W dzisiejszym rolnictwie, gdzie efektywność i precyzja zabiegów agrotechnicznych odgrywają kluczową rolę, opryskiwacze samojezdne stają się coraz popularniejszym wyborem. Maszyny te, dzięki swojej konstrukcji, umożliwiają szybsze i bardziej precyzyjne wykonywanie zabiegów ochrony roślin, minimalizując jednocześnie zagęszczenie gleby i zwiększając komfort pracy operatora. Szczególną uwagę zasługują konstrukcje oparte na podwoziach renomowanych producentów, takich jak Zetor, które łączą solidność podwozia z innowacyjnymi rozwiązaniami w zakresie oprysku.
Historia i rozwój opryskiwaczy samojezdnych Zetor
Idea stworzenia samojezdnego opryskiwacza na bazie Zetora nie jest nowa i ma swoje korzenie już w Czechosłowacji. Pod koniec lat 80. maszyny stosowane w ochronie upraw chmielu były mało wydajne. Preparaty do ochrony chmielu były wówczas mocną trucizną, co wymagało zamknięcia operatora w kabinie w czasie pracy, by nie miał kontaktu z chemią. Czechosłowacki przemysł nie miał maszyny odpowiedniej do obsługi dużych gospodarstw, dlatego sprowadzono drogie urządzenia zachodnie.
Mistrál 2000 - Pionierskie rozwiązanie z Czechosłowacji
W 1986 roku Lubomír Vent, Josef Turek i Petr Rüt z JZD ČSSP Blšany zaprojektowali pojazd o nazwie Mistrál 2000 (typ RP 6-012). Pierwsze 10 sztuk zostało wyprodukowane w 1987 roku, a montaż kontynuowano na pewno jeszcze w 1988 roku. Ten samojezdny opryskiwacz, wyglądający jak manifest dadaistów, miał dbać o plantacje czeskiego chmielu. Sprzęt przeznaczono do ochrony roślin w uprawach chmielu, a także w sadach, winnicach i innych uprawach wysokich. Maszynę można było stosować do natrysku paskowego i powierzchniowego. Po podłączeniu wentylatora osiowego Mistrál 2000 działał także jako zraszacz.
Pojazd bazował na Zetorze 7245, co zresztą było widoczne w jego konstrukcji. Warto podkreślić, że szczytowy produkt JZD Blšany posiadał napęd na wszystkie koła, a tylna oś była skrętna, co znakomicie wpływało na jego zwrotność. Wentylator osiowy miał wydajność od 60 tys. do 80 tys. m3/h, a wydajność pompy wynosiła 200 l/min. Zbiornik cieczy roboczej, wykonany z tworzywa sztucznego, miał pojemność 2 tys. litrów.
Współczesne konstrukcje opryskiwaczy samojezdnych Zetor
Obecnie również powstają innowacyjne rozwiązania oparte na podwoziach Zetor, dostosowane do potrzeb nowoczesnego rolnictwa.
Przykład gospodarstwa Państwa Plottek
Dwaj bracia - Pan Paweł oraz Pan Roman Plottek, którzy wraz z rodzicami prowadzą gospodarstwo rolne o powierzchni około 65 ha w województwie śląskim, w 2015 roku zainwestowali w nietypowy pojazd - opryskiwacz samojezdny zrobiony z Zetora 10145. Gospodarstwo Państwa Plottek znajduje się na terenach o bardzo dobrej glebie - aż 80% powierzchni gruntów to gleby klasy II i IIIa. Na swoich polach uprawiają bezorkowo pszenicę ozimą, rzepak oraz kukurydzę na ziarno.
Pan Paweł zauważył, że w Czechach takie konstrukcje są popularne i sprawdzają się w tamtejszych gospodarstwach, co skłoniło ich do wymiany wcześniejszego, mniejszego opryskiwacza na coś większego. Dodatkowo wspomniał, że gospodarstwo posiada także wiele małych pól, a samojezdny opryskiwacz umożliwia sprawniejsze manewrowanie.
Zakupiony pojazd posiada wymienioną nadbudowę, całość jest nałożona na podwoziu firmy Zetor, dokładnie Zetor 10145, wyposażony w 4-cylindrowy silnik z turbiną. Opryskiwacz ma pojemność 3000 litrów oraz belkę o długości 21 metrów. Właściciele wprowadzili również kilka własnych modyfikacji, m.in. dołożono kamery, aby lepiej móc obserwować otoczenie dookoła pojazdu. Opryskiwacz ma również dołożone na bokach po dwie dysze, które można wyłączyć, przy przeprowadzaniu zabiegu.
Rolnicy zaznaczają jednak, że nie wystarczy mieć dobrego sprzętu do wykonywania zabiegów, należy także zwracać uwagę na okres stosowania środków oraz na odpowiednie rozpylacze.
Wyspecjalizowane opryskiwacze samojezdne
Na rynku dostępne są również bardziej wyspecjalizowane modele, takie jak opryskiwacz Zetor samojezdny 4x4 6 cylindrów, z szerokością belki polowej 2400 cm (24 m). Tego typu maszyny charakteryzują się większą mocą i wydajnością, co jest kluczowe w dużych gospodarstwach sadowniczych i polowych. Większa liczba cylindrów oraz napęd na cztery koła zapewniają stabilność i siłę uciągu niezbędną do pracy w trudnym terenie i z dużymi zbiornikami cieczy roboczej.
Zalety i zastosowanie opryskiwaczy samojezdnych
Opryskiwacze samojezdne, niezależnie od producenta podwozia, oferują szereg korzyści, które przyczyniają się do zwiększenia efektywności i rentowności gospodarstwa:
- Wysoka wydajność: Większe szerokości robocze i prędkości operacyjne pozwalają na szybsze wykonywanie zabiegów na dużych powierzchniach.
- Precyzja: Systemy nawigacji GPS, automatyczne sterowanie sekcjami belki oraz precyzyjne rozpylacze minimalizują straty środków ochrony roślin i zapewniają równomierne pokrycie.
- Komfort operatora: Przestronne i ergonomiczne kabiny, często wyposażone w klimatyzację, systemy filtracji powietrza i zaawansowane panele sterowania, znacznie poprawiają warunki pracy.
- Wszechstronność: Możliwość adaptacji do różnych rodzajów upraw (sady, winnice, chmiel, pola uprawne) oraz rodzajów zabiegów (natrysk paskowy, powierzchniowy, zraszanie).
- Mniejsze zagęszczenie gleby: Zazwyczaj większy rozstaw kół i lepszy rozkład masy, a także możliwość użycia odpowiednich opon, przyczyniają się do zmniejszenia nacisku na glebę.
Samojezdne opryskiwacze znajdują zastosowanie w różnorodnych uprawach, od chmielu, przez sady i winnice, aż po tradycyjne uprawy polowe, takie jak pszenica ozima, rzepak czy kukurydza. Ich zdolność do manewrowania, nawet na małych polach, czyni je cennym narzędziem w gospodarstwach o zróżnicowanej strukturze gruntów.
tags: #opryskiwacz #sadowniczy #samojezdny #zetor