Regulacja pługa to kluczowy element dla efektywnej i równomiernej orki. Wiele źródeł podaje różne informacje, co często prowadzi do nieporozumień. Poniższy artykuł ma na celu uporządkowanie wiedzy na temat regulacji pługów, ze szczególnym uwzględnieniem pługów zawieszanych (zagonowych) oraz pługów obrotowych Bomet FS 15.
Regulacja Szerokości Pierwszej Skiby
Jednym z najbardziej dyskusyjnych zagadnień jest regulacja szerokości pierwszej skiby. Różne publikacje przedstawiają odmienne interpretacje jej funkcji i sposobu ustawiania.
Interpretacje Funkcji Regulacji Pierwszej Skiby
- Dostosowanie do rozstawu kół ciągnika: Według niektórych źródeł, regulacja ta służy do dopasowania szerokości pierwszej skiby do rozstawu tylnych kół ciągnika, co pozwala na prowadzenie ciągnika jednym kołem w bruździe, a drugim po caliźnie.
- Wyrównanie powierzchni: Inne źródła podają, że "...regulacji pierwszej skiby dokonujemy w drugim przejeździe. Pierwszy korpus powinien nieco nadkładać, aby wyrównać powierzchnię z poprzednim przejazdem". Celem jest tutaj zapewnienie równej szerokości kolejnych skib i uniknięcie ściągania pługa.
- Wpływ na szerokość pozostałych skib: Regulacja pierwszej skiby ma również wpływ na równomierną szerokość wszystkich pozostałych skib, co jest kluczowe dla jakości orki.
Metody Regulacji w Różnych Typach Pługów
Pługi zagonowe ramowe zawieszane (starszego typu)
W starszych pługach zagonowych, w stojaku znajduje się oś wykorbiona. Ta oś, za pomocą korbki, służy do regulacji szerokości pierwszej skiby oraz punktu pociągowego. Istotne jest, że zmiana pozycji tej osi nie wpływa tylko na pierwszą skibę, ale jednocześnie na wszystkie, zmieniając tym samym kąt natarcia lemieszy.
Pługi obracalne jednobelkowe
W nowoczesnych pługach obracalnych jednobelkowych, regulacja szerokości pierwszej skiby i punktu pociągowego odbywa się za pomocą śruby rzymskiej lub siłownika hydraulicznego. Ustawienia te mogą być dokonywane razem lub oddzielnie.
Zależność Szerokości od Głębokości Orki
Warto również zwrócić uwagę na zasadę, że szerokość orki powinna być następstwem zmiany głębokości. Oznacza to, że im głębiej orzemy, tym szerzej powinny być ustawione korpusy, aby był zachowany jednakowy stosunek szerokości do głębokości korpusu. Na zimę, aby pozostawić glebę w ostrej skibie (wysztorcowaną), zaleca się orkę głęboką i wąską.
Regulacja Szerokości Roboczej Pługa
Regulacja szerokości roboczej pługa to odmienne zagadnienie. W starszych pługach taka regulacja często nie występuje. W nowocześniejszych konstrukcjach wyróżniamy:
- Mechaniczna skokowa: Szerokość orki zmieniana jest w określonych, stałych krokach.
- Hydrauliczna płynna: Umożliwia płynną zmianę szerokości orki, co jest bardzo przydatne do dopasowania do warunków glebowych i mocy ciągnika.
Co ciekawe, zmiana szerokości roboczej w tych systemach nie zmienia kąta natarcia lemiesza. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu zasady czworoboku przegubowego.
Zmiana Szerokości Poprzez Odejmowanie/Dokładanie Korpusów
W niektórych pługach możliwa jest również zmiana szerokości orki poprzez odejmowanie i dokładanie korpusów. W takim przypadku belka pługa musi mieć budowę kołnierzową, czyli teleskopową, aby po odjęciu korpusu z tyłu nie wystawała „pusta” belka, zakłócając pracę.
Jak ustawić pług? 👉Czy Ty i twój ojciec robicie to poprawnie!? 👉Gregorie Besson Rover 40 od Korbanek
Regulacja Głębokości w Nowszych Pługach Obracalnych
W nowoczesnych pługach obracalnych regulacja głębokości orki nie opiera się wyłącznie na kółku kopiującym, chyba że mówimy o pługach przyczepianych. W większości pługów zawieszanych stosuje się:
- Regulacja siłowa: Najpopularniejsza metoda, gdzie głębokość orki jest utrzymywana przez układ hydrauliczny ciągnika, reagujący na opory gleby.
- Regulacja pozycyjna: Głębokość jest utrzymywana na stałym poziomie ustawionym na podnośniku ciągnika.
Zarówno regulacja siłowa, jak i pozycyjna wykluczają konieczność użycia kółka kopiującego do utrzymania głębokości. Jeśli jednak ktoś chce pracować z użyciem kółka kopiującego (np. w celu precyzyjnego dociążenia pługa), musi ustawić podnośnik ciągnika w trybie dociążania (regulacji ciśnieniowej). Oznacza to podnoszenie pod znacznie zmniejszonym ciśnieniem, aby siłownik nie był w stanie unieść pługa od ziemi. Warto pamiętać, że w takim przypadku tracimy dociążenie tylnej osi masą pługa.
Przesuwanie Wzdłużne Pługa
W nowszych pługach istnieje również możliwość przesuwania wzdłużnego pługa. Pozwala to na wychylenie pierwszego korpusu poza rozstaw kół ciągnika, dzięki czemu oba koła ciągnika mogą jechać po caliźnie (nie w bruździe). W praktyce daje to większą stabilność, mniejsze obciążenie dla ciągnika i redukcję ugniatania dna bruzdy.
Charakterystyka Pługów Obrotowych Bomet FS 15
Pługi obrotowe firmy Bomet, takie jak model FS 15, są przeznaczone do użytku w średnich i dużych gospodarstwach. Ich konstrukcja pozwala na efektywną pracę w każdych warunkach glebowych. Pługi te są idealne do wykonywania bez-zagonowej średniej orki na polach płaskich, pochylonych i pagórkowatych, na wszystkich typach gleb. Ich obrotowa konstrukcja eliminuje konieczność tworzenia zagonów, co przekłada się na oszczędność czasu i paliwa oraz ułatwia późniejsze zabiegi agrotechniczne.
