań technicznych

Zgodnie z przepisami, stosowanie środków ochrony roślin sprzętem niesprawnym technicznie lub nieskalibrowanym, a także uchylanie się od obowiązku poddawania tego sprzętu badaniom w celu potwierdzenia sprawności technicznej podlega karze grzywny.

Ponadto, jeżeli wojewódzki inspektor, w toku kontroli stosowania środków ochrony roślin, stwierdzi, na podstawie wyników badań laboratoryjnych próbek płodów rolnych, że te płody rolne zawierają pozostałości środków ochrony roślin w ilości stwarzającej zagrożenie dla zdrowia konsumenta, zakazuje, w drodze decyzji, przeznaczania tych płodów rolnych do spożycia przez ludzi i ich wprowadzania do obrotu oraz określa sposób ich zagospodarowania (art. 46 ustawy z dnia 8 marca 2013 r.).

Aktualnie na terenie Polski funkcjonuje sieć stacji kontroli wykonujących wyżej wymienione badania.

Uprawnienia do obsługi maszyn rolniczych (UDT)

Kwestia uprawnień do obsługi maszyn rolniczych, takich jak ładowarki teleskopowe czy wózki widłowe, w indywidualnych gospodarstwach rolnych budzi wiele pytań. Zgodnie z wyjaśnieniami Urzędu Dozoru Technicznego (UDT):

Rodzaje urządzeń podlegających dozorowi technicznemu zostały wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. z 2012 r., Nr 0, poz. 1468). Wśród wymienionych urządzeń znajdują się m.in. wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia. Ładowarki, o których często mowa w kontekście rolnictwa, nie znajdują się w tym rozporządzeniu.

Przepisy powyższego rozporządzenia nie kategoryzują eksploatujących urządzenia techniczne podlegające dozorowi technicznemu na takich, którzy zobowiązani są (lub nie) do uzyskania decyzji zezwalającej na eksploatację w trybie określonym przepisami o dozorze technicznym.

Zgodnie z treścią artykułu 14 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. Nr 122, poz. 1321 z późn. zm.) wynika, że nowe urządzenie może być dopuszczone do użytkowania (obrotu) jeżeli posiada decyzję pozwalającą na eksploatację.

W gospodarstwie rolnym kwestie BHP reguluje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 12 stycznia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze ciągników, maszyn, narzędzi i urządzeń technicznych stosowanych w rolnictwie. W tym rozporządzeniu nie ma mowy o konieczności badań technicznych UDT. Rolnik, o ile nie zatrudnia pracowników (czyli nie jest pracodawcą) lub sam nie wykonuje usług (czyli nie prowadzi działalności gospodarczej), nie podlega kodeksowi pracy, lecz właśnie temu rozporządzeniu.

Zatem rolnik, który nie jest pracodawcą ani nie prowadzi działalności gospodarczej, nie musi wykonywać cyklicznych badań użytkowanych przez siebie urządzeń podlegających decyzji dopuszczającej UDT. Jeżeli jednak ktoś wprowadza takie urządzenia do obrotu, taką decyzję musi posiadać.

tags: #opryskiwacz #inspekcja #gostyn