Opryskiwacze to podstawowe narzędzie ogrodnika na pierwszej linii frontu walki z różnego rodzaju szkodnikami upraw i ich chorobami. Służą do rozpylania środków ochrony roślin oraz nawozów, pomagając w skutecznej ochronie roślin. Współczesna uprawa roślin stawia coraz to nowe wyzwania przed producentami maszyn do ochrony roślin, w tym potrzebę optymalizacji pracy poprzez możliwość prowadzenia zabiegów na dużych areałach przez jednego operatora oraz uprawę roślin o znacznej wysokości.
Wprowadzenie do Opryskiwaczy
Podstawowe Zastosowania Opryskiwaczy
Opryskiwacze ogrodowe to niezastąpione urządzenia do ochrony i pielęgnacji roślin. Służą do równomiernego rozpylania środków ochrony roślin, takich jak pestycydy, herbicydy, fungicydy (środki grzybobójcze) czy nawozy dolistne. Opryskiwacze stosowane są zarówno w rolnictwie, sadownictwie i leśnictwie, jak i w ogrodach przydomowych. Pielęgnacja sadu wymaga nie tylko czasu i zaangażowania, ale także odpowiednich narzędzi.
Rodzaje Opryskiwaczy dla Różnych Powierzchni
Opryskiwacze Ręczne i Ciśnieniowe
Do zraszania roślin doniczkowych wybierzmy opryskiwacz ręczny lub mały opryskiwacz ciśnieniowy. Przy małych powierzchniach w zupełności wystarczy nam opryskiwacz ręczny. Opryskiwacz ręczny lub akumulatorowy o pojemności 10-15 litrów najlepiej sprawdzi się w małych ogrodach i na działkach, ponieważ są lekkie, ciche i wygodne w obsłudze. Do małych ogrodów wystarczy zbiornik o pojemności 10-12 litrów.
Opryskiwacze Plecakowe (Spalinowe, Akumulatorowe, Ręczne)
Przy większych przestrzeniach na działce i w sadzie przyda się duży opryskiwacz ciśnieniowy lub spalinowy, które możemy nosić na plecach. Opryskiwacz plecakowy to jedno z najczęściej wybieranych rozwiązań wśród użytkowników domowych i profesjonalnych. Urządzenie posiada zbiornik z tworzywa sztucznego, który zakłada się na plecy przy pomocy wygodnych szelek. Nowoczesne opryskiwacze plecakowe działają podobnie jak myjki ciśnieniowe - wyposażone są w pompę, która wytwarza ciśnienie niezbędne do rozpylania środka ochrony roślin. W zależności od modelu może to być pompa ręczna, akumulatorowa lub spalinowa. Zbiorniki opryskiwaczy plecakowych mają najczęściej pojemność od 10 do 20 litrów.
Wygodne umiejscowienie urządzenia na plecach operatora w połączeniu z pojemnym zbiornikiem czynią z tego typu opryskiwaczy spalinowych warty rozważenia zakup. Opryskiwacze spalinowe plecakowe znacząco ułatwiają rozpylanie środków chwastobójczych, owadobójczych czy grzybobójczych i są idealne do zastosowania w dużych ogrodach, plantacjach i sadach. W niektórych modelach możliwe jest również stosowanie nawozów granulowanych, co czyni opryskiwacz spalinowy wielofunkcyjnym ogrodniczym akcesorium. Jeśli mamy zamiar wykorzystać opryskiwacz do ochrony wyższych drzewek, koniecznie wybierzmy model z dodatkową pompą, która umożliwia podawanie płynu ku górze.
Opryskiwacze Akumulatorowe - Nowoczesna Alternatywa
Jeśli nie masz siły do obsługi ręcznej pompki, dobrym wyborem będzie inwestycja w opryskiwacz sadowniczy akumulatorowy. To sprzęt wyposażony w elektryczną pompkę, który znacząco ułatwia pracę, gdy do opryskania masz wiele drzew lub krzewów, ewentualnie duży ogród lub działkę. Akumulatorowe opryskiwacze do sadu lub szklarni podczas pracy nie emitują spalin, są niemal bezgłośne i bardziej ekonomiczne w użytkowaniu niż urządzenia spalinowe. Sprzęt ten nie wymaga stosowania paliwa, a jedynie okresowego ładowania baterii, najlepiej po każdym użyciu, co jest dużo tańsze. Co warte podkreślenia, akumulatorowe opryskiwacze do sadu pod względem mocy i wydajności działania są sprzętem zupełnie wystarczającym do zastosowań amatorskich i półprofesjonalnych.
Opryskiwacze Samojezdne - Wydajność i Technologia
Rosnące Zainteresowanie Maszynami Samojezdnymi
Zainteresowanie opryskiwaczami samojezdnymi jest z roku na rok coraz większe. Wpływa na to m.in. intensyfikacja produkcji oraz potrzeba walki z nowymi szkodnikami. Osiąganie wysokich plonów nie może obyć się bez prowadzenia zabiegów na roślinach w pełni wegetacji, które w przypadku rzepaku bądź kukurydzy mają wtedy znaczną wysokość. Opryskiwacze samobieżne mogą być wyposażone w belki do oprysku o dużej szerokości roboczej.

Kluczowe Cechy i Innowacje
Napęd, Prześwit i Regulacja Rozstawu Kół
Większość producentów oferuje maszyny z napędem na 4 koła. Zazwyczaj wszystkie koła są skrętne, z trzema trybami pracy: tylko przód, skręt czterema kołami oraz "psi chód". Należy również pamiętać, że prześwit można regulować w niewielkim zakresie za pomocą wielkości obręczy kół oraz ogumienia. Opryskiwacze samobieżne posiadają wysoki prześwit pod ramą - 110cm w wersji standardowej, a maksymalny prześwit może sięgać nawet do 150cm, co znacznie usprawnia przeprowadzanie oprysków na przykład w uprawie kukurydzy. Ręczną regulację rozstawu kół w wersji standardowej możemy rozbudować o hydrauliczną zmianę rozstawu kół w wersji opcjonalnej.
Technologie Precyzyjnego Oprysku (GPS, Sekcje)
W dodatkowych opcjach wyposażenia znajdziemy również sterowanie sekcjami za pośrednictwem komputera z modułem GPS. Pozwala to na automatyczne wyłączanie sekcji, a nawet pojedynczych dysz, tak aby nie przeprowadzać dwukrotnego oprysku na tym samym obszarze. Opryskiwacze Challenger mają m.in. takie funkcje, jak: automatyczne prowadzenie równolegle, dokumentacja pracy, zmienne dawkowanie, które możemy spotkać w innych maszynach marek: Fendt, MF, Valtra. Dzięki temu, mając opryskiwacz Challenger, możemy dane z pól (np. obrys granic) przenosić z i do systemu innych maszyn Grupy AGCO.
Kverneland iXdrive S6 – prezentacja opryskiwacza samojezdnego
Komfort i Bezpieczeństwo Operatora
Kabina opryskiwacza jest klimatyzowana, a o czystość powietrza w środku dba filtr węglowy. Nowy opryskiwacz samojezdny GEKON zostanie wyposażony w kabinę firmy Claas, która posiada najwyższy poziom ochrony (Kat 4) - ciśnieniowa chemiczna filtracja gazu, lepsza izolacja akustyczna, ergonomiczna kierownica, lepsze resorowanie siedzenia skórzanego z odsysaniem powietrza czy też „przyjemniejszy“ układ klimatyzacyjny, żeby operatorzy nie przeziębili się.
Przegląd Modeli Opryskiwaczy Samojezdnych
Herkules (KFMR Krukowiak)
Opryskiwacz samobieżny Herkules firmy KFMR Krukowiak to maszyna stworzona do wydajnej, szybkiej i komfortowej pracy. Wyposażony jest w 6-cylindrowy silnik Iveco o mocy 175 KM. Duży, wykonany z polietylenu zbiornik główny na ciecz roboczą o pojemności 4000L, posiada wewnątrz gładkie ścianki umożliwiające łatwe czyszczenie. Opryskiwacz w standardowej wersji charakteryzuje się prześwitem rzędu 150 cm, który może być opcjonalnie zwiększony do 180 cm. Za poruszanie się odpowiada hydrostatyczny napęd na 4 koła. Herkules może poruszać się po drodze z prędkością do 40 km/h, natomiast prędkość polowa wynosi maksymalnie 20 km/h. Belki stalowe dostępne są o szerokości od 18 do 24m oraz belki aluminiowe od 18 do 30m. Ponadto w ofercie występuje też belka wyposażona w rękaw powietrzny do przeprowadzania zabiegów z wykorzystaniem pomocniczego strumienia powietrza. Opryskiwacz jest wyposażony w hamulce tarczowe montowane na przednich kołach. Komfort podczas poruszania się po drodze oraz pracy polowej zapewnia hydrauliczna amortyzacja podwozia. Dzięki zastosowaniu tańszych rozwiązań w zakresie konstrukcji podwozia Herkulesa można kupić już za 552 tys. złotych.
Hardi (ALPHA Evo)
Opryskiwacz samojezdny ALPHA Evo wyróżnia się wydajnością, widocznością, ergonomią i optymalizacją. Jego niewątpliwym atutem jest również doskonałe rozłożenie masy między przodem a tyłem maszyny, które zapewnia niski ciężar maszyny. Napędzany jest przez silniki firmy Deutz, które możemy wybrać spośród dwóch propozycji: o mocy 175 oraz 210 KM. Prześwit w standardzie wynosi 120 cm, opcjonalnie można skonfigurować maszynę tak, aby w najniższym punkcie wysokość wynosiła 165 cm. Rozstaw kół można zmieniać w przedziale od 180 do 280 cm. Przy konfiguracji opryskiwacza możemy wybierać pomiędzy dwiema objętościami zbiorników na ciecz roboczą: 3,5 oraz 4,1 tys. l. ALPHA Evo dostępny jest z belkami o szerokościach roboczych od 18 do 40 m, w tym Twin Force z pomocniczym strumieniem powietrza. W standardowym wyposażeniu oferuje system EasyDrive, który koordynuje pracę podzespołów maszyny, m.in. optymalizując prędkość jazdy w czasie pracy. Przybliżona cena opryskiwacza ALPHA Evo z 30-metrową belką polową to 240 tys. euro.
Amazone (Pantera 4502)
Amazone ma w swojej aktualnej ofercie opryskiwacz samojezdny Pantera 4502. Za napędzanie maszyny odpowiada silnik rozwijający moc 218 KM. Jednostka napędowa wyposażona jest w sterowanie w trybie Eco lub Power, które zdaniem producenta zapewnia efektywne wykorzystanie paliwa. W standardzie maszyna ma prześwit, wynoszący ok. 120 cm. Pantera 4502 w wersji "H" jest wyższa o 50 cm. W przypadku Pantery 4502 H, rozstaw kół jest zależny od wysokości prześwitu. Gdy maszyna znajduje się w pozycji podniesionej, rozstaw śladów można regulować hydraulicznie w zakresie od 210 do 260 cm. Przy prześwicie rzędu 120 cm, szerokość rozstawu może wynosić od 180 do 240 cm. Układ jezdny (wzdłużny) ma zawieszenie hydropneumatyczne. Zainstalowany w opryskiwaczu zbiornik na ciecz roboczą ma pojemność 4,5 tys. l. Szerokość roboczą belki polowej można wybrać w zakresie od 24 do 40 m. Z opcjonalnym zaczepem można dołączyć do Pantery dwuosiowy beczkowóz o masie całkowitej do 16 t, dzięki czemu na pole nie musi jechać drugi pojazd z wodą. Ciekawym rozwiązaniem jest pneumatyczno-hydrauliczny układ hamulcowy, który przy hamowaniu pojazdu jednocześnie może aktywować pneumatyczny układ hamulcowy przyczepy. Amazone Pantera 4502 z belką o szerokość 28 m to wydatek rzędu 220 tys. euro netto. Opryskiwacz w wersji H jest droższy o ok. 23 tys. euro.
John Deere (R4040i)
Opryskiwacz z logo jelenia, John Deere R4040i, został wyposażony w jednostkę napędową PowerTech PVS o pojemności skokowej 6,8 l, generującą 240 KM. Moc może być zwiększona podczas ciężkiej pracy do 255 KM dzięki systemowi IPM, który zarządza pracą silnika. R4040i ma zbiornik na ciecz roboczą o pojemności 4000 l. Maszyna jest zdolna do poruszania się po drodze z prędkością 40 km/h. Układ jezdny wyposażono w pneumatyczne zawieszenie pojedynczych kół - XtraFlex, co zapewnia stabilność podczas jazdy po drodze i pracy na polu. Rozstaw kół można regulować płynnie w zakresie od 187 cm do 286 cm. Opcjonalna, hydrauliczna regulacja szerokości śladu może odbywać się w czasie jazdy z prędkością od 1 do 10 km/h. Cena maszyny w podstawowej wersji wynosi na polskim rynku ok. 920 tys. złotych.
Mazzotti (All Crop 3180, MAF 4180)
Mazzotti oferuje kilkanaście modeli opryskiwaczy samojezdnych, mimo że jest mało znaną firmą na polskim rynku. Model All Crop 3180 oferowany jest z jedną z dwóch jednostek napędowych do wyboru o mocach: 165 i 175 KM. Maksymalna prędkość drogowa opryskiwacza to 40 km/h. Rozstaw kół można płynnie regulować w zakresie 225-300 cm za pomocą układu hydraulicznego. Mazzotti All Crop 3180 ma imponujący prześwit maksymalny: 280 cm. Kabina operatora może być regulowana na wysokości od 50 do 335 cm w stosunku do podłoża. Maksymalna odległość pomiędzy podłożem a podstawą belki polowej to aż 480 cm. Pojemność zbiornika na ciecz roboczą wynosi 3,2 tys. l.
Kolejnym modelem jest MAF 4180, kompaktowy opryskiwacz z silnikami identycznymi jak All Crop 3180. Może być wyposażony w dwa rodzaje podwozia: węższe regulowane w rozstawie 180-225 cm oraz szersze z rozstawem 225-295 cm. Dostępna jest również wersja MAF 4180 przeznaczona do gospodarstw specjalistycznych, charakteryzująca się prześwitem 120 cm i szerokościami śladu regulowanymi w zakresie od 150 do 170 cm. Opryskiwacz jest wyposażony w zbiornik na ciecz roboczą o pojemności 4 tys. l.
Challenger (RoGator Serii 600D)
Opryskiwacze serii RoGator 600D napędzane są silnikami AGCO Power, o mocy od 170 do 227 KM. Maszyny nawet z pełnym zbiornikiem cieczy mogą poruszać się z prędkością 40 km/h. Operator może regulować prześwit opryskiwacza w dwóch poziomach: 75 oraz 120 cm. Bezobsługowy system Opti-Track pozwala zmienić rozstaw kół w zakresie od 1,8 m do 2,25 m. W modelach RoGator serii D do wyboru są zbiorniki o pojemności od 3,8 do 6 tys. l oraz belki polowe o szerokości roboczej od 24 do 36 m. Oprogramowanie opryskiwaczy serii RoGator 600D współgra z systemami innych maszyn koncernu AGCO. Szacunkowa cena maszyny w najpopularniejszej konfiguracji to ok. 270 tys. euro.
Agrifac (Condor)
Opryskiwacz samojezdny Condor firmy Agrifac napędzany jest przez silnik Deutza o mocy 200 KM. Maszyna może poruszać się z prędkością do 50 km/h. Condor oferuje kilka modeli podwozi różniących się szerokością rozstawu kół oraz wysokością prześwitu. Szerokość śladu w wersji podstawowej wynosi od 150 do 225 cm i jest regulowana bezstopniowo. Ponadto wersję tę charakteryzuje prześwit na poziomie 110 cm. W wersji ClearancePlus prześwit można zależnie od potrzeb ustawiać dwustopniowo pomiędzy wysokością 140 a 200 cm. Opryskiwacz ma bezstopniowo regulowany rozstaw kół w zakresie od 190 do 265 cm. Wielkość zbiornika na ciecz roboczą możemy wybrać pomiędzy 3,4 oraz 4 tys. l, natomiast belki polowe mają szerokość od 27 do 48 m. W wyposażeniu opcjonalnym opryskiwacz może mieć różnorakie systemy, takie jak: EcoTronicPlus, StabiloPlus, BalancePlus, AirFlowPlus oraz unikalne rozwiązanie HighTechAirPlus, które pozwala na bezstopniową regulację wielkości kropli. Cena bazowa opryskiwacza Condor to ok. 270 tys. euro.
Agrio (3-Rex, Dino, SAMec)
Firma Agrio ma w ofercie trzy opryskiwacze samojezdne, reprezentujące całkowicie różne segmenty:
- 3-Rex: Największy model, napędzany silnikiem Deutza o mocy 340 KM. Oferuje 3-osiowe podwozie o prześwicie 110 cm. Maksymalna prędkość jazdy to 40 km/h. Pojemność zbiornika wynosi imponujące 12 tys. l, a szerokość robocza belki polowej waha się od 24 do 36 m. Rozstaw kół jest regulowany w zakresie od 190 do 225 cm. Cena podstawowej wersji to ok. 300 tys. euro.
- Dino: Wyposażony w silnik Deutza o mocy 245 KM, charakteryzuje się już standardowo 140-centymetrowym prześwitem. Szerokość roboczą belki polowej można wybierać w zakresie od 24 do 36 m. Zbiorniki na ciecz roboczą mają objętość 6 oraz 7 tys. l. Samojezdny opryskiwacz DINO charakteryzuje się niskim środkiem ciężkości i doskonałą zdolnością pokonywania wzniesień, a także unikalnym zawieszeniem osi i konstrukcją napędu hydraulicznego z blokadą, co pozwala na pracę w trudnym terenie. Cena Dino to ok. 250 tys. euro.
- SAMec: Zbudowany na podwoziu Zetor Fortera, z rozstawem podwozia rozszerzonym o 85 cm. Posiada silnik marki Zetor o mocy 136 KM oraz prześwit rzędu 105 cm. Dużym atutem maszyny są niskie koszty serwisowe. Pojemność zbiornika na ciecz roboczą może wynosić 2,5, 3 bądź 3,5 tys. l, a szerokość belki polowej od 15 do 30 m. Cena modelu SAMec to ok. 160 tys. euro.
Oprócz nadbudowy opryskiwacza, 3-Rex oraz Dino można wyposażyć w rozsiewacz nawozów oraz w cysternę do nanoszenia dygestatu.
Inne Nowe Modele (GEKON)
W odpowiedzi na rozprzestrzenianie się omacnicy prosowianki i stonki kukurydzianej, rozszerzono ofertę opryskiwaczy samojezdnych o nowy typ z hydraulicznie regulowanym prześwitem od 130 cm do 180 cm oraz ze zbiornikiem o pojemności 3000 - 5000 litrów. Nowy opryskiwacz samojezdny GEKON zostanie wyposażony w kabinę firmy Claas z najwyższym poziomem ochrony (Kat 4).
Techniczne Aspekty Oprysku i Mieszania Cieczy
Dobór Pompy i Ciśnienie Robocze
Końcówki opryskiwaczy pracują zazwyczaj w zakresie 5-20 bar, powyżej następuje szybsze zużycie, inny kąt i nierówna wydajność w zależności od zużycia. Więcej bar to większe zapotrzebowanie pompy na moc. Większa wydajność to większy koszt pompy. W standardowym opryskiwaczu pompa ma maksymalną wydajność 150 l/min. Teoria mówi, że na mieszanie potrzeba minimum 5% objętości zbiornika. Wydajność pompy podawana jest przy 540 obrotach WOM, a podczas zabiegów obroty te wynoszą ok. 60 procent, więc realna wydajność pompy wynosi również 60%. Zwiększenie obrotów WOM powoduje, że ciecz z olbrzymią prędkością wiruje. Regulacja ciśnienia pozwala dopasować intensywność i zasięg oprysku do rodzaju roślin i środka ochrony. Dzięki temu można uzyskać delikatną mgiełkę (np. przy młodych sadzonkach) lub mocniejszy strumień oprysku.
Systemy Mieszania Cieczy w Zbiorniku
Mieszadła umieszczone na dnie zbiornika mogą powodować pienienie cieczy pod koniec zabiegu, co skutkuje skokami ciśnienia i pozostawaniem piany. Aby uniknąć martwych stref i resztek cieczy, ciecz w opryskiwaczu powinna być wymieszana i jednorodna przed przystąpieniem do oprysku. Przelew wewnątrz opryskiwacza można rozprowadzić rurami, aby mieszał ciecz bez jej spieniania. Wydaje się, że ciecz powinna stale być mieszana, a pienienie jest uzależnione od rodzaju mieszadła. W niektórych rozwiązaniach, takich jak w starych Lochmannach, jest poprowadzona rura z 3 dziurami przez długość beczki, co zapewnia efektywne mieszanie.
Optymalizacja Procesu Mieszania
Dobre mieszadło w kilka chwil poruszy całą ciecz w zbiorniku. Mieszadła można ustawić tak, aby szły po dnie zbiornika i po wypukłej ściance beczki kierowały ciecz ku górze, co powoduje efekt natychmiastowego wiru. Przelew wyprowadzony na dole beczki pod kątem 90 stopni względem mieszadeł dodatkowo powoduje zawirowanie kierunku przepływu, a więc i lepsze mieszanie. Modernizacji opryskiwacza należałoby szukać w systemie mieszania, a nie zwiększania wydajności pompy, ponieważ 140 l/min spokojnie jest przystosowane do podania nawet powyżej 1000 l/ha przy wcale niemałej prędkości. Jeśli dobrze rozumiem, zmiana ciśnienia to zamykanie przelewu, dlatego jak pompa podaje niewiele więcej wody niż potrzeba na dysze i mieszadła, to przelewem niewiele się przelewa. Przy ciężkich substancjach, dwa mieszadła na dnie mogą nie zapewnić jednorodnej cieczy; idealnie, gdyby mieszadła działały na zasadzie zasysania cieczy i wypychania jej do góry.

Bezpieczeństwo Pracy z Opryskiwaczami
Podczas pracy pamiętajmy o ochronie układu oddechowego, wzroku i rąk, a także o niezbędnych akcesoriach ułatwiających oprysk. Po każdym użyciu należy dokładnie wypłukać zbiornik i przewody, aby resztki chemikaliów nie uszkodziły pompy.
tags: #opryskiwacz #samobiezny #100l #herbicydy