Pługi obrotowe stanowią kluczowe narzędzie w nowoczesnym rolnictwie, a ich prawidłowe ustawienie jest fundamentem efektywnej i oszczędnej orki. W artykule przedstawiamy szczegółowe informacje dotyczące regulacji pługa Överum CX390F, rozwiewając wątpliwości i porządkując często sprzeczne informacje z różnych źródeł.
Regulacja szerokości pierwszej skiby
Kwestia regulacji szerokości pierwszej skiby budzi wiele pytań. Istnieją rozbieżne opinie na temat jej właściwego przeznaczenia i wpływu na proces orki.
Interpretacje i zależności
- W
„Agromechanice” podano, że należy dostosowywać ją do rozstawu tylnych kół ciągnika.
- W
„RPT” zaznaczono, że regulacji pierwszej skiby dokonuje się w drugim przejeździe, a pierwszy korpus powinien nieco nadkładać, aby wyrównać powierzchnię z poprzednim przejazdem.
- Inne źródła wskazują na związek tej regulacji ze ściąganiem pługa lub jej wpływem na równomierną szerokość pozostałych skib.
W starszych pługach zagonowych, ramowych, zawieszanych, oś wykorbiona w stojaku służyła do regulacji pierwszej skiby i jednocześnie punktu pociągowego. Jednak za pomocą tej osi nie zmieniamy rzeczywistej szerokości tylko pierwszej skiby, ale wszystkich jednocześnie, zmieniając przy tym kąt natarcia lemieszy. Dodatkowo, inne źródła podają, że zmiana szerokości powinna być następstwem zmiany głębokości orki, tak aby zachować jednakowy stosunek szerokości do głębokości korpusu - im głębiej, tym szerzej i na odwrót. Z kolei na zimę lepiej jest pozostawić glebę w ostrej skibie (wysztorcowanej), czyli głęboko i wąsko.
Regulacja szerokości roboczej pługa
Regulacja szerokości roboczej pługa to odrębne zagadnienie, które nie występuje w starszych modelach. Może być mechaniczna, skokowa lub hydrauliczna, płynna. Co ciekawe, zmiana tej szerokości nie wpływa na kąt natarcia lemiesza, co jest związane z zasadą czworoboku przegubowego. Możliwa jest również zmiana szerokości orki poprzez odejmowanie i dokładanie korpusów, co wymaga belki o budowie kołnierzowej lub teleskopowej, aby po odjęciu korpusu z tyłu nie wystawała „pusta” belka.
Regulacja głębokości orki
W nowszych pługach obracalnych regulacja głębokości jest realizowana w różny sposób. Często podaje się, że ustawia się ją za pomocą kółka kopiującego, co jest błędne w przypadku większości nowoczesnych maszyn. Obecnie stosuje się regulację siłową lub pozycyjną, które wykluczają użycie kółka kopiującego. Jeśli rolnik chce pracować za pomocą regulacji kopiującej (kółka), musi ustawić podnośnik na dociążanie (regulację ciśnieniową), co oznacza podnoszenie pod mocno zmniejszonym ciśnieniem, aby nie dało rady podnieść pługa od ziemi. Należy pamiętać, że wtedy tracimy dociążanie tylnej osi masą pługa.
Przesuwanie wzdłużne pługa
W nowszych pługach stosuje się również przesunięcie wzdłużne pługa, które pozwala na wychylenie pierwszego korpusu poza rozstaw kół ciągnika, dzięki czemu oba koła jadą po caliźnie. Praktycznie oznacza to lepsze wykorzystanie szerokości roboczej i równomierniejszą orkę.
Överum BX3975 F - Test i charakterystyka
Przeprowadzono test 3-skibowego pługa Överum BX3975 F, który należy do serii Överum BX. Modele z tej serii dostępne są w wersji 3- lub 4-korpusowej i są przeznaczone do współpracy z ciągnikami o mocy od 70 KM. Niska masa własna oraz odwrotny kierunek obrotu narzędzia (korpusy przenoszone pod ramą maszyny) pozwalają na agregowanie pługa z ciągnikami o niższych parametrach TUZ.
Zalety i wyposażenie
- Możliwość doposażenia mniejszych i średnich gospodarstw w wysokiej jakości narzędzie.
- Dobra jakość odkładania gleby, dzięki elementom znanym z dużych pługów.
- Wiele możliwości konfiguracji wyposażenia, m.in. kroje tarczowe, zabezpieczenia hydrauliczne, czy przedpłużki.
- Wysoki komfort obsługi.
Pierwsze wrażenia z testu
Testowany pług Överum BX3975F to najprostsze narzędzie szwedzkiego producenta, należącego do grupy Kongskilde. Podstawowa wersja z korpusami XL i ścinaczami skib kosztuje 37 200 zł netto. Jest to maszyna lekka (860 kg), co zauważono już podczas zdejmowania jej z samochodu. Specjalne uchwyty do unoszenia pługa za pomocą pasów transportowych ułatwiają ten proces. Po zamontowaniu pług zachowuje się stabilnie i jest dobrze wyważony. Mechanizm podpierający konstrukcję, ze stopką wyposażoną w sprężynę, utrzymuje ją w zadanej pozycji, a jej przestawienie nie wymaga przekładania sworzni.
Proste sprzęgnięcie i ustawienie
Pług testowy wyposażono w automatyczną belkę zaczepową do współpracy z TUZ kat. III. Sprzęgnięcie z ciągnikiem jest proste, dzięki rozchylonemu, U-kształtnemu elementowi zaczepowemu. Łącznik centralny można zawiesić na jednym z trzech otworów w głowicy pługa. Producent zaleca otwór jajowaty, który umożliwia zmianę poziomego położenia pługa podczas pracy. Pług wymaga podłączenia jedynie dwóch węży hydraulicznych do obrotu. Kąt pracy narzędzia regulowany jest dwiema śrubami, niestety bez dodatkowych elementów do ustawienia bez klucza.
♛Orka 2021♛pług Overum excelsior CX 4975♛Massey Ferguson 7614♛
Regulacja szerokości i głębokości
Układ ustawiania szerokości pracy pierwszego korpusu jest czytelny i prosty w obsłudze, regulowany śrubą, również wymagającą klucza. Regulacja głębokości odbywa się za pomocą tylnego koła kopiującego. Układ jest łatwy w obsłudze, ale głębokość musi być ustawiana dla dwóch tulei osobno (do orki „na prawą” i „na lewą” stronę). Brakuje skali, co utrudnia precyzyjne ustawienie tej samej głębokości, wymagając pomiaru długości obu ograniczników. W mechanizmie obrotu śrub ograniczających położenie koła kopiującego umieszczona jest kulka, która po przekręceniu śruby wydaje charakterystyczne „kliknięcie”, co ułatwia regulację.
Korpus typu XL
Överum oferuje szeroki wybór odkładnic. W testowanym egzemplarzu zastosowano korpusy XL, uznane za uniwersalne. Charakteryzują się znaczną długością i równomiernym kątem skręcającym, co zapewnia dobre odkładanie skib, nawet przy dużej ilości resztek pożniwnych. Jest to najczęściej wybierany rodzaj odkładnic w Polsce, umożliwiający orkę na maksymalną głębokość 25-30 cm. Do głębszej uprawy zalecane są wyższe, krótsze odkładnice XU. Pług testowany pracował na glebach klas III-V, bezpośrednio na rżysku z dużą ilością masy pożniwnej, a ścinacz skiby pozwolił na dobre przykrycie resztek.
Kompatybilność z ciągnikami
Korpus XL pozostawia szeroką bruzdę, co sprawdza się w pracy z ciągnikami z szerszym ogumieniem. W teście, ciągnik Steyr 4105 Multi z ogumieniem tylnym o szerokości 540 mm, mieścił się w całości w bruździe. Producent zapewnia niskie zapotrzebowanie na moc. W teście, przy rozstawieniu na szerokość 135 cm na glebie lekkiej, pług był z powodzeniem agregowany z 65-konnym Zetorem 7211, wykonując orkę na głębokość ok. 22 cm. Do głębszej orki na średniej jakości glebie, optymalny wydaje się ciągnik o mocy około 90 KM.
Uwaga na resztki pożniwne
Överum BX3975 F jest wyposażony w 3 korpusy rozstawione co 90 cm. Szerokość robocza pługa może być regulowana mechanicznie w zakresie od 105 do 135 cm. Całość osadzona jest na ramie z wysokością prześwitu 75 cm. W czasie orki na rżysku z rozdrobnioną masą pożniwną, pług dwukrotnie „zapchał się” w miejscach, gdzie resztki nie były równomiernie rozłożone. Pług dobrze sprawdza się na polach utrzymanych w odpowiedniej kulturze, bez nadmiernej ilości resztek pożniwnych.
Zabezpieczenia
Pługi serii Överum BX mogą być wyposażone w dwa rodzaje zabezpieczenia przeciw kamieniom: standardowe ze śrubą ścinaną lub hydrauliczne non-stop (opcja). Testowany pług miał standardowe zabezpieczenie, które dobrze sprawdza się na glebach z ograniczoną liczbą kamieni. W przypadku natrafienia na przeszkodę, śruba jest zrywana, a jej wymiana jest łatwa. Wnętrze otworu, w którym umieszczana jest śruba, jest wyposażone w dodatkową tuleję stalową, która zabezpiecza przed wyrobieniem kształtu otworu i zapewnia pełne zerwanie śruby bez jej gięcia.
Odwrotny kierunek obrotu
Pługi Överum charakteryzują się odwrotnym kierunkiem obrotu, odbywającym się poprzez przeniesienie korpusów pod ramą. Pozwala to na wykonywanie obrotu pługa po jego niewielkim uniesieniu. Zauważono jednak, że do obrotu w tym kierunku wymagana jest nieco wyższa siła układu hydraulicznego ciągnika niż w przypadku maszyn ze „standardowym” kierunkiem obrotu. Pług zachowuje się bardzo stabilnie podczas obrotu, nie przenosząc dużych przeciążeń na ciągnik, co jest zasługą jego niewielkiej długości i niskiej masy. Amortyzator w kole kopiującym sprawia, że opada ono płynnie i cicho.