Firma Bomet z Węgrowa, znana z produkcji przystępnych cenowo maszyn uprawowych dla małych gospodarstw rolnych, rozszerzyła swoją ofertę o pługi zagonowe. Opracowane wspólnie z Państwowym Instytutem Maszyn Rolniczych w Poznaniu, maszyny te mogą zainteresować również rolników uprawiających większe areały. Wśród nich wyróżnia się pług jednobelkowy U068/3, dostępny w wariantach 3, 4 lub 5 korpusów oraz z zabezpieczeniem śrubowym lub resorowym.
Charakterystyka i Przeznaczenie Pługa
Pług orny Bomet U068/3 przeznaczony jest do pracy w rolnictwie, do wykonywania orki zagonowej na polach płaskich o niewielkim nachyleniu. Może być stosowany na różnych rodzajach gleb, co jest możliwe dzięki zastosowaniu resorowego zawieszenia słupic pługa. Zawieszenie to skutecznie zabezpiecza korpus przed uszkodzeniem, zwłaszcza w trudnych warunkach.
Budowa i Elementy Robocze
Rama i Słupice
Podstawowym elementem pługa jest rama nośna, do której za pośrednictwem głowic przymocowane są słupice pługa. Stosowane wysokie słupice (700 mm) chronią pług przed zapychaniem się resztkami roślinnymi podczas orki ściernisk. Każdy korpus wsparty jest na solidnie wyglądającej słupicy zabezpieczonej przed zgięciem 7-piórowym resorem, którego napięcie można regulować.
Korpusy i Odkładnice
Korpusy płużne są wyposażone w odkładnice cylindroidalne dzielone i lemiesze dziobowe o podwyższonej wytrzymałości. Półśrubowy kształt odkładni zapewnia skuteczne odwrócenie skiby. W testowanym pługu przy odkładni zamontowano ścinacze, ale można go wyposażyć również w przedpłużki talerzowe. Nad odkładnicą mocowany jest ścinacz listwowy, którego zadaniem jest ścięcie wierzchniej warstwy gleby i zrzucenie jej na dno bruzdy, co prowadzi do lepszego przykrycia resztek roślinnych.
Wyposażenie Dodatkowe
Do przodu na ramie głównej przymocowany jest zaczep pługa oraz belka zaczepowa.
Regulacje Pługa
Regulacja Szerokości Orki
Korpusy pługa połączone są belką ustawczą regulacji szerokości orki. Regulację szerokości pierwszej skiby wykonuje się przez ustawienie belki zaczepowej za pomocą śruby regulacyjnej. Pług wyposażony jest w śrubowy mechanizm regulacji pierwszej skiby. Regulację szerokości orki na każdym z korpusów umożliwia belka ustawcza szerokości orki. Ustawienie jej zmienia się regulując śrubę rzymską belki ustawczej lub opcjonalnie siłownikiem. Po regulacji śrubę należy zablokować pierścieniem blokującym, ustawienie siłownika zabezpiecza zawór odcinający. Szerokość bruzdy można regulować w zakresie od 30 cm do 50 cm. Testowany egzemplarz był wyposażony w hydrauliczną regulację szerokości roboczej, która umożliwiała szybkie zsunięcie pługa do pozycji transportowej.
Regulacja Głębokości Pracy
Głębokość pracy może być regulowana kołem podporowym stalowym lub ogumionym. Podczas testów zwrócono uwagę, że koło podporowe posiada zdecydowanie zbyt krótką korbę, co utrudnia zmianę jego wysokości.
Pług Bomet U068/3 w Praktyce: Wyniki Testów
Konstrukcja i Gabaryty
Wersje wieloskubowe pługa U068/3 cechują się dużymi gabarytami. Pług 5-skibowy waży 1330 kg i ma blisko 6 m długości. Przesunięty daleko do tyłu środek ciężkości tworzy duży moment gnący, co wymaga dociążenia przedniego TUZ-u ciągnika, aby zapewnić pewne manewrowanie na uwrociach. Przy ustawieniu na maksymalną szerokość roboczą (2,5 m dla wersji 5-skibowej) końcówka pługa wystaje blisko o metr poza zarys ciągnika. Nawet w pozycji transportowej manewrowanie wymaga sporej uwagi, gdyż na zakrętach pług zachodzi o kilka metrów.
Przygotowanie do Pracy i Regulacja
Przygotowanie i regulacja pługa do pracy nie jest trudna. Jednak podczas przekładania cięgna górnego z pozycji transportowej na roboczą, odkryto elementy do poprawy - otwory uchwytu były ciasno spasowane i pomalowane farbą, co wymagało użycia młotka do włożenia sworznia.
Jakość Orki i Wydajność
Jakość orki okazała się bardzo dobra, z pełnym pokryciem i poprawnym odwróceniem skiby. Elementy robocze, pochodzące z włoskiej firmy Ofas, w tym lemiesz z wymiennym dłutem, przyczyniają się do efektywnej pracy. Pług daje się łatwo ustawić tak, by ciągnik właściwie sam się prowadził po wpuszczeniu koła w bruzdę i nie stwarza wrażenia stawiającego dużego oporu. Wysokość pod ramą 830 mm i duży rozstaw między korpusami (1000 mm) sprawiają, że pług Bometu jest trudny do zapchania resztkami roślinnymi.
Zaobserwowane Mankamenty
Wytrzymałość Słupic
W trakcie testów zaobserwowano, że słupice są najbardziej wrażliwym punktem pługa U068/3. Po zaoraniu 5 hektarów zakamienionej gleby klasy 3b, jedna słupica uległa minimalnemu zgięciu. Późniejsze spotkanie z ukrytym pod ziemią głazem o średnicy około 70 cm (przy prędkości orki około 7,5 km/h) zakończyło się poważnym zdeformowaniem pierwszej słupicy oraz lekkim zgięciem odkładnicy i jej wspornika. Sugeruje to, że słupice mogą być wykonane z materiału o niewystarczającej wytrzymałości.
Inne Detale Wymagające Dopracowania
- Po krótkim czasie pracy odkręciła się osłona łożyska koła podporowego.
- Przewody hydrauliczne są zbyt krótkie, co grozi ich urwaniem.
- Siłownik zmiany szerokości roboczej ociera się o ramę.
- Elementy robocze (dłuto, lemiesze) wykazały szybkie zużycie - po 30 hektarach dłuto było starte, a lemiesze skróciły się o 4 cm, co pogorszyło zagłębianie się pługa.
Kontekst Rozwoju Bomet: Pług U028 (Prototyp)
Firma Bomet dostarczyła również do testów prototyp pługa ramowego U028, którego zasadniczą cechą jest możliwość orki przy jednoczesnym prowadzeniu ciągnika po caliźnie. Alternatywnie, można go przestawić do tradycyjnej orki w bruździe. Zaletą orki po caliźnie ma być mniejszy poślizg ciągnika, a co za tym idzie, większa wydajność i oszczędność paliwa. Testowany prototyp miał stałą szerokość orki (2,25 m), przedpłużki talerzowe i 5 korpusów (jeden dokręcany) z zabezpieczeniem resorowym.
Wyzwania i Wnioski z Testów Prototypu
- Zmiana ustawień pługa z jazdy po caliźnie do jazdy bruzdą jest kłopotliwa i wymaga odkręcenia czterech dużych śrub oraz ręcznego przesunięcia ciężkiej ramy.
- Znacznik talerzowy, pozostawiający ślad do prowadzenia ciągnika, wymaga dopracowania. Można w nim regulować tylko głębokość pracy talerza, ale nie można przesuwać go na boki, aby dostosować ślad do szerokości opon ciągnika. W efekcie ślad wypadał w połowie opony, uniemożliwiając precyzyjne prowadzenie i pełne pokrycie ostatniej skiby przez pierwszą.
- Znacznik działający jak przedpłużek zbyt mocno spulchniał glebę pod oponą, zwiększając poślizg kół, co niwelowało zalety orki po caliźnie. Sugeruje się, aby znacznik jedynie opadał na ziemię siłą ciężkości i odrzucał ziemię do osi ciągnika.
- Zastosowano niewłaściwą śrubę, która uniemożliwiła prawidłowe ustawienie pługa i wykonanie wiarygodnych pomiarów zużycia paliwa.
Orka po caliźnie, choć może poprawić wydajność, jest bardziej męcząca dla operatora, gdyż wymaga ciągłego prowadzenia względem znacznika, podczas gdy dobrze ustawiony klasyczny pług prowadzi się niemal samodzielnie względem bruzdy.
Робота плуга Бомет 3-25
Podsumowanie
Firmie Bomet należy się uznanie za rozwijanie oferty i poszukiwanie nowych rozwiązań. Pług jednobelkowy U068/3 ma potencjał, aby stać się dobrym produktem, jednak wymaga wzmocnienia słupic i poprawienia kilku detali. W obecnej formie może zdać egzamin na glebach pozbawionych dużych kamieni lub jako pług 3-skibowy we współpracy z ciągnikiem mniejszej mocy. Drugi testowany pług do jazdy po caliźnie (U028) jako prototyp wymaga jeszcze dodatkowych poprawek, aby spełnić swoje założenia.