Opryskiwacze z Pomocniczym Strumieniem Powietrza: Różnice Między Przystawkami Wentylatorowymi a Turbinowymi

Opryskiwacz, czy to do pracy w polu, czy w sadzie, jest niezbędną maszyną do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa, zwiększania plonów i zbiorów owoców. Maszyny rolnicze pozwalają na optymalizowanie czasu potrzebnego na wykonanie pracy w gospodarstwie rolnym, a ich zakup powinien być odpowiedzią na indywidualne zapotrzebowanie gospodarstwa.

Klasyfikacja Opryskiwaczy

Opryskiwacze można sklasyfikować ze względu na ich zastosowanie oraz sposób mocowania do ciągnika.

Rodzaje opryskiwaczy ze względu na zastosowanie:

• Opryskiwacze polowe będą wykorzystywane do nawożenia oraz oprysku roślin uprawianych na polach, m.in. zbóż, buraków oraz ziemniaków.
• Opryskiwacze sadownicze różnią się budową od polowych i są przystosowane do nawożenia i oprysku drzew i krzewów owocowych. Są podstawową maszyną do ochrony sadów i jagodników.
• Maszyny ogrodnicze będą służyć do opryskiwania roślin ogrodowych. W ofercie sklepów ogrodniczych dostępne są zarówno urządzenia ręczne, jak i zasilane akumulatorami.
• Opryskiwacze specjalistyczne należą do maszyn wykonywanych na indywidualne zamówienie. Są wykorzystywane w sytuacjach, kiedy standardowe maszyny rolnicze się nie sprawdzają.

Sposoby mocowania opryskiwaczy:

• Maszyny ciągnione są zaczepiane na ciągniku, a podczas jazdy opierają się częściowo na własnej osi. W praktyce sadownicy rzadko wybierają opryskiwacze zawieszane, preferując urządzenia przyczepiane o większych pojemnościach.
• Opryskiwacz zawieszony należy do maszyn, które są zawieszane na TUZ ciągnika. Według wyliczeń Instytutu Budownictwa Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa, opryskiwacze zawieszane o pojemności do 400 litrów są dostosowane do gospodarstw sadowniczych o powierzchni nieprzekraczającej 2-3 ha.
• Maszyny samojezdne to opryskiwacze, które są jednocześnie pojazdami.

W Polsce dominują kilkuhektarowe gospodarstwa sadownicze, stąd najczęściej spotyka się opryskiwacze przyczepiane o pojemności zbiornika około 1000 litrów. Można jednak zauważyć dążenie do zwiększenia wydajności, co w gospodarstwach z produkcją sadowniczą wiąże się między innymi ze zwiększaniem pojemności opryskiwaczy.

Kluczowe Różnice: Opryskiwacze Wysięgnikowe (Boom) a Opryskiwacze z Pomocniczym Strumieniem Powietrza

W opryskiwaniu rolniczym, opryskiwacze wysięgnikowe (boom) i opryskiwacze z pomocniczym strumieniem powietrza to dwa powszechnie używane narzędzia, każde dostosowane do odrębnych rodzajów upraw i scenariuszy hodowli. Ich różnice obejmują projektowanie, zasady robocze, zakres aplikacji i wydajność, dzięki czemu są odpowiednie do określonych zadań, a nie wymienne.

1. Budowa i Projektowanie

• Opryskiwacze wysięgnikowe (polowe): Charakteryzują się długim, poziomym „boomem” zamontowanym na ciągniku lub jednostce samobieżnej. Boomy zwykle wynoszą od 4 do 30 metrów długości, a wiele małych dysz jest równomiernie rozmieszczonych wzdłuż boomu. Opryskiwacz obejmuje również zbiornik płynny (pojemność często 200-2000 litrów) i pompę niskociśnieniową.
• Opryskiwacze z pomocniczym strumieniem powietrza (wentylatorowe/turbinowe): Zawierają duży wentylator (napędzany WOM ciągnika lub oddzielnym silnikiem) oraz stożkowy lub cylindryczny kanał powietrzny. Zamiast długiego wysięgnika mają kolektor sprayowy z mniejszymi, ale większymi dyszami, umieszczonymi wewnątrz kanału powietrznego. W większości znanych rodzajów przystawek opryskiwaczy sadowniczych powietrze pompowane przez wentylator uderza w ścianę, dochodzi do zawirowania i dopiero potem powietrze jest tłoczone po odbiciu w górę przystawki.

2. Zasada Działania

• Opryskiwacze wysięgnikowe: Działają na zasadzie „bezpośredniego zastosowania płynu”. Pompa popycha ciecz (pestycydy, nawozy lub herbicydy) ze zbiornika przez węże do dysz boomu. Dysze rozpylają ciecz w drobne kropelki, które spadają pionowo lub pod niewielkim kątem na uprawy docelowe.
• Opryskiwacze z pomocniczym strumieniem powietrza: Wykorzystują „atomizację i dostawę powietrzem”. Wentylator generuje powietrze o dużej prędkości (często 50-100 km/h), które najpierw rozpyla ciecz, gdy wychodzi z dysz, a następnie przenosi kropelki na zewnątrz i w górę. Pomocniczy strumień powietrza umożliwia oprysk przy większym wietrze, dzięki czemu mamy więcej czasu na wykonanie zabiegu.

3. Zakres Zastosowania

• Opryskiwacze wysięgnikowe: Zaprojektowane do płaskich, na dużą skalę upraw polowych o niskiej i średniej wysokości, takich jak pszenica, kukurydza, soja, bawełna i łatki warzywne. Ich długie boomy obejmują 4-30 metrów na przejazd, co czyni je wydajnymi dla rozległych, otwartych pól, gdzie uprawy rosną w jednolitych rzędach lub matach.
• Opryskiwacze z pomocniczym strumieniem powietrza: Specjalizowane dla sadów, winnic i roślin wysokich drzew (np. jabłonie, cytrusy, drzewa mango lub winorośle). Powietrze o dużej prędkości omija grube gałęzie i liście, zapewniając, że kropelki przylegają do liści, owoców, a nawet spodu gałęzi.

4. Wydajność i Precyzja

• Opryskiwacze wysięgnikowe: Doskonale sprawdzają się w zakresie pokrycia obszaru. Na przykład 12-metrowy opryskiwacz boomowy może pokryć 12 hektarów na godzinę z prędkością 10 km/h - pary szybciej niż rozpylacze powietrza dla upraw polowych.
• Opryskiwacze z pomocniczym strumieniem powietrza: Priorytetyzują precyzję penetracji nad prędkością. Są wolniejsze (obejmujące 2-5 hektarów na godzinę dla sadów), ale zapewniają, że kropelki docierają do trudnych do dostępu obszarów drzew. Skuteczność opryskiwania jest wyższa, a penetracja upraw lepsza. Mniejsze jest też zużycie środków ochrony roślin i wody.

5. Wrażliwość na Wiatr

• Opryskiwacze wysięgnikowe: Wrażliwe na wiatr. Nawet łagodne wiatry (3-5 km/h) mogą wydmuchać poziome kropelki z celu, powodując dryf.
• Opryskiwacze z pomocniczym strumieniem powietrza: Bardziej odporne na wiatr. Kierowany przepływ powietrza pomaga ustabilizować kropelki, zmniejszając dryf. Prędkość robocza i wydajność opryskiwacza są większe.

Podsumowując, opryskiwacze wysięgnikowe i opryskiwacze z pomocniczym strumieniem powietrza są zoptymalizowane pod kątem wyraźnych potrzeb rolniczych: opryskiwacze wysięgnikowe dla wydajnego, szerokiego pokrycia upraw polowych oraz opryskiwacze powietrza w celu precyzyjnej, głębokiej penetracji upraw na bazie drzew.

Rodzaje Przystawek Wentylatorowych i Turbinowych w Opryskiwaczach Sadowniczych

Dobierając opryskiwacz sadowniczy, należy zwrócić uwagę na kilka podstawowych zagadnień, które mogą wpływać na późniejszą eksploatację. Podstawowym parametrem wpływającym na jakość pracy jest rodzaj przystawki.

1. Tradycyjna Przystawka Wentylatorowa Okrągła

Dotychczas dominowała okrągła przystawka wentylatorowa z tradycyjnym ciągiem powietrza. Tego typu przystawki są dostosowane do wykonywania zabiegów w sadach tradycyjnych. Cechują się dużą wydajnością wentylatora, co umożliwia opryskiwanie drzew wysoko prowadzonych.

2. Przystawka Kolumnowa

Obecnie bardzo szybko zmienia się wygląd polskich sadów. Dążenie do maksymalizacji zysków i ograniczenia kosztów powoduje, że sadownicy inwestują w nowoczesne nasadzenia na podkładkach karłowych lub półkarłowych. W takich sadach zastosowanie znajduje przystawka kolumnowa, która cechuje się większą precyzją aplikacji i oszczędnością cieczy roboczej. Wysokość przystawki kolumnowej można dobrać do rodzaju plantacji - wysoka do sadów, niska do jagodników.

Dyskusje wśród użytkowników wskazują, że kolumny Wulkana mają duże zapotrzebowanie na moc, a to nie sprawa łopat, tylko przekładni i jej przełożenia. Ciągnik o mocy 35 koni to mało dla takiej kolumny. Przykładowo, opryskiwacz Kam Rol z Szydłowca, z kolumną bardzo podobną do Wulkana, ale z inną przekładnią i wentylatorem 16 łopat, jest odpowiedni dla ciągnika 35 koni. Użytkownik, który ma 3 m kolumnę i pompę 150, jest zadowolony nawet z jednego wentylatora, jednak z dwoma trzeba większej mocy. Ciągnik o mocy 35 koni z 1500-litrową beczką da radę, ale z większą beczką pod górkę będzie stękał.

3. Systemy z Odwróconym Ciągiem Powietrza

Przystawki wentylatorowe okrągłe i kolumnowe występują w wersjach z tradycyjnym oraz z odwróconym ciągiem powietrza. Ten system przepływu strumienia powietrza charakteryzuje się większą penetracją rzędu drzew przez ciecz roboczą, co przekłada się na zwiększenie dokładności oprysku. Tradycyjne opryskiwacze zaciągają powietrze zza opryskiwacza, co może powodować odchylenia cieczy roboczej pod wpływem tego ciągu, jak również zaciąganie liści. Powietrze w maszynach z odwróconym ciągiem zaciągane jest z przestrzeni między wentylatorem a beczką. Im większa jest ta przestrzeń, tym łatwiej maszynie je zaciągnąć, jednak efektem jest wydłużenie opryskiwacza.

4. Inne Zaawansowane Przystawki

Oprócz wyżej przedstawionych rodzajów przystawek, najczęściej wybieranych przez sadowników, dostępne są jeszcze między innymi przystawki z kierowanym strumieniem powietrza, turbinowe oraz wyposażone w kilka wentylatorów. W ofercie producentów opryskiwaczy można spotkać także maszyny dostosowane do opryskiwania dwóch lub trzech rzędów jednocześnie.

Jedną z ważnych kwestii jest liczba łopat przy wentylatorze - do wyboru 12 lub 16. Mały kąt natarcia łopatek wentylatora oznacza małe zapotrzebowanie na moc i mały wydatek powietrza, z podniesioną prędkością wylotową przez wąską szczelinę wylotową. Ważny jest również sposób rozprowadzenia powietrza w kolumnie i potem w koronie drzew - jedni idą w kierunku dużej prędkości i małej masy wyrzucanego powietrza, drudzy odwrotnie.

Użytkownicy sprzętu z dwoma wentylatorami często wyrażają zadowolenie, wskazując na lżejszą pracę ciągnika i mniejszą wrażliwość na wiatr w porównaniu do modeli z jednym wentylatorem. Mały kosz i mała ślęza w wąskich nasadzeniach mogą nie dawać rady przy większym wietrze, co skutkuje niedobiciem oprysku na górze. "Z większego wentylatora da się zmniejszyć, z za małego podmuchu wentylatora już nie."

Nowoczesne Rozwiązania w Opryskiwaczach z Pomocniczym Strumieniem Powietrza

Dr Artur Jakubek, redaktor Profi, zwrócił uwagę, że pomocniczy strumień powietrza umożliwia oprysk przy większym wietrze, dzięki czemu mamy więcej czasu na wykonanie zabiegu. Poniżej przedstawiamy kilka przykładów innowacyjnych systemów:

• ZHU Agro SP-1500-1 i SZ-400-1: Zawieszany opryskiwacz do truskawek SP-1500-1 z systemem wleczonym, umożliwiającym unikanie przeszkód, wyposażony w komputer Arag Bravo 300 S do kontroli dawki. SZ-400-1 ze zbiornikiem 600 l ma 10 dyfuzorów rozmieszczonych na belce polowej.
• Bury Maszyny Rolnicze: Oferuje szeroką gamę opryskiwaczy z pomocniczym strumieniem powietrza, w tym opryskiwacze polowe przyczepiane PELIKAN 1000 - 6000 l o szerokości roboczej 12-36 metrów z rękawem powietrznym 12-24 metrów, a także specjalistyczny PELIKAN MULTISYSTEM 1000 - 2000 l do specjalistycznych upraw. Rękaw pomocniczy można zamontować do większości opryskiwaczy z belką polową.
• Krukowiak Octopus: Posiada dwie przystawki, m.in. SAD/T do upraw rzędowych, wyposażone w wentylator o średnicy 470 mm, który zasila 10 dyfuzorów.
• Hardi Twin Force: Ciekawym rozwiązaniem jest rękaw powietrzny na całej szerokości belki.
• Damman Dual-Air-System: Stosowany zarówno w samojezdnych opryskiwaczach Damman-trac DT, jak i przyczepianych. Rozwiązanie to wykorzystuje dwie kurtyny powietrzne - przed i za strumieniem cieczy.
• Agrifac HighTechAir Plus i AirFlow Plus: W systemie HighTechAir Plus powietrze miesza się z cieczą i zwiększa pęd, zmniejszając wycieki po wyłączeniu oprysku. AirFlow Plus to nietypowy rękaw - na belce rozmieszczone są co 3 m wentylatory z napędem hydraulicznym, co pozwala regulować kąt strumienia cieczy i powietrza.

Wybór Opryskiwacza Sadowniczego: Praktyczne Aspekty

Kupując nowy sprzęt, musimy zwrócić uwagę na kilka podstawowych kwestii oraz rozstrzygnąć pewne dylematy.

Kryteria Wyboru

• Pojemność beczki: Rynek proponuje szeroki wachlarz możliwości, jednak większość zamyka się między 1000 a 2000 litrów. Im większa beczka, tym rzadziej będziemy musieli zjeżdżać na tankowanie wody. Musimy mieć świadomość, że jej masa zmusi ciągnik do większego wysiłku (spalanie, moc) oraz będzie powodowała głębsze koleiny. Szczególnie ważna z punktu widzenia ergonomicznego jest pojemność beczki. Zbyt duża może niepotrzebnie obciążać pracę ciągnika, a zbyt mała wymuszać częste zjazdy z pola w celu uzupełnienia cieczy. W gospodarstwach z produkcją sadowniczą powyżej 4 ha powinno się używać opryskiwaczy przyczepianych.
• Liczba wentylatorów: Drugi wentylator daje większą gwarancję dopryskania górnych partii drzewa. Na rynku jest jednak wiele opryskiwaczy z jednym wentylatorem, aczkolwiek pryskających równomiernie na całej wysokości kolumny. Wybierając opryskiwacza sadowniczego, ważna będzie liczba wentylatorów, które pozwolą na opryskanie najwyższych partii drzew.
• Pompa: Jest ona swoistym sercem maszyny, dlatego powinna być wykonana z trwałych i niezawodnych elementów. Pompa powinna mieć dużą moc, aby zagwarantować wydajność pracy i zmienne ciśnienie robocze. Istotnym parametrem opryskiwaczy jest wydajność pompy, która decyduje o możliwości uzyskania odpowiedniego ciśnienia cieczy roboczej i jakości mieszania w zbiorniku. Pompy o dużej wydajności mają również duże zapotrzebowanie na moc, więc będą generowały większe spalanie w ciągnikach. Przestój podczas infekcji parcha może kosztować dużo, dlatego powinniśmy wybierać te bezawaryjne (z dobrymi opiniami).
• Koła: Im szersze, tym lepsze. Wyższa ich szerokość zredukuje problem kolein, ponieważ masa opryskiwacza będzie rozkładała się na większej powierzchni styku opony z gruntem.
• Wydajność powietrza: Im wyższa, tym lepsza. Oznacza ona ilość powietrza, jaką wentylator jest w stanie przepompować i będzie miała znaczenie przy bocznych podmuchach wiatru.

Dodatkowe Elementy Wyposażenia

• Zawory: Zawór Bymatic jest często polecany, ponieważ elektrozawory są bardzo drogie i bywają z nimi problemy. Przy Bymaticu częściej wyjdziesz z traktora, aby zamknąć ręcznie zawór, co ma swoje korzyści.
• Komputer sterujący: Ułatwia pracę i wykonuje za nas potrzebne obliczenia, dobierając ciśnienie do prędkości, tak, aby zagwarantować stały, zadany wydatek cieczy. Jeśli schodzimy do bardzo małych ilości cieczy (200 l/ha), to każde odchylenie prędkości może powodować znaczne niedopryskanie drzew. Wówczas urządzenie wydaje się wskazane - bo potrafi skorygować ludzkie błędy. Warto również przemyśleć wyposażenie opryskiwacza w zawory sterowane elektrycznie lub w komputer sterujący pracą, gdyż takie rozwiązanie ewidentnie poprawi komfort pracy.
• Dodatkowe mieszadło hydrauliczne: Stosujemy coraz więcej mieszanin zbiornikowych, często o dużej ilości składników. Im częściej z nich korzystamy, tym bardziej powinniśmy się zastanowić nad tym rozwiązaniem. Opryski i nawozy są drogie i nie warto ryzykować ich niedostatecznego rozpuszczenia.
• Trójgłowicowe korpusy rozpylaczy: Jest kilka zabiegów w sezonie, kiedy musimy wypryskać niestandardowe ilości cieczy (np.: oleje na przędziorka). Wówczas możemy zmniejszyć prędkość i pryskać standardowymi rozpylaczami albo przekręcić korpus na rozpylacze o dużej wydajności, jeśli się na nie zdecydowaliśmy.

Warto zwrócić uwagę, że większość producentów korzysta z podzespołów renomowanych firm, co pozwala nabywcom dobrać sprzęt do własnych potrzeb i oczekiwań.

Zakup Opryskiwacza: Nowy czy Używany?

Jeżeli rozważasz kupno używanej maszyny do oprysku, to musisz się liczyć z poniesieniem pewnego ryzyka. Oczywiście ten zakup nie jest obarczony takim ryzykiem jak kupno używanego ciągnika. Jednak i w tym przypadku trzeba zachować ostrożność i postawić na dokładne sprawdzenie sprzętu. Bogate wyposażenie używanego opryskiwacza także może być problematyczne, może bowiem grozić rozkalibrowaniem, a w konsekwencji nieskutecznym opryskiem lub w skrajnych przypadkach nawet uszkodzeniem upraw. Dlatego wybierając używany sprzęt, konieczne jest zachowanie zdrowego rozsądku.

Opryskiwacz rolniczy można zakupić u dystrybutora maszyn rolniczych lub z tzw. drugiej ręki na giełdzie rolniczej, lub na portalach aukcyjnych. Tak czy inaczej, przed decyzją o zakupie koniecznie przejrzyj w Internecie opinie o firmie produkującej sprzęt oraz oferty w nowych ogłoszeniach. Pozwoli Ci to na dokładne sprawdzenie rynku i podjęcie decyzji, jaki sprzęt warto kupić. Wyszukiwanie maszyn do oprysku warto także rozpocząć w swoim najbliższym otoczeniu. Możesz też kupić kilkuletniego Dominiaka za ok. 30 tys. złotych.

tags: #opryskiwacz #turbinowy #czy #wentylotor