Opryskiwacze to niezbędne narzędzia pracy każdego ogrodnika i rolnika, ułatwiające przeprowadzanie zabiegów pielęgnacyjnych. Stosowane są do nawadniania, ochrony chemicznej oraz nawożenia roślin, drzew i krzewów. Dzięki nim można łatwo opryskiwać rośliny preparatami chwastobójczymi, zwalczającymi owady, pasożyty oraz grzyby, a także chroniącymi przed rozmaitymi patogenami powodującymi uszkodzenie lub obumarcie rośliny. Opryskiwacze mogą być również używane do nawożenia roślin nawozami ciekłymi, które lepiej wchłaniają się do podłoża i szybciej dostarczają cenne składniki odżywcze. Za ich pomocą można aplikować preparaty stymulujące wzrost, poprawiające wchłanianie nawozów oraz środki używane w zabiegach dezynfekcji, dezynsekcji i deratyzacji. Współcześnie walka z chwastami i szkodnikami jest praktycznie niemożliwa bez stosowania oprysków, a niektóre plantacje, takie jak rzepak czy buraki cukrowe, wymagają wielokrotnego „pryskania”.
Zasada działania opryskiwacza
Opryskiwacz ma prostą konstrukcję, składającą się ze zbiornika na ciecz roboczą, pompy oraz rozpylacza lub kompletu rozpylaczy. Pompa jest elementem, który tłoczy płyn do rozpylacza, umożliwiającego wyrzut cieczy roboczej. Krople płynu trafiają pod ciśnieniem do rozpylacza, który rozbija je na drobne cząsteczki, powodując wydobywanie się z głowicy lancy delikatnej mgiełki. Im większe będzie ciśnienie, tym dalej sięgnie rozprysk, ale będzie też mniej precyzyjny. Dzięki opryskiwaczowi aplikacja środków ochrony roślin, herbicydów i innych cieczy jest znacznie łatwiejsza i przebiega równomiernie, eliminując ryzyko nierównomiernego nałożenia środka.
Rodzaje opryskiwaczy ze względu na zastosowanie i zasilanie
Wybierając opryskiwacz, należy wziąć pod uwagę powierzchnię, którą zamierza się obsługiwać, oraz rodzaj wykonywanych prac. W sprzedaży dostępne są różne typy opryskiwaczy, które można podzielić pod względem zastosowania i sposobu zasilania pompy.
Typy opryskiwaczy ze względu na zastosowanie
- Opryskiwacz ogrodowy: przeznaczony do uprawy roślin ogrodowych. Może mieć formę plecakową lub akumulatorową. Do mniejszych ogrodów wystarczy opryskiwacz ręczny o niewielkiej pojemności (0,5-1 l), który przyda się też podczas pielęgnacji kwiatów w domu. Do ogrodu potrzebne jest akcesorium o nieco większej pojemności, np. 5-8 l, natomiast do dużego ogrodu lub sadu przydomowego - około 15-18 l.
- Opryskiwacz rolniczy (polowy): jest podpinany do ciągnika i stosowany do nawożenia i opryskiwania upraw na polach, zwłaszcza zbóż, buraków i ziemniaków. Zależnie od potrzeb i wielkości areału, dostępne są modele o różnych pojemnościach zbiorników i długości ramion.
- Opryskiwacz sadowniczy: wykorzystywany w ochronie drzew i krzewów owocowych. Ma pionową szczelinę wylotową, która sprawia, że płyn roboczy jest lepiej rozpylony nawet w najwyższych partiach roślin.
Rodzaje opryskiwaczy ze względu na zasilanie pompy
Producenci oferują opryskiwacze tłokowe, elektryczne, akumulatorowe i spalinowe, różniące się sposobem zasilania pompy.
Opryskiwacze tłokowe (ręczne)
Model tłokowy to opryskiwacz ciśnieniowy, w którym pompa zasilana jest ręcznie. Jest jednym z tańszych akcesoriów, ma prostą budowę i wbudowany zawór bezpieczeństwa, który uniemożliwia przekroczenie maksymalnego ciśnienia. W momencie osiągnięcia zbyt wysokiego ciśnienia zawór podnosi się, spuszcza nagromadzone w zbiorniku powietrze i obniża ciśnienie. Komfort pracy podnosi dźwignia z regulacją siły nacisku, co pozwala dopasować intensywność strumienia. Modele ręczne to najmniejsze urządzenia, w których pojemność zbiornika rzadko przekracza 2 litry. Są łatwe w użyciu i poręczne, a przy tym precyzyjne, idealne do opryskiwania roślin na tarasie lub balkonie. Wyróżnia się opryskiwacze pulsacyjne (wymagające naciskania spustu) oraz ciśnieniowe (mogące generować strumień ciągły cieczy). Modele ciśnieniowe pozwalają utrzymać równy strumień przez dłuższy czas, a regulowana dysza umożliwia dopasowanie strumienia do typu roślin. Urządzenie samo utrzymuje ciśnienie robocze, co eliminuje konieczność częstego pompowania zbiornika.
Opryskiwacze elektryczne, akumulatorowe
Alternatywą dla urządzeń zasilanych ręcznie jest opryskiwacz akumulatorowy. W tym przypadku pompa zasilana jest wymiennym akumulatorem litowo-jonowym. Opryskiwacz elektryczny jest lekki, ergonomiczny, łatwy w obsłudze i nie wymaga angażowania siły mięśni. Modele akumulatorowe są lżejsze, pracują ciszej, zapewniając wysoką efektywność pracy, a także przyczyniają się do ekologicznej pielęgnacji ogrodu, ponieważ nie emitują zanieczyszczeń powietrza. Jedno pełne ładowanie akumulatora zazwyczaj wystarcza na opryskanie całego ogrodu średniej wielkości. Tego rodzaju sprzęt szczególnie doceniają osoby pracujące w szklarniach i tunelach foliowych, gdzie liczy się dokładność oprysku i ergonomia w ograniczonej przestrzeni.
Opryskiwacz spalinowy
Opryskiwacz spalinowy ma wbudowany silnik dwusuwowy o mocy od 2 do 3 KM. Silnik zasila pompę i zapewnia wyrzut płynu roboczego na odległość nawet 12 m. Ze względu na daleki wyrzut doskonale sprawdza się na większych obszarach, zarówno u osób prywatnych, jak i przy uprawach prowadzonych na szerszą skalę, przez profesjonalne firmy. W porównaniu z opryskiwaczami tłokowymi i elektrycznymi urządzenia spalinowe są najcięższe, ale też najbardziej wydajne i wszechstronne. Ich popularność wynika z kilku istotnych zalet:
- Większa moc: silniki spalinowe dostarczają większej mocy w porównaniu do opryskiwaczy akumulatorowych, co umożliwia skuteczniejsze i szybsze rozpylanie substancji chemicznych na dużych obszarach.
- Dłuższy czas pracy: opryskiwacze spalinowe nie są ograniczone przez czas pracy baterii, co pozwala na nieprzerwaną pracę przez dłuższe godziny. Brak konieczności ładowania sprawia, że są idealnym wyborem do obsługiwania dużych gospodarstw lub obszarów komercyjnych.
- Wydajność w trudnych warunkach: silniki spalinowe są odporne na ekstremalne warunki pogodowe, takie jak niska temperatura, co czyni je niezawodnymi w zastosowaniach zewnętrznych, zwłaszcza w sezonie jesienno-zimowym.
- Szybsze napełnianie i uzupełnianie paliwa: opryskiwacze spalinowe mają zazwyczaj większe zbiorniki na paliwo niż ich odpowiedniki akumulatorowe, co oznacza mniejszą liczbę przerw na uzupełnienie paliwa oraz większą wydajność operacyjną.
Opryskiwacze spalinowe to najbardziej wydajne narzędzia. Konstrukcja wyposażona w silnik wytwarza potężny strumień powietrza, który przenosi ciecz na duże odległości. Dla właścicieli sadów to ogromna przewaga - opryskiwanie wysokich drzew nie wymaga już przedłużek ani wchodzenia na drabiny. Takie urządzenia stosuje się tam, gdzie oprysk obejmuje duże powierzchnie: w sadach, szkółkach drzewek, na terenach zieleni miejskiej czy w gospodarstwach specjalizujących się w produkcji roślin. Sprzęt spalinowy wymaga jednak regularnej obsługi - kontroli stanu filtra, paliwa czy oleju - ale w zamian oferuje zasięg i moc, których nie zapewniają żadne inne typy urządzeń. To rozwiązanie dla osób mających do opryskania działki liczone w hektarach.
Wadą opryskiwaczy spalinowych jest ich waga. Przykładowo, zbiornik z cieczą roboczą może ważyć 20 kg, a silnik i cała rama opryskiwacza kolejne 20 kg, co czyni go ciężkim do noszenia na plecach przez dłuższy czas. Jednakże, w przypadku konieczności opryskiwania 52 drzewek, co bez opryskiwacza spalinowego wymagałoby co jakiś czas pompowania, to znaczące ułatwienie.
Transport opryskiwacza
Wybierając opryskiwacz, należy wziąć pod uwagę sposób transportu, który powinien być dopasowany do wagi i pojemności urządzenia.
Proste opryskiwacze z pasem do przenoszenia
Najprostszym rozwiązaniem jest pasek przeznaczony do noszenia na ramieniu. W wielu modelach jest to element wymienny z opcją regulacji, co pozwala na idealne dopasowanie jego długości do wysokości osoby obsługującej opryskiwacz. Opryskiwacze z paskiem do przenoszenia to najczęściej urządzenia ciśnieniowe, w których pompa zasilana jest manualnie. W zbiorniku opryskiwacza naramiennego mieści się nawet 10-12 litrów cieczy, co sprawia, że nadają się do nawożenia roślin w ogrodzie, koron drzewek i sprawdzą się zarówno w przypadku mniejszych, jak i średnich ogrodów.
Opryskiwacze plecakowe
Najpopularniejszym i najchętniej wybieranym modelem jest opryskiwacz plecakowy. Ma komfortowe szelki, które równomiernie rozkładają ciężar zbiornika na plecach, co pozwala pracować dłużej bez zmęczenia rąk. Niektórzy producenci oferują też opryskiwacze, w których przylegająca do pleców część zbiornika ma formę masażera, aby dodatkowo uprzyjemnić pracę i zmniejszyć uczucie zmęczenia, albo specjalną matę doprowadzającą powietrze i umożliwiającą wentylację ciała. W formie z szelkami dostępny jest opryskiwacz plecakowy akumulatorowy elektryczny i spalinowy. Modele plecakowe są przeznaczone do opryskiwania upraw na większych powierzchniach, idealnie nadają się do spryskiwania większych grup roślin, szpalerów drzew i całych upraw przygruntowych. Wyposażone w lance teleskopowe umożliwiają sięgnięcie do wysoko położonych miejsc. Na rynku dostępne są modele o pojemności od kilkunastu do 20 litrów pojemności.
Opryskiwacze ciągane (na kółkach)
Ostatnim typem jest opryskiwacz ciągany (na kółkach). To innowacyjne urządzenie, które ma wbudowane koła ułatwiające poruszanie się z opryskiwaczem nawet po nierównym terenie. Takie opryskiwacze mają zastosowanie w ogrodach, na plantacjach, szkółkach, szklarniach, a nawet w zakładach przemysłowych, w których rozpylana jest ciecz pod ciśnieniem.
Czym się kierować przy wyborze opryskiwacza?
Dobrze dopasowany opryskiwacz ułatwi i skróci czas poświęcony na przeprowadzanie zabiegów pielęgnacyjnych. Przy wyborze opryskiwacza należy zwrócić uwagę na kilka istotnych parametrów.
Pojemność zbiornika
Im większa jest pojemność zbiornika, tym większe są możliwości podlewania, nawożenia i opryskiwania. Jednak nie zawsze duże zbiorniki będą najlepszą opcją. Na przykład, do mini ogrodu na balkonie wystarczy opryskiwacz ręczny o pojemności 0,5-1 l. Do roślin w ogrodzie potrzebne jest akcesorium o nieco większej pojemności, np. 5-8 l, natomiast do dużego ogrodu lub drzewek owocowych w przydomowym sadzie - pojemności ok. 15-18 l. Na małych przestrzeniach z mniejszym urządzeniem będzie się można łatwiej obracać, co jest istotne przy gęsto posadzonych roślinach.
Ciśnienie robocze
Ciśnienie robocze zwykle waha się od 1 do 5 barów. W dobrych modelach ciśnienie robocze powinno dać się płynnie regulować, dzięki czemu każdy ogrodnik dopasuje siłę natrysku do potrzeb. Mgiełka ułatwia dotarcie substancji czynnej do wszystkich zakamarków, z kolei natrysk punktowy zwiększa intensywność dozowania środka. W zbiornikach o pojemności kilkudziesięciu litrów moc pompy musi być odpowiednio duża, dlatego stosuje się w nich mocne silniki akumulatorowe.
Wydajność tłoczenia
Wydajność tłoczenia określa intensywność, z jaką substancja aktywna jest natryskiwana z końca lancy. Parametr wydajności jest powiązany z rodzajem wykorzystanej głowicy i mocą silnika. Ważne jest, aby zwracać uwagę na zalecenia producentów środków ochrony roślin, dotyczące ich rozcieńczania i ilości użycia, aby osiągnąć pożądany efekt.
Akcesoria do opryskiwaczy
Wybierając opryskiwacz, warto rozejrzeć się za różnego rodzaju akcesoriami, które zwiększają jego funkcjonalność. Najczęściej będą to głowice o zróżnicowanym przepływie, które umożliwiają dostosowanie siły i zasięgu strumienia. W przypadku wysokich drzew warto też wyposażyć się w przedłużki do lanc, które łatwo się montuje i które umożliwiają efektywne wydłużenie zasięgu pracy nawet o kilka metrów. Szczególną uwagę należy zwrócić na gumowe elementy urządzenia, w szczególności zaś uszczelki. Powinny być one należycie konserwowane po zakończeniu sezonu, a także regularnie wymieniane na nowe, aby zminimalizować ryzyko kontaktu herbicydów, insektycydów i innych środków ochrony roślin z ciałem.
Polscy producenci opryskiwaczy rolniczych
W poprzednich zestawieniach dominowały przedsiębiorstwa zagraniczne, jednak polscy producenci również oferują wysokiej jakości opryskiwacze.
Krukowiak
Kujawska Fabryka Maszyn Rolniczych Krukowiak, powstała blisko 30 lat temu, jest jednym z wiodących producentów opryskiwaczy. Przykładem jest seria Heros, obejmująca urządzenia o pojemności od 400 do 1900 litrów i szerokości roboczej od 12 do 24 metrów. Zbiorniki urządzeń z tej serii są zbudowane z tworzywa polietylenowego. Heros 600, w interesującej szerokości 15 metrów, może być wyposażony w aż 6 rodzajów belek polowych, w tym:
- Belka typu „H”: najbardziej tradycyjna i prosta belka rozkładana ręcznie, standardowo z mechaniczną stabilizacją (opcjonalnie hydrauliczną). W szerokości 15 metrów podnoszona hydraulicznie jako wyposażenie standardowe.
- Belka typu „PHX”: w pełni sterowana hydraulicznie. Ramiona mogą składać się niezależnie (asymetrycznie) w kształt litery „X”. Wszystkie funkcje (składanie, rozkładanie, podnoszenie, stabilizacja czy blokada stabilizacji) sterowane są hydraulicznie.
- Belka typu „PHA”: zarezerwowana wyłącznie dla maszyn o szerokości roboczej 15 metrów. To zaawansowana technologicznie część opryskiwacza z pełnym sterowaniem elektrohydraulicznym w każdej płaszczyźnie. Ramiona składają się sekwencyjnie poziomo za opryskiwaczem.
- Belka typu „PHH”: bliźniaczo podobna do typu „PHA”, z tą różnicą, że ramiona składają się pionowo za opryskiwaczem.
Belki polowe Herosa 600 składają się z 5 sekcji i odchylają się do przodu i do tyłu po zderzeniu z przeszkodą. Maszyny standardowo wyposażone są w instalację oświetleniową. Sercem maszyny Krukowiak jest trzysekcyjna, włoska pompa firmy Comet. Dzięki zastosowaniu włoskiego zaworu Arag z kompensacją ciśnienia, wyłączenie jednej lub kilku sekcji nie powoduje wzrostu ani spadku ciśnienia w pozostałych. Heros 600 może zostać doposażony w kilkanaście opcji, m.in. rozwadniacz boczny, myjkę zewnętrzną zbiornika czy płuczkę zbiornika głównego. Najbardziej wszechstronny jest Bravo 400 S, który umożliwia wyłączenie sekcji cieczowych czy nawet poszczególnych dysz dzięki zastosowaniu przetworzonego sygnału GPS. Ceny opryskiwaczy firmy Krukowiak o pojemności 600 litrów i rozpiętości ramion 15 metrów są zróżnicowane, np. 600/15/PHX kosztuje 23 483 zł netto, a za 600/15/PHA trzeba zapłacić 28 408 zł netto.
Unia Group
Opryskiwacze produkuje także największy polski producent maszyn rolniczych - firma Unia Group. W pojemności 600 litrów dostępne są modele Eko i Lux, przy czym seria Lux oferuje znacznie więcej możliwości. Szerokość robocza takich maszyn wynosi 12 albo 15 metrów. Belki polowe w maszynach Unia Group są w całości wykonane z giętych profili, a seria Lux w standardzie oferuje hydrauliczne rozkładanie belek polowych, odbywające się symetrycznie. Podnoszenie belki również odbywa się za pomocą siłownika hydraulicznego. Seria Lux od Eko różni się przede wszystkim sposobem rozkładania ramion (w Eko odbywa się to ręcznie). W celu ułatwienia pracy, inżynierowie Unii Group wyposażyli swoje maszyny w trapezowy układ stabilizacji, umożliwiający ręczną korektę pochylenia. Zbiorniki do serii Lux są wykonane z polietylenu i są odporne na promieniowanie UV oraz zmienne warunki atmosferyczne. Standardowe wyposażenie Lux 600 obejmuje zbiornik główny oraz dwa zbiorniczki dodatkowe: na czystą wodę do mycia rąk i do płukania układu. Za dostarczenie odpowiedniego ciśnienia do rozpylaczy umieszczonych co 50 cm na rurkach ze stali nierdzewnej odpowiada pompa membranowo-tłokowa typu Zeta 100 lub Zeta 140 (dla 800 i 1000 litrów). Głowice mogą być pojedyncze lub potrójne. Lux 600 standardowo posiada ręczny zawór sterujący ZSF, dzięki któremu można włączać i wyłączać oprysk, sterować poszczególnymi sekcjami belki, włączać płuczkę czy regulować ciśnienie. Opcjonalnie maszyny można wyposażyć w stałociśnieniowy zawór ZTS, który utrzymuje ciśnienie robocze na stałym poziomie, niezależnie od liczby włączonych sekcji. Dodatkowo, zaawansowany komputer Unia Spray umożliwia dozowanie dawki oprysku oraz zmianę wszystkich ustawień belki polowej. Prezentuje on m.in. wartość ciśnienia roboczego, dawkę oprysku, aktualną prędkość roboczą, opryskaną powierzchnię czy czas pracy urządzenia, a zadana dawka oprysku dostosowuje się automatycznie do prędkości ciągnika. Klient może doposażyć maszynę w płuczkę wirową, boczny rozwadniacz eżektorowy, znacznik pianowy, oświetlenie drogowe czy wałek przegubowo-teleskopowy. Opryskiwacze Unia Group przeznaczone są przede wszystkim dla małych i średnich gospodarstw.
Agrofart
Najmłodszym i najmniejszym przedsiębiorstwem produkującym opryskiwacze w tym zestawieniu jest firma Agrofart, istniejąca od 2009 roku. Maszyną najbardziej zbliżoną do założeń jest model AF 0715. Zbiorniki Agrofartu wykonuje się z żywicy laminatowej, co zapewnia łatwość naprawy po potencjalnym, mechanicznym uszkodzeniu. Zestawy naprawcze można kupić zarówno w firmie, jak i w większości sklepów rolniczych. W skład głównego zbiornika wchodzi mniejszy zbiorniczek (o pojemności 60 litrów), który umożliwia płukanie głównego baniaka. Agrofart ściśle współpracuje z włoskimi producentami pomp czy zestawów sterujących, dlatego swoje urządzenia wyposaża w pompy Comet. Zawory sterujące ręczne, elektrozawory, komputery, filtry, rozpylacze, kolanka i inne elementy niezbędne do budowy opryskiwacza pochodzą od firmy Tecomec. Firma zmieniła konstrukcję wieży, która jest teraz dużo bardziej wytrzymała. Agrofart w standardzie oferuje mechanizm hydraulicznego podnoszenia i opuszczania belki polowej, a także samopoziomowanie bez dodatkowej dopłaty. Dodatkowe wyposażenie obejmuje między innymi: znacznik pianowy, elektryczne sterowanie cieczą z kabiny ciągnika, rozwadniacz boczny czy układ do zasysania wody. Opryskiwacz w wersji podstawowej kosztuje 9 tys. zł, a firma cechuje się indywidualnym podejściem do klienta, dzięki czemu maszyny są dokładnie takie, jakich oczekuje użytkownik.
Przykładowe opryskiwacze akumulatorowe Makita
Jeśli szuka się urządzenia zapewniającego wysoki komfort pracy, wydajność, lekkość i łatwość użytkowania, warto rozważyć propozycje firmy Makita.
- Makita DUS158Z: akumulatorowy opryskiwacz ze zbiornikiem o pojemności 15 litrów, idealny do średnich ogrodów, szklarni, winnic i sadów. Wyposażony w lancę o długości 60 cm i podwójną dyszę zapewniającą szeroki kąt oprysku. Urządzenie ma klasę wodoszczelności IP54 i maksymalne ciśnienie 5 barów.
- Makita DUS054Z: niewielki opryskiwacz o pojemności 5 litrów, zapewniający precyzję opryskiwania. Zaimplementowano w nim ochronę IP54 i technologię XPT dla zwiększonej odporności na wilgoć i zapylenie. Teleskopowa lanca jest regulowana w przedziale 50-70 cm. Sprzedawany w wersji Body (bez akumulatora).
- Makita US053DZ: lekki i kompaktowy opryskiwacz, sprawdzi się w każdym ogrodzie, zapewniając dużą zwrotność i wygodę przemieszczania się.
- Makita DUS108Z: model plecakowy o pojemności zbiornika 10 l, idealny do dużych ogrodów, gdzie liczy się duży zasięg oprysku. Regulowana dysza pozwala pryskać cieczą pod ciśnieniem od 1,2 do nawet 5 barów. Wbudowana pompa membranowa zapewnia wysoką efektywność pracy. Komfort użytkowania zwiększają technologie typowe dla sprzętów Makita, czyli XPT, Wetguard oraz stopień wodoszczelności IP54.
W ofercie Makita dostępne są również zestawy zasilające 5Ah lub 3Ah. Im większa pojemność baterii, tym dłuższą pracę umożliwia urządzenie. Ważne jest, aby zawsze dopasować parametry urządzenia do swoich potrzeb. Do małego ogródka nie ma konieczności zakupu opryskiwacza plecakowego, natomiast do dużych powierzchni przyda się sprzęt z większym zbiornikiem, możliwością regulacji strumienia i wydajnym silnikiem, aby nie trzeba było co chwilę uzupełniać chemikaliów.
tags: #opryskiwacz #spalinowy #zwykly #a #turbinowy