Wielu właścicieli mniejszych gospodarstw rolnych, dysponujących ciągnikami o mocy 30-50 KM, takimi jak popularny Ursus C-330, zastanawia się, czy muszą ograniczać się do starszych technicznie pługów. Okazuje się, że wcale nie, gdyż rynek oferuje nowoczesne rozwiązania również dla mniejszych maszyn. Choć w Polsce dominuje trend gigantomanii w maszynach rolniczych, na przykład we Włoszech nadal produkuje się sprzęt przeznaczony dla rolników o mniejszych potrzebach.
Nowoczesne pługi dla mniejszych ciągników
Istnieje możliwość, aby nawet starszy, mniejszy ciągnik korzystał z nowoczesnego sprzętu rolniczego. Takie rozwiązanie może być zaskakujące, ale dwuskibowy pług może być odwracalny i nowoczesny, a zapotrzebowanie na taki sprzęt jest ciągle wysokie. Przykładem jest włoska firma Ariatri Biagioli, specjalizująca się w sprzęcie dla mniejszych rolników.
Pług obracalny BRS-03
Jednym z produktów tej firmy jest dwuskibowy pług obracalny BRS-03, który jest przeznaczony dla ciągników o mocy 40-50 KM. Jego szerokość robocza wynosi 56 cm, a głębokość orki może sięgać do 35 cm.
Pług jednoskibowy FSi-30
Innym modelem jest pług jednoskibowy FSi-30, który może być ciągnięty przez ciągnik gąsienicowy o mocy 35-45 KM lub kołowy o mocy 45-55 KM. Ten model charakteryzuje się szerokością roboczą 40 cm i możliwością orania na głębokość 35 cm. Cała konstrukcja waży jedynie 270 kg.
Pługi tego typu są wciąż bardzo popularne we Włoszech, co świadczy o ich praktyczności i efektywności w mniejszych gospodarstwach.
Rozważania nad pługiem obrotowym do Ursusa C-330
Wielu rolników posiadających Ursusa C-330 zastanawia się nad zmianą pługa z zagonowego na obrotowy. Obecnie często używane są pługi Orlik dwuskibowe. Pytanie, czy warto inwestować w pług obrotowy, budzi wiele dyskusji.
Typy sterowania i obciążenie
Pług obrotowy może mieć obrót na tzw. wajchę lub hydrauliczny (na jeden wąż). Należy rozważyć, czy C-330 poradzi sobie z dodatkowym obciążeniem, jakie stanowi pług obrotowy. Szczególnie w mokrym roku orka takim zestawem może być trudna.
Zaleca się wybór pługa z obrotem hydraulicznym, najlepiej zachodniej firmy, ponieważ tam jest najwięcej tego typu maszyn. Niektórzy sugerują doinwestowanie w trzecią skibę do pługa zagonowego jako alternatywę, co miałoby być bardziej korzystne niż obrotówka, ponieważ pozwala szybciej zaorać i mniej obciążyć podnośnik. Jednakże, większość znajomych posiadających C-330 nadal używa pługów dwuskibowych.
Wpływ rodzaju gleby i podnośnika
Na lekkich ziemiach pług obrotowy może się sprawdzić, jednak na ciężkich lub średnio zwięzłych glebach może być to problematyczne. Obciążenie podnośnika w C-330 jest znaczące przy pługu obrotowym, dlatego sugeruje się, aby w trakcie jazdy na pole podwiązać wieszak łańcuchem, aby go odciążyć. Jeśli gleby są ciężkie, zaleca się pozostanie przy pługach zagonowych dwuskibowych.
Zapotrzebowanie na moc do pługa obrotowego dwuskibowego to zazwyczaj 40-50 KM. Sam Ursus C-330 (30 KM) może mieć trudności, zwłaszcza na ciężkich glebach, gdzie praca na 3 klasie ziemi w mokrym roku może być niemożliwa. Aby efektywnie ciągnąć trójskibowy pług zagonowy, potrzeba minimum 40 KM.
Ursus C-330 ładnie pyka z pługiem dwuskibowym
Praktyczne aspekty i doświadczenia
Doświadczeni rolnicy podkreślają, że pług obrotowy dwuskibowy waży około 500-600 kg, a udźwig C-330 to około 600 kg, co jest znaczącym obciążeniem. Optymalnym rozwiązaniem do C-330 jest lekki pług obrotowy, taki jak Lemken, o szerokości roboczej 2x30-2x35 cm.
Chociaż hydraulika w C-330 nie jest najmocniejsza, to obracanie pługiem za pomocą pompy może być zbyt dużym obciążeniem. Widziano pola, które po użyciu pługa obrotowego wyglądały bardzo estetycznie, bez resztek pożniwnych, co jest trudne do osiągnięcia standardowym Orlikiem. Na ziemiach cięższych, C-330 może nie dać rady, dlatego warto zachować stary pług zagonowy na takie warunki.
Niektórzy sugerują, że jeśli już pług obrotowy, to jednoskibowy, ponieważ dwuskibowy jest za ciężki ze względu na konieczność podniesienia czterech korpusów (dwóch roboczych i dwóch odwracających). Do podorywki C-330 radzi sobie z pługiem zagonowym 3x30 cm, a w orce z 2x35 cm.
Ustawianie i regulacja pługa
Prawidłowe ustawienie pługa jest kluczowe dla efektywnej i estetycznej orki. Wymaga to lat praktyki i doświadczenia.
Regulacja szerokości pierwszej skiby
Jednym z kluczowych elementów jest regulacja szerokości pierwszej skiby. Różne źródła podają odmienne metody i cele tej regulacji:
- W Agromechanice piszą, że dostosowuje się ją do rozstawu tylnych kół ciągnika.
- W RPT wskazują, że regulacji dokonuje się w drugim przejeździe, a pierwszy korpus powinien nieco nadkładać, aby wyrównać powierzchnię z poprzednim przejazdem. Ma to również związek ze ściąganiem pługa i równomierną szerokością pozostałych skib.
W starszych pługach zagonowych ramowych zawieszanych, oś wykorbiona w stojaku służy do regulacji pierwszej skiby i punktu pociągowego. W pługach obracalnych jednobelkowych te ustawienia dokonuje się śrubą rzymską lub siłownikiem. Zmiana tej osi nie zmienia jedynie szerokości pierwszej skiby, ale wszystkich jednocześnie, zmieniając kąt natarcia lemieszy. Inne źródła podają, że zmiana szerokości powinna być następstwem zmiany głębokości orki, aby zachować jednakowy stosunek szerokości do głębokości korpusu (im głębiej, tym szerzej i na odwrót). Na zimę lepiej zostawić glebę w ostrej skibie (wysztorcowanej), czyli głęboko i wąsko.
Regulacja szerokości roboczej pługa
Regulacja szerokości roboczej pługa to odrębne zagadnienie, które nie występuje w starszych pługach. Może być mechaniczna skokowa lub hydrauliczna płynna. Co ciekawe, zmiana tej szerokości nie zmienia kąta natarcia lemiesza, co ma związek z zasadą czworoboku przegubowego.
Regulacja głębokości orki
W nowszych pługach obracalnych głębokość orki reguluje się za pomocą regulacji siłowej, a nie kółka kopiującego (chyba że jest to pług przyczepiany). Jeśli ktoś chce pracować z kółkiem kopiującym, musi ustawić podnośnik na dociążenie (regulację ciśnieniową), co wiąże się z podnoszeniem pod mocno zmniejszonym ciśnieniem, aby pług nie odrywał się od ziemi. W takim przypadku traci się jednak dociążenie tylnej osi masą pługa.
Przesuwanie wzdłużne pługa
W nowszych pługach stosuje się również przesunięcie wzdłużne pługa, które pozwala wychylić pierwszy korpus poza rozstaw kół ciągnika, dzięki czemu obydwa koła jadą po caliźnie. Praktycznie pozwala to na bardziej równomierne obciążenie ciągnika i lepsze ułożenie skib. Poziomowanie pługa jest fundamentalne i zrozumiałe, jednak wszystkie powyższe regulacje wymagają uporządkowania i dokładnego wyjaśnienia, aby rolnicy mogli w pełni wykorzystać potencjał nowoczesnego sprzętu, szczególnie w przypadku pługów zawieszanych zagonowych (starego typu bez regulacji szerokości) i obracalnych.