Spadki temperatur, nawet lokalne i niespodziewane, mogą zaskoczyć wielu sadowników i rolników. W sytuacji, gdy temperatura spada poniżej zera, a w opryskiwaczu nadal znajdują się resztki cieczy roboczej, może dojść do poważnych uszkodzeń pompy, zaworów, a nawet samych zbiorników. Uszkodzenia te generują znaczne koszty napraw, dlatego tak ważne jest odpowiednie przygotowanie opryskiwacza do zimowego odpoczynku.
Dlaczego zabezpieczenie opryskiwacza jest kluczowe?
Brak odpowiedniego zabezpieczenia opryskiwacza przed mrozem jest jednym z najczęstszych problemów, z jakimi spotykają się rolnicy wiosną. Woda, zamarzając, zwiększa swoją objętość, co może prowadzić do rozsadzenia wrażliwych i delikatnych elementów, takich jak głowice, zaworki, membrany i tłoki. W skrajnych przypadkach może dojść nawet do pęknięcia korpusu pompy. Narażone są również elementy plastikowe, w tym filtry, zawory, elementy ssące i dystrybuujące ciecz roboczą, a także dysze i antykapacze. Jedynie zbiornik główny zazwyczaj wytrzymuje niskie temperatury.
Mariusz Chypciński, specjalista do spraw technicznych Kujawskiej Fabryki Maszyn Rolniczych Krukowiak, podkreśla, że brak odwodnienia to ryzyko bardzo poważnego uszkodzenia opryskiwacza. Opisywał przypadki, gdy zniszczeniu ulegało około 80 procent układu cieczowego i mechanicznych podzespołów, w których były pozostałości wody, a ich wymiana była bardzo kosztowna.
Przygotowanie opryskiwacza do zimy: Krok po kroku
1. Mycie opryskiwacza
Proces odwodnienia i konserwacji najlepiej rozpocząć od dokładnego umycia maszyny. Opryskiwacz przez cały sezon podaje roślinom środki chemiczne, które mogą agresywnie oddziaływać na metalowe i plastikowe elementy, zwłaszcza gdy długo na nich zalegają. Mateusz Smardz z firmy Smardz Fruit zwraca uwagę, że trudno jest domyć opryskiwacz samą wodą, nawet jeśli wcześniej oliwiono zestaw przed pryskaniem. Na rynku dostępnych jest wiele środków do czyszczenia opryskiwaczy.
Właściwie przed zimą opryskiwacz powinien być dokładnie umyty ze środków chemicznych. Po wyschnięciu stają się one twarde, kruszą się i zanieczyszczają sita, zawory i rozpylacze. Jeśli nie ma warunków do przeprowadzenia gruntownego czyszczenia od razu, należy przynajmniej usunąć wodę z układu.
2. Usuwanie wody z układu
Najważniejszym elementem przygotowania opryskiwacza do zimy jest usunięcie wody z układu, zwłaszcza z pompy. Mateusz Smardz wyjaśnia, że można upuścić płyny z pompy, filtrów i rozdzielacza. Ta metoda wymaga jednak więcej zachodu niż zalanie płynem niezamarzającym, a w starszych opryskiwaczach może prowadzić do uszkodzeń, takich jak urwanie korka spustowego czy zerwanie gwintu w korpusie pompy.
Aby spuścić wodę z układu, Mateusz Smardz poleca odkręcić przewód ssawny i tłoczny, odkręcić spust i przekręcić wałkiem, aż wyleci cała woda. Należy również odkręcić rozpylacze i filtry, aby spuścić resztki mieszaniny. Ze względu na szkodliwość cieczy, najlepiej zrobić to na polu lub w miejscu, które gwarantuje, że nie przedostanie się ona do wód gruntowych.
Następnie opryskiwacz warto przepłukać wodą, czystą lub z dodatkiem środka czyszczącego, a po wszystkim możliwie dokładnie usunąć wodę ze wszystkich elementów. Jest to pracochłonne, a w przypadku niektórych pomp niemożliwe, ponieważ nie wszystkie mają korki umożliwiające spuszczenie cieczy.
3. Zabezpieczenie pompy płynem niezamarzającym
W przypadkach, gdy usunięcie wody jest trudne lub niemożliwe, można doraźnie zabezpieczyć opryskiwacz, wypełniając jego układ cieczą, która nie zamarznie. Do tego celu można użyć gotowego płynu do chłodnic lub koncentratu. Mateusz Smardz zaleca płyn chłodniczy zamiast płynu do spryskiwaczy, jeśli decydujemy się na zalewanie.
Przy użyciu koncentratu należy przygotować mieszaninę, stosując się do zaleceń producenta. Ważne jest, aby pamiętać, że zbyt duże stężenie koncentratu wcale nie podnosi odporności na mróz, a wręcz przeciwnie - jeśli koncentratu będzie za dużo, temperatura zamarzania płynu wzrośnie.
Aby zabezpieczyć opryskiwacz, należy przygotowaną niezamarzającą mieszaninę wlać do zbiornika i na chwilę uruchomić urządzenie. Najpierw na obiegu zamkniętym z użyciem mieszadła. Na koniec włączyć poszczególne sekcje do momentu uzyskania pewności, że nowy płyn dotarł do wszystkich spryskiwaczy. Opryskiwacz pozostawiony w takim stanie zniesie bez uszczerbku nawet duże mrozy, a dokładne czyszczenie można odłożyć na okres przedwiośnia.
Przygotowanie opryskiwacza do zimy - część 1
4. Demontaż pompy
Niektórzy rolnicy, w celu maksymalnego zabezpieczenia, demontują cały podzespół pompy z opryskiwacza i na czas zimy umieszczają go w ogrzewanym pomieszczeniu. Jest to skuteczna metoda, jednak nie zawsze demontaż pompy jest prosty, zwłaszcza w maszynach posiadających więcej niż jedną pompę lub gdy ich lokalizacja sprawia, że wymontowanie jest trudne.
5. Przechowywanie opryskiwacza
Opryskiwacz powinien być przechowywany w suchym i zadaszonym miejscu, najlepiej odłączony od ciągnika. Przechowywanie w zamkniętych pomieszczeniach eliminuje obawy związane z nagłymi spadkami temperatur.
6. Inne wskazówki konserwacyjne
- Warto uzupełnić wszelkie braki i uszczerbki w lakierze, jeśli takowe wystąpiły.
- Należy sprawdzić stan wału pod zbiornikiem.
- Rozpylacze: Mateusz Smardz osobiście poleca wykręcić i porządnie wyczyścić rozpylacze, a także stwierdzić ewentualne uszkodzenia lub zużycie, jeśli takie czynności nie były przeprowadzane wcześniej. Okres jesienno-zimowy to dobry czas na przegląd sprzętu, którego może zabraknąć wiosną.
Częste błędy i niepolecane praktyki
- Zalewanie RSM-em: Niektórzy rolnicy zalewają zbiornik maszyny RSM-em, argumentując, że ten nawóz nie zamarza w minusowych temperaturach. Jednak jego agresywne działanie na metalowe części układu cieczowego sprawia, że takie rozwiązanie nie jest polecane.
- Pozostawienie opryskiwacza "na szczęście": Często, z powodu braku czasu, rolnicy decydują się pozostawić opryskiwacz bez zabezpieczenia, licząc, że „jakoś to będzie”. Jak pokazuje doświadczenie, takie podejście często prowadzi do kosztownych awarii.
Przerwy między sezonami należy wykorzystywać na przeprowadzanie ogólnego przeglądu i napraw opryskiwacza. Pompa to serce opryskiwacza, a jej należyta obsługa i przygotowanie do zimy zapewnią niezawodną pracę przez długi czas.
tags: #opryskiwacz #zamarznieta #pompa