Piły spalinowe to jeden z podstawowych elementów wyposażenia technicznego, niezbędny w wielu dziedzinach, od prac przydomowych po profesjonalne leśnictwo. Na rynku dostępnych jest wiele profesjonalnych pił, a ich wybór może przyprawić o zawrót głowy. Do wyboru mamy piły spalinowe, elektryczne i akumulatorowe, co może sprawić, że nie do końca wiemy, jakie narzędzie będzie dla nas najodpowiedniejsze i które mamy wybrać. Współczesne pilarki to urządzenia o bardzo zaawansowanej konstrukcji, co jest wynikiem zapotrzebowania na narzędzia mogące sobie poradzić z najcięższymi zadaniami.
Historia Pilarek Łańcuchowych
W poszukiwaniu prototypu pił łańcuchowych warto cofnąć się o kilkadziesiąt lat. Z dostępnych materiałów wynika, że pierwsze zmechanizowane piły łańcuchowe nie były wykorzystywane do pracy z drewnem, lecz w medycynie. Urządzeniem przypominającym piłę łańcuchową był osteotom, wymyślony przez niemieckiego ortopedę i mechanika Bernarda Haine w latach 30. XIX wieku, służący do przecinania kości. Było to pierwsze urządzenie podobne do dzisiejszej piły łańcuchowej, wyprodukowane w 1830 roku dla celów ortopedii i chirurgii. Osteotom zastąpił używane dotychczas kleszcze i dłuta wykorzystywane w szpitalach.
Kiedy piła łańcuchowa kończyła swoją karierę w chirurgii (zastąpiona piłą bazującą na skręconym drucie), zaczęto podejmować próby jej wykorzystywania w gospodarce leśnej - najpierw w tartacznictwie (gdzie elektryczne piły łańcuchowe zastąpiły piły tarczowe), a później do pozyskiwania drewna. Chociaż próby zmechanizowania prac leśnych podejmowano już w drugiej połowie XIX wieku, pierwsze prace nad przenośnymi pilarkami do cięcia drewna w postaci pił łańcuchowych rozpoczął w latach dwudziestych XX wieku amerykański konstruktor Charles Wolf. Pierwsza pilarka łańcuchowa z napędem elektrycznym powstała w roku 1926, a jej wynalazcą był Andreas Stihl, który rok później wypuścił na rynek pilarki spalinowe, równocześnie z pilarkami skonstruowanymi przez Emila Lerpa (założyciela firmy Dolmar). Pierwsza pilarka łańcuchowa z silnikiem elektrycznym ważyła 48 kg, do jej obsługi potrzebne były dwie osoby. Andreas Stihl również zbudował i opatentował pierwszą benzynową piłę łańcuchową, którą wpisano do rejestru jako „obalające drzewa urządzenie”. Seryjna produkcja takich pił rozpoczęła się w 1926 roku. Narzędzia te miały dużą masę i wymagały obsługi przez dwie osoby.
Rodzaje Pilarek
Pilarki Spalinowe
Pilarki zasilane silnikiem spalinowym cechują się dużą mobilnością, a ich zaletą jest brak konieczności podłączenia do sieci elektrycznej. Pilarki spalinowe łańcuchowe stanowią podstawowe narzędzie przy pozyskiwaniu i obróbce drewna. Dzięki bezprzewodowej obsłudze można ją zabrać w każde miejsce, gdzie potrzebujemy przyciąć deskę lub krzew. Pilarka spalinowa jest niezbędnym narzędziem dla każdego, kto zajmuje się pielęgnacją ogrodu, lasu, czy też pracuje w branży budowlanej. Dzięki swojej mobilności i mocy, pilarki spalinowe są idealne do cięcia drzew, krzewów oraz różnego rodzaju prac konserwacyjnych. Pilarki spalinowe stanowią najpopularniejszy typ narzędzia do pracy przy drewnie.
Pilarki Elektryczne
Co może skłonić użytkowników do wyboru piły elektrycznej? Piły elektryczne są przede wszystkim ciche i nie emitują spalin. Idealnie nadają się do zastosowania w zamkniętych pomieszczeniach, np. do prac budowlanych i wykończeniowych. Są równie wydajne jak pilarki spalinowe - mocne silniki elektryczne zapewniają dużą wydajność cięcia. Ich zaletą jest również łatwość uruchamiania, bez konieczności znajomości obsługi silnika spalinowego.
Pilarki Akumulatorowe
Pilarki akumulatorowe nie są nowymi produktami na rynku, jednak nie stanowią one pierwszego wyboru, jeśli chodzi o zakup urządzenia do pracy z drewnem. Mimo wszystko są one w stanie spełnić najwyższe oczekiwania pod względem jakości cięcia oraz komfortu pracy. Na rynku znajdziemy wydajne pilarki akumulatorowe o różnej klasie mocy, odpowiadającej każdemu użytkownikowi - nie tylko prywatnemu. Przykładem pilarek tego typu jest Stihl MSA 160 C-B, Stihl MSA 200 C-B lub Stihl MSA 161 T. Pilarki akumulatorowe nadają się idealnie do przygotowania drewna opałowego, pielęgnacji drzewostanu na posesjach, w ogrodach i sadach oraz do pracy w pomieszczeniach zamkniętych.
Wybór Odpowiedniego Typu
Czy pilarki elektryczne lub akumulatorowe mogą być lepszym wyborem niż tradycyjne pilarki spalinowe? To oczywiście zależy od naszych preferencji. Wybór rodzaju pilarki zależy też od tego, do jakich celów będziemy jej wykorzystywać i w jakich warunkach będziemy pracować. Warto zaznaczyć, że możemy znaleźć zarówno pilarki elektryczne, jak i akumulatorowe o bardzo dobrych parametrach porównywalnych z parametrami urządzeń spalinowych.
Budowa i Zasada Działania Pilarki Spalinowej
Współczesne piły spalinowe produkowane przez różne firmy mają zbliżoną konstrukcję i zasadę działania. Pilarka spalinowa, jak sama nazwa wskazuje, jest napędzana przez silnik spalinowy. Pomimo swojej nieraz imponującej mocy oraz możliwości, pilarki spalinowe są dosyć prostymi urządzeniami.
Egzamin uprawnienia pilarka spalinowa - budowa i zabezpieczenia.
Silnik
Dwie główne rodziny silników stosowane w tych urządzeniach to silniki dwusuwowe i czterosuwowe. W większości przypadków, pilarki spalinowe oparte są o niewielkie, dwusuwowe silniki spalinowe, pracujące na naprawdę sporych obrotach. Silnik dwusuwowy jest popularniejszy w mniejszych pilarkach z uwagi na swoją prostotę, lżejszą wagę i zdolność do generowania dużej mocy przy niewielkiej objętości silnika. Praca takiego silnika opiera się na dwóch suwach (ruchach tłoka), które realizują zarówno wtrysk mieszanki paliwowej, jej sprężanie, pracę oraz wydech. Z kolei silniki czterosuwowe, choć rzadziej spotykane w pilarkach spalinowych, charakteryzują się lepszą efektywnością paliwową, niższą emisją spalin oraz mniejszym hałasem. Bez względu na typ silnika, jego zadaniem jest napędzanie łańcucha tnącego. Piła łańcuchowa spalinowa jest napędzana gaźnikowym silnikiem dwusuwowym z zapłonem iskrowym. Konstrukcja ta umożliwia uzyskanie wysokich obrotów z wału korbowego bez konieczności wspomagania go przekładnią. Do ważnych części pilarki zaliczamy również świecę zapłonową.
Układ Napędowy
Źródło napędu stanowią wysokoobrotowe silniki spalinowe umożliwiające napęd piły łańcuchowej z wału korbowego bez pośrednictwa przekładni. Napęd na piłę łańcuchową jest przekazywany przez odśrodkowe sprzęgło, które włącza się, zależnie od modelu pilarki, przy prędkości obrotowej silnika 3000-4500 obr./min. Obroty są przenoszone za pomocą sprzęgła odśrodkowego na koło zębate, które wprowadza w ruch łańcuch.
Układ Tnący
Układ tnący pilarki składa się z piły łańcuchowej, prowadnicy i kółka napędowego osadzonego na bębnie sprzęgła. Prowadnica wraz z łańcuchem to elementy tnące piły. Łańcuch ten jest zamontowany na prowadnicy, która jest metalowym paskiem wyposażonym w zębatkę na jednym końcu. Prowadnice są wykonywane z trzech zgrzewanych ze sobą warstw. Stosowane są prowadnice z obrotowymi, ułożyskowanymi końcówkami lub prowadnice o końcówkach ślizgowych. Gdy silnik jest uruchomiony, generuje moc przekazywaną na łańcuch poprzez zębatkę napędową, co skutkuje jego szybkim obracaniem się wokół prowadnicy.
Układ Zasilania Silnika
Układ zasilania silnika pilarki składa się ze zbiornika paliwa, przewodu paliwowego z filtrem, gaźnika membranowego (bezpływakowego), dzięki któremu możliwa jest praca silnika we wszystkich położeniach oraz filtra powietrza. Pilarki łańcuchowe zasilane są za pomocą układu zawierającego zbiornik paliwa, gaźnik i filtr powietrza. Warto przy tym powiedzieć kilka słów na temat samego gaźnika. Ten element pozwala na dosyć precyzyjną regulację składu mieszanki - zarówno na niskich, jak i wysokich obrotach, a dodatkowo także na obrotach biegu jałowego. Nowoczesna piła spalinowa łańcuchowa nie ma już typowych układów zapłonowych - zamiast nich znajdziemy tam moduły elektroniczne.
Układ Smarowania Łańcucha
Układ smarowania piły łańcuchowej składa się ze zbiornika umieszczonego w obudowie silnika, przewodu z filtrem i automatycznej pompki, najczęściej o regulowanym wydatku. Do ważnych części pilarki zaliczamy również zbiorniki na paliwo oraz na olej smarujący łańcuch. Nowoczesne piły benzynowe mają zbiornik na olej - mieszanie oleju z benzyną następuje automatycznie.
Systemy Bezpieczeństwa
Dodatkowo, pilarki spalinowe są wyposażone w systemy bezpieczeństwa, takie jak hamulec łańcucha, który jest aktywowany manualnie lub automatycznie w przypadku odbicia, co zwiększa bezpieczeństwo użytkowania. Istotnym elementem jest także bezwładnościowy hamulec bezpieczeństwa.
Paliwo i Smarowanie
Pilarki łańcuchowe spalinowe wyposażone są w silniki dwusuwowe, które do pracy wymagają zastosowania mieszanki paliwowo-olejowej. Specyfika budowy silnika wymaga zastosowania smarowania z zewnątrz. Dlatego do paliwa dodaje się także olej. Składniki mieszanki paliwowej miesza się proporcjonalnie. Stosunki między nimi są wskazane w instrukcji użytkownika (olej do benzyny odpowiednio od 1:20 do 1:50).
W przypadku silników dwusuwowych, mieszanka paliwowa składa się z benzyny i specjalnego oleju silnikowego dla dwusuwów. Proporcje mieszanki paliwowej są kluczowe i zazwyczaj wynoszą od 1:50 do 1:25, co oznacza, że na każde 50 lub 25 części benzyny przypada jedna część oleju. Wybór odpowiedniej jakości benzyny i oleju jest równie istotny. Zaleca się używanie benzyny bezołowiowej o wysokiej liczbie oktanowej oraz specjalnego oleju dla silników dwusuwowych, który jest zaprojektowany tak, aby zapewniać maksymalną ochronę i wydajność.
Dokładne wymieszanie składników jest fundamentalne. Niewłaściwie przygotowana mieszanka może nie tylko skrócić życie silnika, ale także wpłynąć negatywnie na jego pracę, powodując nierównomierne spalanie, zwiększenie emisji spalin, a nawet zacięcie silnika. Równie ważne jest odpowiednie przechowywanie przygotowanej mieszanki paliwowej. Powinna być ona przechowywana w czystych, szczelnie zamkniętych pojemnikach, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła. Pamiętajmy, że jakość paliwa ma wpływ na czas działania narzędzia bez naprawy.
Wybór Pilarki Spalinowej
Z uwagi na dużą podaż i różnorodność o wyborze pilarki często decyduje cena. Oczywiście takie elementy jak zaufanie do danej marki czy jakość usług serwisowych również mają znaczenie. Jednak z doświadczenia wiemy, że w dobrej cenie możemy znaleźć doskonałe pilarki spalinowe, które będą w stanie spełnić oczekiwania najbardziej wymagających użytkowników. Pilarka spalinowa to uniwersalne narzędzie, które można wykorzystać do przycinania drzewek owocowych w sadzie lub wycięcia starego drzewa na działce.
Kluczowe Parametry
Aby ułatwić wybór, warto zwrócić uwagę na najważniejsze parametry tych urządzeń. Poniżej wymieniamy parametry, na które warto zwrócić baczną uwagę podczas wyboru pilarki spalinowej:
- Waga
- Moc silnika
- Poziom hałasu
- Długość prowadnicy
Waga Pilarki Spalinowej
Waga pilarki może dosyć znacznie się różnić w zależności od zastosowania piły łańcuchowej. O ile niewielkie piły spalinowe w rodzaju pilarek do przycinania drzewek lub krzewów w ogrodzie ważą maksymalnie 3-4 kilogramy, o tyle bardziej zaawansowane urządzenia potrafią ważyć nawet 10 kg (i więcej). Duże pilarki łańcuchowe naszpikowane różnego rodzaju dodatkami i funkcjami zawsze są cięższe, ale warto zadać sobie pytanie, czy wszystkie te parametry są nam aż tak niezbędne do przydomowych prac. Ostatecznie, spalinowa piła łańcuchowa ważąca kilkanaście kilogramów do najporęczniejszych nie należy, szczególnie dla osób, które używają takiego sprzętu do zastosowań stricte amatorskich.
Moc Silnika
Piła spalinowa do gałęzi to urządzenie, w którym kluczowe znaczenie ma moc silnika. Wyrażana jest ona za pomocą koni mechanicznych (KM) lub kilowatów (kW). Im większa moc silnika, tym grubsze i twardsze konary drzewa można ciąć daną piłą. Moc silnika należy dobierać do najczęstszych zastosowań danego sprzętu. W przydomowym ogródku czy też na działce do przycinania krzewów i gałęzi wystarczy piła spalinowa z silnikiem o mocy 2,5 KM (czyli ok. 1,8 kW). Pilarki takie charakteryzują się niedużymi gabarytami, małą wagą oraz niskim zużyciem paliwa. Natomiast jeśli chcemy piłą ciąć grube konary lub drzewo na opał, wtedy lepiej wybrać urządzenie z mocniejszym silnikiem o mocy około 5 KM.
Długość Prowadnicy
Podstawowym wyposażeniem pilarki jest prowadnica. Stanowi ona podstawową część piły łańcuchowej, na której opiera się łańcuch. Przy wyborze prowadnicy warto zwrócić uwagę na kilka elementów, takich jak model i marka posiadanej pilarki, szerokość rowka prowadzącego łańcuch, podziałka łańcucha i oczywiście długość prowadnicy, gdyż to właśnie długość zadecyduje o tym, jak grube pnie drzewa możemy przeciąć. Do prostych ogrodowych prac wystarczy prowadnica do piły spalinowej o długości do 35 cm, natomiast jeżeli potrzebujemy profesjonalnego narzędzia do zaawansowanych prac - rozwiązaniem będą pilarki z prowadnicami o długości nawet do 100 cm. Masywne, długie prowadnice, przeznaczone do urządzeń o dużej mocy, są w stanie zapewnić ekstremalnie dużą wydajność cięcia, przez co znajdą zastosowanie przy ścince drzew o dużej średnicy pnia i cięciu twardego drewna. Przykładem piły spalinowej z długą prowadnicą o długości 40 cm jest Stihl MS 271, Stihl MS 291, Stihl MS 311, Stihl MS 391, Stihl MS 261 C-M, Stihl MS 362 C-M.
Bezpieczeństwo Użytkowania
Pilarki, piły, siekiery to narzędzia, których użytkowanie niesie ryzyko wypadku - ich części robocze są bowiem nieosłonięte i bardzo ostre. Drewno w gospodarstwach rolnych ma szerokie zastosowanie jako materiał budowlany oraz do ogrzewania powierzchni gospodarczej i mieszkalnej. Pilarka została skonstruowana tylko i wyłącznie do cięcia jednego materiału - drewna. Pamiętaj, że łańcuch obraca się z prędkością bliską 100 km/h. Bezpieczeństwo pracy jest priorytetem, którego nie można lekceważyć, biorąc pod uwagę potencjalne ryzyko urazów związanych z jej użytkowaniem.
- Ochrona słuchu: Pilarki spalinowe generują znaczny hałas, który może prowadzić do uszkodzenia słuchu.
- Przeglądy techniczne: Regularne sprawdzanie stanu technicznego pilarki, w tym ostrości łańcucha, napięcia łańcucha oraz sprawności hamulca łańcucha, jest niezbędne dla bezpiecznej pracy.
- Praca w bezpiecznym środowisku: Unikanie pracy w niekorzystnych warunkach atmosferycznych, takich jak silny wiatr, deszcz czy śliska nawierzchnia, może zapobiec wielu wypadkom.
- Prawidłowe techniki cięcia: Stosowanie odpowiednich technik cięcia, które minimalizują ryzyko odbicia pilarki, jest kluczowe.
- Wiek użytkownika: Praca z pilarką jest zabroniona w przypadku dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia, wyjątek stanowi młodzież powyżej 16. roku życia w przypadku prac pod nadzorem.