Opryskiwacze sadownicze: Deflektorowe i Wielogardzielowe – Kompleksowy Przewodnik

Opryskiwacz to podstawowe narzędzie pracy w gospodarstwie sadowniczym, niezbędne do wykonywania zabiegów ochrony roślin oraz nawożenia drzew i krzewów owocowych. Jego charakterystyczną cechą jest możliwość pracy na dużej wysokości, co pozwala dotrzeć do najwyższych partii roślin.

Kupując nowy sprzęt, należy zwrócić uwagę na kilka podstawowych kwestii oraz rozstrzygnąć pewne dylematy. Wybór odpowiedniego opryskiwacza powinien uwzględniać rodzaj zabiegu, dawkę cieczy roboczej, panujące warunki pogodowe oraz specyfikę działania stosowanych preparatów.

Kluczowe aspekty wyboru opryskiwacza sadowniczego

Przed podjęciem decyzji o zakupie opryskiwacza sadowniczego, warto rozważyć kilka kluczowych parametrów, które wpłyną na efektywność i komfort pracy.

Pojemność beczki

Rynek oferuje szeroki wachlarz możliwości, jednak większość zbiorników ma pojemność między 1000 a 2000 litrów. Im większa beczka, tym rzadziej trzeba będzie zjeżdżać na tankowanie wody. Jednak należy mieć świadomość, że jej masa zmusi ciągnik do większego wysiłku (spalanie, moc) oraz będzie powodowała głębsze koleiny.

Liczba wentylatorów

Drugi wentylator daje większą gwarancję dopryskania górnych partii drzewa. Na rynku jest jednak wiele opryskiwaczy z jednym wentylatorem, aczkolwiek pryskających równomiernie na całej wysokości kolumny.

Kierunek zaciągania powietrza (ciąg odwrócony)

Tradycyjne opryskiwacze zaciągają powietrze zza opryskiwacza, co może powodować odchylenia cieczy roboczej pod wpływem tego ciągu, jak również zaciąganie liści. Powietrze w maszynach z odwróconym ciągiem (SAD/OOC) zaciągane jest z przestrzeni między wentylatorem a beczką, co eliminuje zawirowania strumienia i zapobiega wypryskiwaniu cieczy do międzyrzędzi, zapewniając lepszą penetrację koron drzew. Im większa jest ta przestrzeń, tym łatwiej maszynie je zaciągnąć, jednak efektem jest wydłużenie opryskiwacza.

Komputer pokładowy

Komputer ułatwia pracę i wykonuje potrzebne obliczenia, dobierając ciśnienie do prędkości, tak, aby zagwarantować stały, zadany wydatek cieczy. O ile schodzimy do bardzo małych ilości cieczy (np. 200 l/ha), to każde odchylenie prędkości może powodować znaczne niedopryskanie drzew. Wówczas urządzenie wydaje się wskazane - bo potrafi skorygować ludzkie błędy.

Koła

Im szersze koła, tym lepiej. Wyższa ich szerokość zredukuje problem kolein, ponieważ masa opryskiwacza będzie rozkładała się na większej powierzchni styku opony z gruntem.

Wydajność powietrza

Im wyższa wydajność powietrza, tym lepiej. Oznacza ona ilość powietrza, jaką wentylator jest w stanie przepompować i będzie miała znaczenie przy bocznych podmuchach wiatru.

Dodatkowe mieszadło hydrauliczne

Obecnie coraz więcej stosuje się mieszanin zbiornikowych, często o dużej ilości składników. Im częściej z nich korzystamy, tym bardziej powinniśmy się zastanowić nad tym rozwiązaniem. Opryski i nawozy są drogie i nie warto ryzykować ich niedostatecznego rozpuszczenia.

Trójgłowicowe korpusy rozpylaczy

W sezonie jest kilka zabiegów, kiedy musimy wypryskać niestandardowe ilości cieczy (np. oleje na przędziorka). Wówczas można zmniejszyć prędkość i pryskać standardowymi rozpylaczami albo przekręcić korpus na rozpylacze o dużej wydajności, jeśli się na nie zdecydowaliśmy.

Pompa

Pompa jest najważniejszym elementem opryskiwacza. Przestój podczas infekcji parcha może kosztować dużo, dlatego powinniśmy wybierać te bezawaryjne (z dobrymi opiniami). Pompa powinna być wykonana z trwałych materiałów o długiej żywotności. Pompy o dużej wydajności mają również duże zapotrzebowanie na moc, więc będą generowały większe spalanie w ciągnikach. Jednak pompa musi mieć taką wydajność, aby zagwarantować ciśnienie robocze w różnych zakresach, potrzebnych w opryskiwaniu.

Rodzaje opryskiwaczy sadowniczych

Opryskiwacze sadownicze można klasyfikować na wiele sposobów, w zależności od mechanizmu rozpylania, sposobu napędu czy rodzaju przystawki.

Podział ze względu na mechanizm rozpylania

• Ciśnieniowe: Czynnikiem rozpylającym jest ciśnienie cieczy. Warianty z pomocniczym strumieniem powietrza wykorzystują powietrze jako nośnik dla kropli wytworzonych przez rozpylacze hydrauliczne.
• Pneumatyczne: Rozpylanie cieczy odbywa się za pomocą powietrza. Wersje pneumatyczno-hydrauliczne wykorzystują rozpylacze dwuczynnikowe.
• Z rozpylaczami rotacyjnymi: Ciecz jest rozpylana za pomocą siły odśrodkowej w specjalnych rozpylaczach.
• Z rozpylaczami elektrostatycznymi i elektrodynamicznymi: Wykorzystują zjawiska elektrostatyczne do precyzyjnego nanoszenia cieczy.

Podział ze względu na sposób napędu

• Z napędem ręcznym: Obejmuje opryskiwacze przenośne i taczkowe, zakończone pistoletem lub lancą. Są to najtańsze rozwiązania, idealne do małych sadów.
• Z napędem silnikowym: Opryskiwacze przenośne wyposażone w silniki elektryczne lub spalinowe. Ich pojemność waha się od 100 do 600 litrów i są przeznaczone do pracy na większych powierzchniach, w tym w ogrodach, szklarniach i tunelach.
• Ciągnikowe: Najpopularniejszy typ w sadownictwie. Mogą być zawieszane (nieruchome), przyczepiane (mobilne) lub zabudowane na ciągniku. Wszystkie posiadają podobne zespoły robocze, różnią się wielkością zbiornika, wydajnością, jakością wykonania, precyzją działania oraz wyposażeniem dodatkowym i elektronicznym. Typowe pojemności zbiorników dla gospodarstw sadowniczych w Polsce to 1000l, 1500l i 2000l. Współczesne opryskiwacze ciągnikowe często posiadają zespolone zbiorniki, składające się z głównego zbiornika na ciecz roboczą, zbiornika na wodę do mycia opryskiwaczy i płukania instalacji oraz zbiornika na czystą wodę.
• Samojezdne: Opryskiwacze wyposażone we własny układ kierowniczy i jednostkę napędową. Charakteryzują się dużą szerokością roboczą i umożliwiają pracę z dużą prędkością.
• Lotnicze: Montowane na śmigłowcach lub samolotach, z dyszami rozpylającymi umieszczonymi na skrzydłach. Stosowane na bardzo dużych obszarach.

Podział ze względu na przystawki

Rodzaj przystawki ma kluczowe znaczenie dla efektywności zabiegu:

• Wentylatorowe okrągłe
• Wentylatorowe kolumnowe
• Z kierowanym strumieniem powietrza
• Turbinowe
• Wyposażone w kilka wentylatorów

Opryskiwacze deflektorowe i wielogardzielowe - innowacyjne rozwiązania

Wykonanie skutecznego zabiegu ochrony krzewów stawia technice opryskiwania inne wymagania niż w ochronie drzew. Duża ilość powietrza wytworzona przez osiowy wentylator i emitowana szerokim jednolitym strumieniem pochyla pędy krzewów zgodnie z kierunkiem swojego działania, powodując nakładanie się liści na siebie. Tworzy to trudną do pokonania barierę i znacząco osłabia penetrację wnętrza krzewu.

Rozwiązaniem są opryskiwacze z kilkoma kierowanymi, wąskimi i działającymi pod różnym kątem strumieniami powietrza, niosącymi rozpyloną ciecz. Odpowiednio dobrana wydajność powietrza i prawidłowe ustawienie dyfuzorów rękawów przystawki wentylatorowej sprawia, iż emitowane przez nie strumienie powietrza nie pokładają pędów krzewów, a powodują jedynie ruch i odwracanie się liści. Dzięki temu nie tylko równomiernie z obu stron pokrywają powierzchnię liści cieczą opryskową, ale również odsłaniają wnętrze krzewów i docierają z nią także do środka krzewu i podstawy pędów.

Przykładem są opryskiwacze Agrola Ribes, dostępne w wersjach z ośmioma (A8) lub dziesięcioma (A10) rękawami (gardzielami) powietrznymi, po cztery lub pięć na każdą stronę opryskiwacza. W rodzinie opryskiwaczy Agrola Ribes wdrożono rozwiązania uzyskane w wyniku badań w ramach projektu dofinansowanego z Funduszy Europejskich, takie jak innowacyjny opryskiwacz dwuwentylatorowy z asymetryczną regulacją strumienia powietrza. Zaawansowany system rozpylania w takich opryskiwaczach jest wyposażony w deflektory kierujące strumień powietrza, co pozwala na precyzyjne pokrycie roślin środkiem ochrony.

Wsparcie finansowe na zakup nowoczesnych opryskiwaczy - dotacje ARiMR

W obliczu nadchodzących dotacji z ARiMR, wielu rolników poszukuje informacji na temat zakupu nowoczesnych maszyn, w tym opryskiwaczy sadowniczych. Program „Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu” oferuje wsparcie finansowe do 200 000 zł, które można przeznaczyć na zakup różnorodnego sprzętu, w tym właśnie opryskiwaczy.

Wsparcie to jest dostępne dla rolników indywidualnych oraz grup rolników (minimum trzech osób), bez ograniczeń dotyczących minimalnej powierzchni gospodarstwa, rodzaju prowadzonej produkcji czy wielkości ekonomicznej gospodarstwa. Limit pomocy na jednego beneficjenta wynosi 200 000 zł, a w przypadku grup limit sumuje się, co oznacza, że grupa trzech rolników może ubiegać się o 600 000 zł dofinansowania. Rolnicy mogą otrzymać 50% zwrotu poniesionych kosztów. Decydując się na zakup opryskiwacza w ramach tego programu, kluczowe jest wybranie modelu, który zostanie uznany przez ARiMR.

Opinie użytkowników i popularne modele

Opinie rolników na temat opryskiwaczy są zróżnicowane, jednak można wyróżnić kilka kluczowych aspektów, które decydują o ich ocenie. Najczęściej preferowane są opryskiwacze zawieszane i przyczepiane o większej pojemności, cenione za wygodę użytkowania i praktyczność. Ważnym parametrem jakości jest rodzaj przystawki - dużą popularnością cieszą się modele wentylatorowe kolumnowe, które zapewniają precyzję i oszczędność cieczy roboczej. Dobrą opinię mają również przystawki wentylatorowe obrotowe.

Wydajność pompy do opryskiwacza sadowniczego jest kolejnym istotnym elementem, wpływającym na ciśnienie cieczy roboczej i jakość mieszania w zbiorniku. Użytkownicy często zwracają uwagę na wąskie i opływowe kształty, które minimalizują ryzyko uszkodzeń mechanicznych.

Przykładowe modele i ich cechy

Wśród popularnych marek i modeli na polskim rynku można wymienić:

• Ślęza Duet: Ceniony za prostotę, przystępną cenę i wytrzymałość. Dobrze sprawdza się w gęstych nasadzeniach oraz sadach karłowych, półkarłowych i wysokich drzew.
• Tifone Storm: Włoski producent znany z precyzji. Model Storm jest popularny, oferuje regulowany rozstaw kół i wysokość.
• Agrola: Producent z wieloletnim doświadczeniem. Modele takie jak Ribes (do pracy przy krzewach) czy Optimum (z kolumnową przystawką wentylatorową o odwrotnym ciągu powietrza) cieszą się uznaniem. Vertical sprawdza się w sadach tradycyjnych, a Power w sadach o rozbudowanej koronie drzew. Octopus jest precyzyjnym rozwiązaniem do jagodników. Opinie rolników często podkreślają solidność Agroli, rozsądne ceny części i dobry serwis. W przypadku modelu Agrola Optimum użytkownicy chwalą dobrą współpracę i brak problemów z grzybami przez wiele lat. Z kolei model Agrola Power jest często polecany ze względu na dobre dopryskiwanie w górę i możliwość pracy przy niskich obrotach wałka.
• Bury Wulkan: Opryskiwacz ceniony za wysoką jakość wykonania i przystępną cenę, wykorzystujący nowoczesne technologie. Dostępny w kilku pojemnościach.
• Pilmet Plus 1618: Polecany ze względu na wysoką jakość podzespołów.

Warto zwrócić uwagę na opryskiwacze z włoskimi przystawkami NOBILI, które często stanowią znaczną część kosztu maszyny, nawet przy samodzielnym montażu. Część użytkowników podkreśla, że nawet w przypadku tańszych opryskiwaczy, przy odpowiednim doborze dawek i prędkości roboczej, można osiągnąć zadowalające efekty ochronne.

Dla optymalnej pracy, zbiorniki na ciecz roboczą są często polietylenowe i składają się z trzech części: zbiornika na czystą wodę do mycia/płukania instalacji opryskiwacza po wykonanym zabiegu; zbiornika na czystą wodę do mycia rąk i zbiornika głównego o pojemności nominalnej 1000, 1500 lub 2000 litrów. Oświetlenie dające widoczne z daleka światło jest niezbędnym dodatkiem podczas przejazdów drogami i pracy w nocy.

Opryskiwacze są dostępne również w wersji spełniającej kryteria „Rolnictwa 4.0” (rolnictwa czwartej generacji / rolnictwa cyfrowego / inteligentnego rolnictwa).

Ceny opryskiwaczy sadowniczych

Ceny opryskiwaczy sadowniczych są bardzo zróżnicowane i zależą od wielu czynników, takich jak producent, model, pojemność zbiornika, rodzaj przystawki oraz dodatkowe wyposażenie. Nowe opryskiwacze sadownicze mogą kosztować od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Przykładowe ceny nowych opryskiwaczy (stan na okres publikacji artykułu)

• Ślęza Duet: około 45 000 zł (w zależności od pojemności).
• Tifone Storm: 1000l - ok. 48 000 zł, 1500l - ok. 50 000 zł, 2000l - ok. 55 000 zł.
• Agrola: modele w przedziale 30 000 zł - 50 000 zł (np. Ribes - ok. 42 000 zł, Optimum - od ok. 30 000 zł do 40 000 zł).
• Bury Wulkan: od 30 000 zł (w zależności od pojemności).

tags: #opryskiwacz #sadowniczy #deflektorowy #i #wielogardzielowym