Trwały uszczerbek na zdrowiu: zasady ustalania i uzyskiwania odszkodowania

Zdarzenia losowe, które prowadzą do poważnych uszczerbków na zdrowiu, to niestety część naszego życia. Niezależnie od tego, czy chodzi o wypadek, chorobę czy inne nieprzewidziane okoliczności, osoby poszkodowane często stają przed trudnym wyzwaniem nie tylko w zakresie rehabilitacji, ale także formalności związanych z uzyskaniem odszkodowania. Trwały uszczerbek na zdrowiu to termin, który odnosi się do nieodwracalnych uszkodzeń ciała lub funkcji organizmu powstałych w wyniku wypadku, choroby czy innego nieprzewidzianego zdarzenia.

schemat procesu oceny uszczerbku na zdrowiu przez lekarza orzecznika

Czym jest trwały uszczerbek na zdrowiu?

Zgodnie z treścią Kodeksu cywilnego, uszczerbek na zdrowiu polega na uszkodzeniu ciała lub wywołaniu rozstroju zdrowia. Uszkodzenie ciała definiowane jest jako naruszenie tkanek czy narządów ciała (np. złamanie kończyny), natomiast rozstrój zdrowia to zaburzenie prawidłowego funkcjonowania organizmu, przejawiające się w chorobach fizycznych lub psychicznych.

Wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje uszczerbku:

  • Stały uszczerbek na zdrowiu - uszczerbek o charakterze nieodwracalnym, np. amputacja kończyny.
  • Długotrwały uszczerbek na zdrowiu - uszkodzenie zdrowia trwające ponad 6 miesięcy, które może ulec poprawie.

Jak ustalany jest stopień uszczerbku?

Proces ten wymaga szczegółowej analizy medycznej. Kluczowym elementem jest ekspertyza lekarska, w ramach której specjaliści (ortopedzi, neurolodzy, psychiatrzy) dokonują oceny stanu zdrowia. Dokumentacja medyczna, obejmująca historię leczenia, wyniki badań i rehabilitacji, stanowi fundament każdej sprawy odszkodowawczej.

W ubezpieczeniach typu NNW (Następstwa Nieszczęśliwych Wypadków), wysokość świadczenia jest ściśle związana z procentowym stopniem uszczerbku określonym w tabeli dołączonej do polisy. Im wyższy procent, tym wyższa kwota odszkodowania.

infografika przedstawiająca zależność między procentowym uszczerbkiem a sumą ubezpieczenia (SU)

Ścieżki dochodzenia roszczeń

Osoby poszkodowane mogą ubiegać się o odszkodowanie z różnych źródeł:

  1. ZUS - świadczenie jednorazowe za wypadek przy pracy lub chorobę zawodową.
  2. Polisy prywatne (NNW) - wypłata zależna od sumy ubezpieczenia i tabeli procentowej.
  3. OC sprawcy - roszczenia deliktowe na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (np. art. 444 i 445).

Zgodnie z art. 444 § 1 k.c., od sprawcy należy się odszkodowanie obejmujące wszystkie wydatki związane z uszkodzeniem ciała. Dodatkowo, w przypadku bólu i negatywnych doznań psychicznych, przysługuje zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.

Przykład z praktyki: Wypadek z udziałem wózka widłowego

W jednej ze spraw, pracownik doznał zmiażdżenia prawej stopy w wyniku najechania przez wózek widłowy na terenie zakładu pracy. Doszło do złamania otwartego kości śródstopia oraz amputacji palca. Poszkodowany musiał zrezygnować z wymarzonych studiów na kierunku stomatologii (wymagających pozycji stojącej) oraz dotychczasowej aktywności fizycznej. Sąd uznał odpowiedzialność przedsiębiorstwa na zasadzie ryzyka (art. 435 k.c.), podkreślając, że ruch przedsiębiorstwa wprawianego w ruch siłami przyrody obejmuje również transport wewnątrz zakładowy.

Ważne zasady w procesie odszkodowawczym

Kwestia Zasada
Termin przedawnienia Zazwyczaj 3 lata od dowiedzenia się o szkodzie, przy przestępstwach do 20 lat.
Decyzja ubezpieczyciela Nie jest ostateczna; poszkodowanemu przysługuje prawo do odwołania.
Wycena 1% uszczerbku Sądy często przyjmują orientacyjnie 2-5 tys. zł, choć kwota ta zależy od indywidualnej sytuacji.

Warto pamiętać, że brak trwałego uszczerbku na zdrowiu nie oznacza, że odszkodowanie się nie należy. Sądy oceniają całokształt krzywdy, w tym ból, cierpienie i ograniczenie aktywności życiowej, a nie tylko suchy procent z tabeli medycznej.

tags: #orzeczony #uszczerbku #na #zdrowiu #zmiazdzenie #podudzia