Dobra orka zależy od precyzyjnego ustawienia maszyny, a każdy parametr pługa powinien być łatwo i przejrzyście regulowany. Osiągnięcie pożądanych wyników, zależnie od typu gleby, jej wilgotności oraz rodzaju odkładni, do orki siewnej czy zimowej, wymaga odpowiedniej regulacji. Poniżej przedstawiono kluczowe aspekty ustawiania pługów, ze szczególnym uwzględnieniem zarówno starszych pługów zagonowych, jak i nowoczesnych pługów obracalnych, takich jak te marki LEMKEN.
Znaczenie Precyzyjnej Regulacji Pługa
Precyzyjna regulacja pługa jest fundamentalna dla jakości orki. Odpowiednie ustawienia pozwalają na osiągnięcie równomiernej głębokości i szerokości skib, co przekłada się na lepsze warunki dla upraw. Niejednokrotnie różne źródła podają odmienne informacje na temat regulacji, co może wprowadzać pewien mętlik, zwłaszcza dla osób, które miały przyjemność orać, ale nie miały okazji samodzielnie ustawiać pługa.
Regulacja Szerokości Pierwszej Skiby
Jednym z kluczowych zagadnień jest regulacja szerokości pierwszej skiby. Służy ona do dostosowania pługa do konkretnych warunków i ciągnika. W Agromechanice napisano, że dostosowuje się ją do rozstawu tylnych kół ciągnika. Z kolei w RPT piszą, że regulacji pierwszej skiby dokonujemy w drugim przejeździe, a pierwszy korpus powinien nieco nadkładać, aby wyrównać powierzchnię z poprzednim przejazdem. Podaje się również, że ma to związek ze ściąganiem pługa lub wpływa na równomierną szerokość pozostałych skib.
Mechanizmy Regulacji w Różnych Typach Pługów
W starszych pługach zagonowych ramowych zawieszanych, w stojaku znajduje się oś wykorbiona, która podobno służy do regulacji właśnie pierwszej skiby, a zarazem punktu pociągowego. W obracalnych jednobelkowych te ustawienia dokonuje się razem lub oddzielnie za pomocą śruby rzymskiej albo siłownika. Należy jednak pamiętać, że za pomocą tej osi wykorbionej i korbki nie zmieniamy w rzeczywistości szerokości tylko pierwszej skiby, ale wszystkich jednocześnie, zmieniając przy tym kąt natarcia lemieszy.
Zależność Szerokości Skiby od Głębokości Orki
Inne źródła podają, że zmiana szerokości pierwszej skiby powinna być następstwem zmiany głębokości orki tak, aby był zachowany jednakowy stosunek szerokości do głębokości korpusu - im głębiej, tym szerzej i na odwrót. Jest to ważne, aby uzyskać optymalne odwracanie i kruszenie skiby. Na zimę znowu lepiej zostawić glebę w ostrej skibie (wysztorcowanej), czyli głęboko i wąsko, co sprzyja lepszemu przemarzaniu gleby.
Regulacja Szerokości Roboczej Pługa
Zupełnie innym zagadnieniem jest regulacja szerokości roboczej pługa. W starszych pługach taka regulacja często nie występuje, natomiast w nowocześniejszych maszynach jest to standard. Może być ona mechaniczna skokowa albo hydrauliczna płynna. Co ciekawe, zmiana tej szerokości często nie zmienia kąta natarcia lemiesza, co jest związane z zasadą czworoboku przegubowego.
Modyfikacja Korpusów
Inną metodą zmiany szerokości orki jest odejmowanie i dokładanie korpusów. W takim przypadku belka musi mieć budowę kołnierzową, czyli teleskopową, aby po odjęciu korpusu z tyłu nie wystawała "pusta" belka.
Często pojawia się również pytanie o "podłużną regulację szerokości orki". Najczęściej mamy do czynienia z poprzeczną regulacją szerokości. Możliwość regulacji szerokości orki jest pożądana, ale terminologia bywa myląca, sugerując istnienie wielu różnych typów regulacji szerokości orki.
Jak ustawić pług? 👉Czy Ty i twój ojciec robicie to poprawnie!? 👉Gregorie Besson Rover 40 od Korbanek
Regulacja Głębokości Orki w Pługach Obracalnych
W nowszych pługach obracalnych regulacja głębokości jest często przedmiotem nieporozumień. Czasami pisze się o ustawianiu jej za pomocą kółka kopiującego, co jest mylące. Obecnie stosuje się przede wszystkim regulację siłową, a nie kółko, chyba że mówimy o pługach przyczepianych. Regulacja siłowa (lub pozycyjna) wyklucza kółko kopiujące.
Jeśli jednak ktoś chce pracować za pomocą regulacji kopiującej (kółka), musi ustawić podnośnik na dociążanie (regulację ciśnieniową), czyli podnoszenie pod mocno zmniejszonym ciśnieniem. Ma to na celu zapobieżenie podniesieniu pługa od ziemi, ale wiąże się z utratą dociążania tylnej osi masą pługa.
Wzdłużne Przesuwanie Pługa
Jeszcze inną regulacją w nowszych pługach jest przesuwanie wzdłużne pługa. Pozwala to na wychylenie pierwszego korpusu poza rozstaw kół ciągnika. Dzięki temu oba koła ciągnika jadą po caliźnie, co praktycznie poprawia trakcję i komfort pracy, a także zapobiega ugniataniu zaoranej gleby.
Poziomowanie pługa jest zazwyczaj zrozumiałe i nie wymaga szczegółowych wyjaśnień.
Systemy Zabezpieczenia Przed Przeciążeniem w Pługach LEMKEN
Współczesne pługi, takie jak 4-skibowy obrotowy Lemken Opal 110, wyposażone są w zaawansowane systemy zabezpieczające. Wszystkie systemy zabezpieczenia przed przeciążeniem produkcji LEMKEN zapewniają ochronę pługa przed uszkodzeniami w przypadku, gdy ostrze lemiesza natrafi na przeszkodę. Oprócz zabezpieczenia w postaci podwójnych śrub ścinanych, które stanowią standardowe wyposażenie, zasadą funkcjonowania wszystkich auto resetujących się systemów LEMKEN jest odchylanie.
System HydriX i Jego Funkcje
Przy wysokiej sile wydźwigu i sile wciągającej korpus do gleby, system ten zapewnia delikatne, bezwstrząsowe wydźwignięcie w chwili, gdy pług najedzie na przeszkodę. W hydraulicznym systemie zabezpieczenia przed przeciążeniem HydriX siłę wydźwigu można ustawiać w granicach od 50 do 140 bar.
Dodatkowe Funkcje Siłownika Hydraulicznego
Opcjonalnie w pługu zalecane jest zastosowanie siłownika hydraulicznego z podwójną pamięcią. Poza hydrauliczną regulacją szerokości roboczej, cylinder ten ma dodatkową funkcję: w trakcie obrotu rama pługa składa się do wewnątrz, co zapewnia niezbędny odstęp do ziemi przy kole kopiującym, minimalizując ryzyko kolizji i ułatwiając manewrowanie.
Wszystkie te regulacje, choć na pierwszy rzut oka skomplikowane, są kluczowe dla efektywnej i wysokiej jakości orki, dostosowanej do zmieniających się warunków i wymagań glebowych.