Sprawny opryskiwacz i równe dawkowanie cieczy na całej szerokości belki to nie tylko dbałość o koszty produkcji, ale także o najwyższą jakość płodów rolnych. Warto poświęcić kilka chwil i przed wyjazdem w pole sprawdzić stan opryskiwacza, nawet gdy ma jeszcze ważny atest. Jednym z kluczowych elementów wpływających na precyzję zabiegu jest manometr oraz cały układ odpowiedzialny za utrzymanie stabilnego ciśnienia roboczego.

Diagnostyka problemów z manometrem
Możliwe przyczyny zacięcia lub uszkodzenia manometru
Kiedy manometr w opryskiwaczu zawiesza się lub działa nieprawidłowo, może to wynikać z kilku przyczyn. Jednym z pomysłów, w czym może być problem, jest jego uszkodzenie mechaniczne. Manometr mógł zostać przeciągnięty zbyt dużym ciśnieniem lub w czasie mrozu odkształciła się rurka Bourdona, która jest głównym elementem manometru. Ale mógł też zaciąć się na wycinku kółka zębatego. Jak widać, bez rozebrania często nic nie wiadomo, a manometry glicerynowe są zaprasowywane, co utrudnia samodzielną naprawę. Manometry reguluje się podginając taki malutki łącznik i sprawdzając na specjalnej prasce hydraulicznej.
Problem skaczącej wskazówki również jest często zgłaszany. Jeden z użytkowników potwierdza, że w zeszłym roku zainstalował tani manometr, który był plastikowy i jakoś do końca sezonu się przemęczył, ale zdechł w tym sezonie. W tym kupił droższy, metalowy i jest idealnie. To wskazuje na znaczenie jakości komponentów.
Wolne nabijanie ciśnienia i skacząca wskazówka
Zgłaszany problem, że manometr w opryskiwaczu polowym 400l wolno nabija ciśnienie, a wszystkie filtry są czyste i olej w zbiorniczku pod manometrem jest do pełna, może mieć różne przyczyny. Co to znaczy, że wolno? Może być za gęsty olej w zbiorniczku pod manometrem lub zatarty grzybek od regulacji ciśnienia, co sprawia, że trochę trwa zanim pompa dobije ciśnienie. Jeśli pompa jest nowa i na początku manometr nabija ciśnienie trochę szybciej, a potem już wolno, a zbiorniczek został zalany hipolem, warto spróbować wlać olej silnikowy, aby sprawdzić, czy to poprawi sytuację.
Pulsowanie wskazówki manometru może również być spowodowane zasysaniem powietrza do cieczy, jeśli przy sterowaniu lub przy beczce jest tylko jeden manometr.
Zapowietrzanie się układu jako przyczyna nieregularności
Możliwość zapowietrzania się pompy jest częstym problemem wpływającym na stabilność ciśnienia i odczyty manometru. Taka sytuacja pojawia się często przy rozpoczęciu pracy. Jeśli zauważalne jest losowe drżenie węży po stronie ciśnienia za pompą oraz spadek ciśnienia (np. z 3,8 bar do 3 bar) po włączeniu WOM, a problem ustępuje po ponownym włączeniu, może to wskazywać na zapowietrzanie.
W przypadku opryskiwacza Hardi z pompą 6-membranową, gdzie problem jest losowy i występuje po włączeniu WOM, drżenie węży i spadek ciśnienia mogą być spowodowane zacinaniem się zaworka na którejś membranie albo pęknięciem sprężynki w nim. Jeśli wąż skacze, to któraś sekcja pompy przepuszcza, stąd też jest spadek ciśnienia (pompa ma mniejszą wydajność). Obserwacje wykazały, że opryskiwacz zaczyna "telepać" wężami, gdy ssie z małego zbiornika, co wskazuje na obecność powietrza w układzie.
Potencjalne miejsca zasysania powietrza to elastyczne połączenie gumowym wężem ssącej rury idącej do dołu zbiornika, tuż przed filtrem. Opaski, które są w środku zbiornika i mają kontakt z chemią, mogą zardzewieć, co prowadzi do nieszczelności. Należy je wymienić na nowe i dokładnie dokręcić wszystkie połączenia po stronie ssącej. Innym miejscem do lewego powietrza może być zawór kierunku ssania (z dużego czy z małego zbiornika), który może puszczać powietrze, szczególnie jeśli mały zbiornik jest pusty.
Jak odpowietrzyć układ hydrauliczny
Dobór i wymiana manometru
Jak dobrać nowy manometr
Przy doborze nowego manometru często pojawia się pytanie, czy zakres ciśnienia musi być taki sam, jak w poprzednim. Jeśli nie przekroczysz maksymalnego ciśnienia, to każdy manometr będzie dobry. Należy jednak uwzględnić, że czasem możemy potrzebować większego ciśnienia, na przykład podczas używania świdra wodnego, i wtedy przydaje się większy zapas. Trzeba wziąć pod uwagę, że przy przełączaniu zaworu w czasie pracy pompy może nastąpić chwilowy wzrost ciśnienia do maksymalnego, jakie generuje pompa, i wtedy, jeśli jest za mały zakres na manometrze, ulega on zniszczeniu! Manometr powinien być tak dobrany, by pracował na około 50% ciśnienia maksymalnego wytwarzanego w układzie. Chwilowe wzrosty do 75%, a nawet 100% ciśnienia nie powinny mu zaszkodzić.
Wskazówki dotyczące instalacji
Po wykręceniu manometru na zimę i jego wymianie na nowy, ważne są szczegóły instalacji. W przypadku zakupu nowego manometru i obsady, często pojawia się pytanie o membranę, której być może wcześniej nie było. Membrana jest potrzebna i w niektórych przypadkach powinna być zalana olejem, aby zapewnić prawidłowe tłumienie pulsacji ciśnienia. W nowym manometrze często jest też informacja, żeby po instalacji obciąć czubek gumowego korka - należy tak zrobić, gdyż służy to wyrównaniu ciśnienia wewnątrz manometru z atmosferycznym, co zapobiega błędnym odczytom.
Problemy z regulacją ciśnienia w opryskiwaczu
Głośny przepływ i trudności z obniżeniem ciśnienia
Gdy podczas pracy słychać bardzo głośny przepływ cieczy w rozdzielaczu, a przy ciśnieniu 13-15 bar nie można zejść niżej, mimo że na WOM jest 300 obr/min, może to wskazywać na problemy z zaworem lub rozdzielaczem. Mi to ewidentnie wygląda na syfy w przepustnicach, które mogą blokować prawidłową regulację. Nowa pompa (zamieniona na gwarancji) ładnie pryska z dysz, ale jeśli nie działa manometr i nie można pokrętłem wyregulować ciśnienia (mimo kręcenia w jedną lub w drugą stronę ciśnienie wody z dysz nie wygląda, aby się zmieniało), to problem może leżeć w regulatorze.
Problemy z tłoczkiem regulatora ciśnienia
Jeśli po rozebraniu pokrętła od regulacji ciśnienia zauważono tłoczek w cylindrze, który nie porusza się swobodnie, nawet po jego wyjęciu i ponownym włożeniu bez sprężyny, może to być przyczyną braku kontroli nad ciśnieniem. Tłoczek musi poruszać się swobodnie, aby woda mogła być prawidłowo regulowana poprzez otwór. Możliwe, że zatarty jest "grzybek" na pokrętle regulatora ze sprężyną, co uniemożliwia jego działanie. Wymiana uszczelki została już przeprowadzona, co eliminuje jedną z możliwych przyczyn.

Ogólny przegląd opryskiwacza a stabilność ciśnienia
Starannie przeprowadzony przegląd techniczny opryskiwacza (zwłaszcza starszego) pozwala uniknąć niespodziewanej awarii. Przed każdym użyciem operator musi dokładnie sprawdzić zarówno stan techniczny podzespołów, jak i ich działanie. Kluczowe jest nie tylko bieżące serwisowanie, ale i okresowe badania (atestacje) przeprowadzane przez stacje kontroli opryskiwaczy.
Kontrola pompy i układu filtracji
Pompa, z reguły membranowo-tłokowa, to pierwszy element każdego opryskiwacza. Jej kontrolę należy rozpocząć od sprawdzenia poziomu oleju smarującego obrotowe elementy pompy. Producenci zalecają uruchomienie pompy i kontrolę poziomu oleju w przezroczystym zbiorniku wyrównawczym. Jeśli poziom jest zbyt niski i obniża się po uzupełnieniu oleju, najczęstszą przyczyną jest uszkodzona membrana. Warto przyjrzeć się także kolorowi oleju w zbiorniku - jeśli jest mętny, to również nie wróży nic dobrego. Kolejny punkt kontroli pompy to pomiar ciśnienia w powietrzniku. Zaleca się, aby wynosiło ono od 1/3 do 2/3 ciśnienia roboczego w czasie oprysku.
Przygotowanie opryskiwacza powinno rozpocząć się od układu filtracji, np. od filtra ssawnego. Gdy po zimie mamy pusty zbiornik, możemy swobodnie demontować filtr. Gdy w czasie sezonu chcemy zdemontować go z wypełnionym zbiornikiem, należy zamknąć zawór doprowadzający ciecz. Kolejny punkt to demontaż filtra ciśnieniowego - z reguły są to filtry samooczyszczające.
Czasami opryskiwacze wyposażone są w dodatkowe filtry ciśnieniowe, umieszczone na końcach przewodów doprowadzających ciecz do poszczególnych sekcji. Te filtry nie są samooczyszczające, więc zalecana jest ich częstsza kontrola. Warto wiedzieć, że niektóre mieszadła cieczy w zbiorniku mogą być również wyposażone w dodatkowe filtry. Takie rozwiązania stosowane były m.in. w krajowych opryskiwaczach Pilmet.
Sprawdzenie przewodów i zaworów sekcyjnych
Kolejny etap przygotowania to kontrola wszystkich przewodów cieczowych. Warto przyjrzeć się także elementom zawieszenia belki. Trzeba się tutaj skupić nie tylko na wahaniach belki w płaszczyźnie góra/dół, ale także przód/tył. Sercem opryskiwacza w zasadzie nie jest pompa, a rozpylacze i zawory sekcyjne. Jeśli te podzespoły będą działać niepoprawnie, nie ma mowy o dokładnym oprysku. Dlatego warto sprawdzić działanie opryskiwacza na postoju. W pierwszej kolejności włączamy oprysk i ustawiamy takie obroty na WOM, aby manometr wskazywał ciśnienie, na jakim z reguły pracujemy w polu. Trzeba przyjrzeć się pracy wszystkich rozpylaczy, czy wydostający się strumień cieczy ma równy wachlarz i czy ciecz jest równomiernie rozpylana. Problemem najczęściej są tutaj zużyte rozpylacze. Jeśli praca pojedynczych rozpylaczy budzi zastrzeżenia, należy wymienić cały zestaw końcówek na belce.
tags: #opryskiwacz #zawiesza #sie #manometr